| * 2004 * TÜRKİYEYE GELEN Prof.Dr. VEZİROĞLU * ***--TÜRKİYE DÜNYANIN HİDROJEN ENERJİ MERKEZİ*** OLACAK |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| |
!!! 2004 2004 2004 !!!
* 2004 * 2004 * 2004 *
TÜRKİYEYE
HÜKUMETİN ÇAĞRISIYLA GELEN
Prof.Dr. VEZİROĞLU *
***--TÜRKİYE ***
*** DÜNYANIN**
* HİDROJEN ENERJİ *
***MERKEZİ***
 OLACAK |
??? 2008! 2008!2008
? AYRILIRKEN ?
Peki, Türkiye'ye ne gibi mesajınız olacak?
Hükümete,
şirketlere
Hükümete mesajı
*** geçen yıl verdim,***
ama cevap gelmedi.
Amerika'da Clinton'a yazıyordum,
***bir hafta içerisinde*** cevap geliyordu.
-! Başbakan'a yazı yazdım,
- ! hiç cevap yok,
- ! aldılar mı almadılar mı bilmiyorum?
****- ! Mektup elden gitti Başbakan'a ****aslında ama.......!!!
Bizde hiç yazışma adabı yok. Benim gördüğüm her yerde,
İngiltere, Amerika'da bulundum, BM'de çalıştım
***böylesini görmedim.***
O. Çağlar AY
02 Nisan 2009 Perşembe 22:34
AKP Milletvekili ve
Enerji Komisyonu Başkanı
Soner Aksoy:
Nejat Veziroğlu gelmişti, adamı kovduk, Enerji Bakanı sözlerini tutmadı.
- yüzde 50 oranında doğalgaza bağımlılığın çok mahzurlu olduğunu anlatıyor:
“Kömür yataklarını elektrik üretmek üzere veriyormuş gibi gözüküyoruz;
ama vermiyoruz.
Su kaynaklarımız var; veriyormuşuz gibi görünüyoruz,
vermiyoruz.
Rüzgâra da istenilen seviyede destek olamıyoruz.
Güneşin esamisi okunmuyor
ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI ;
"Enerji ve maden kaynaklarını verimli,
etkin,
güvenli,
zamanında
ve çevreye duyarlı şekilde değerlendirerek
*** DIŞA BAĞIMLILIĞI
AZALTMAYI,***ve
***ÜLKE REFAHINA EN YÜKSEK KATKIYI SAĞLAMAYI ***
****görev edindik " ***
*** HİDROJEN ENERJİ HAREKETİ GÖNÜLLÜLERİ***
KUŞLAR İÇİN VAKIF MÜESSESELERİ KURAN,
8 - 14 YY. BİLİMSEL POBOTLAR YAPAN,
ÇAĞ DEĞİŞTİREN İŞLERE İMZA ATAN,
DÜNYADA ABD DEN İLK-TEK VERGİ ALAN,
NASA İLE AYNI TARİHTE HAVACILIK
ÇALIŞMALARINA BAŞLAYAN ,
MEDENİYETLERİN ÖNCÜSÜ OLAN BİZLER ;
YENİDEN AYAĞA KALKMAK İÇİN
TÜM İÇ-DIŞ ENGEL VE ENGELLEMELERİ
AŞARAK, KAVRULMUŞ , İNSANIMIZIN
YÜZÜNÜ YENİDEN GÜLDÜRMEK,
ÇOCUKLARIMIZA EMİN BİR GELECEK İÇİN,
İYİ VE KALİTELİ YAŞATMAK İÇİN ,
YENİDEN TARİHE YÖN VERİR
ÜLKE OLMAK İÇİN
HER BİR GÖNLÜN YAPACAĞI
BİRŞEYLERİ VARDIR İNANCIYLA,
BU HAREKETE OMUZ VERMEYE
DAVET EDİYORUZ****
*************SAYGILARIMIZLA*************
/////// HİDROJEN ENERJİ HAREKETİ ////////
* her tür bilgi belgedökümanduyurularıbekliyoruz*
 |
kimden |
T. Nejat Veziroglu <@iahe.org> |
| kime |
|
| tarih |
|
| konu |
RE: Hidrojen Enerjisi |
| |
|
|
|
Subject: Hidrojen Enerjisi
Sevgili Abdurrahim:
Hidrojen Energji Hareketini başlatmanı tebrik ederim. Web sitenize koymanız için bir İngilizce komşmamı ekte sunuyorum.
Başarılar Diler,
Gözlerinden Öperim.
T. Nejat Veziroglu
President, International Association for Hydrogen Energy (IAHE)
5794 SW 40 St. #303
Miami, Fl 33155, USA
18 WORLD HYDROGEN ENERGY CONFERENCE
OPENING ADDRESS:
CONVERSION TO HYDROGEN ECONOMY
17 May 2010
T. Nejat Veziroglu*
President, International Association for Hydrogen Energy
5794 SW 40 St. #303, Miami, Fl 33155, USA
Distinguished Guests, Colleagues and Friends, Ladies and Gentlemen: It is an honor and a privilege to be speaking at the opening of the 18th World Hydrogen Energy Conference. I would first like to thank the organizers, starting with Detlef Stolten, Frank-Michael Baumann, the organizing committee, subcommittees, chairs, members and staff for putting together another successful WHEC Conference, here in Essen, North Rhine-Westphalia, Germany, the designated European City of Culture for the year 2010.
This is a great event. This is a great event for Hydrogen Energy. Behind every great event there is a visionary, who conceives the event, who makes the necessary representations to pertinent authorities, and through perseverance and hard work obtains their concurrence and support. In the case of the 18 WHEC conference, there was such a person. Some six years ago, he first prepared an attractive proposal and convinced the IAHE Board of Directors that it would be a great idea to have the 18 WHEC Conference in the industrial heartland of Germany, with many hydrogen producing plants and the world’s biggest hydrogen pipeline system. He arranged meetings between experts in Hydrogen Energy, and the State and Federal Authorities. He talked to authorities and persuaded them at every level.
After the preparations started for 18 WHEC, he wrote two booklets on Hydrogen Energy, on its benefits and on its inevitability. Thousands of these booklets have been distributed to energy scientists and decision makers throughout the world, together with information on 18 WHEC, urging them to participate at this conference. At this time, at the realization of his dream, at the opening of the 18 WHEC Conference, I applaud the vision and perseverance of this great Hydrogen Energy pioneer, whom I call a dear friend, Dr. Carl-Jochen Winter.
___________________________________________
When it comes to implementing Hydrogen Economy, we always face “Chicken or egg, which comes first?” situation. Last year, there has been important developments in Germany and in Japan to resolve this seemingly conflicting situation for the introduction of hydrogen fuelled transportation. In September 2009, backed by the German Government, seven major industrial companies in Germany, three oil and gas companies, two energy companies, an industrial gas provider, a carmaker plus the German National Hydrogen and Fuel Cell Organization NOW have signed a Memorandum of Understanding, named “H2 Mobility”, for setting up a national hydrogen infrastructure. Automaker Daimler and the hydrogen producer Linde are the lead companies of this initiative. Under the H2 Mobility MoU, by the year 2015, hydrogen producers will establish hydrogen fuelling stations all over Germany with sufficient density, so that a hydrogen fuelled car owner will not have to drive too far to find a hydrogen filling station.
This MoU has been followed by a Letter of Understanding signed by key executives of the leading auto manufacturers – Daimler, Ford, General Motors, Honda, Hyundai/Kia, Renault/Nissan and Toyota – pledging individually to implement production and commercialization strategies for launching fuel cell vehicles into the market place beginning 2015. In this year, they expect to market significant numbers of fuel cell vehicles, totaling a few hundred thousands worldwide!
Also last year, in Japan, some 13 energy companies and hydrogen producers – including Nippon Oil, Tokyo Gas, Idemitsu Kosan, Showa Shell, Osaka Gas, Toho Gas and Air Liquide Japan – have established an entity called “Hydrogen Supply Technologies Association”. Their aim is to establish hydrogen production, distribution and fuelling infrastructure throughout Japan by the year 2015, so that at the same time hydrogen fuel cell cars could be marketed in the country. Almost all of the Japanese vehicle manufacturers have developed hydrogen fuelled cars and buses, and have been field testing them for the last several years. They are planning to start commercial sales of their vehicles by the year 2015, as well.
So starting with the year 2015, Germany and Japan, two important industrial countries, will have the hydrogen infrastructure for production, distribution and delivery of hydrogen, and simultaneously car manufactures will start marketing hydrogen fuel cell cars in large numbers.
At a recent hydrogen energy meeting in U.S.A., a resolution has been signed calling on the hydrogen producers and the fuel cell car manufacturers in U.S.A. to jointly develop a program – like the German H2 Mobility Program – for the United States, so that starting with the most promising states (Hawaii, California, Texas, Florida, Pennsylvania, New York, Massachusetts, etc.), hydrogen production and delivery infrastructure should be readied beginning the year 2015, and at the same time hydrogen fuel cell cars should be marketed starting with the states having their delivery systems in place, and covering all the United States in some three decades.
The Hydrogen and Fuel Cell Letter April 2010 issue reports that authorities in the European Union are looking at the possibility of having a hydrogen production and distribution system covering the whole European Union, similar to that of the German Initiative.
H2 Mobility project of Germany and the Hydrogen Supply project of Japan both started last year, no doubt, will have effect on clean, efficient and sustainable energy planning of all the countries in the world, as they have caused the new initiatives to start in the European Union and the United States.
Also, I would like to point out that hydrogen fuel cell vehicles will be more efficient than gasoline fueled vehicles. Experiments show that hybrid hydrogen fuel cell vehicles will be about 80% more efficient than the hybrid gasoline cars. This great efficiency advantage, in addition to their great environmental advantage will be important characteristics of hydrogen fuel cell vehicles, giving them the edge over those running on petroleum. These are all good news. Once people see the advantages of hydrogen fuelled vehicles, once they see that they have no emissions, they have no pollutants, they are quiet and they are efficient, people will never again buy gasoline cars, but hydrogen cars. I can imagine that in two to three decades after 2015, most of the world will have hydrogen fuelled transportation. We shall not only have hydrogen fuelled cars, but also hydrogen fuelled buses, hydrogen fuelled trucks and hydrogen fuelled trains!
Another transportation industry which would benefit greatly by converting to hydrogen is the aerospace industry. Airplanes produce a lot of CO2 and a lot of pollutants. They put most of this in the high atmosphere, where it is more potent as a greenhouse gas. Therefore, the United Nations and many countries including the European Union are looking into possibilities of restricting the use of jet fuel by aviation industry. In response to this, airline companies have started experimenting with biofuels to replace the jet fuel. Clearly, biofuels are not the answer. Although, CO2 is supposed to be recycled, they still produce a lot of pollution, CO, NOx, hydrocarbons, carcinogens, and particulates. Plants from which biofuels are produced extract CO2 at the ground level, and biofuels used by aircrafts will put the CO2 in the high atmosphere, where it causes more harm as a greenhouse gas.
Consequently, the correct solution to the woes of the aerospace industry is to use liquid hydrogen as a fuel. Already a lot of experience exists in using and handling liquid hydrogen by aerospace companies and organizations. I strongly recommend that similar to the H2 Mobility initiative, similar to the Hydrogen Supply initiative, liquid hydrogen producers, jet engine manufacturers and airplane manufacturers should come together and plan for simultaneously having liquid hydrogen supply systems in airports, while having available airplanes to fly on liquid hydrogen. In addition to having great environmental benefits in converting airline industry to hydrogen, there will also be economic benefits. Hydrogen is three times lighter than jet fuel for the same amount of energy. As a result, at the takeoff of a long distance flight the weight of the fuel will not be about 60% of the total weight of the aircraft plus passengers and cargo, the weight of hydrogen fuel will be only 20% of the fully loaded airplane. This means that for the same amount of energy, hydrogen fueled airliners could double the number of passengers and/or cargo, as compared with jet fuel aircraft.
Hydrogen will also help with the early introduction of supersonic and hypersonic transportation. Engines of such airplanes prefer fuels with high flame velocity, and hydrogen has the highest flame speed of any fuel, including the fossil fuels. Also, liquid hydrogen could be used to cool the outer surfaces of the airplanes, in order to reduce the frictional heating, which is necessary for supersonic and hypersonic flights.
One advantage airline industry will have over the surface transportation industry in introducing hydrogen is that in the former case the number of filling stations required will be much less. Initially, liquid hydrogen filling stations could be placed in the world’s major airports starting in about 10 to 15 years, and then spread to the other airports. I expect that if the involved industries start planning now, we could see the first hydrogen fuelled subsonic transport operating in about 10 years’ time and the supersonic transport in about 15 years’ time.
I would like to point out that presently the cheapest hydrogen is produced by fossil fuels, specifically by coal and natural gas. Since hydrogen fuel has much higher utilization efficiency, one can get more energy – and much cleaner energy – by converting natural gas to hydrogen, than using it directly as a fuel for transportation or electricity generation. By the same token, efficiency-wise and environment-wise, it is much better to produce hydrogen from coal at the pit head and inject the resulting CO2 and pollutants underground to the spaces vacated by coal, than transporting coal by trains and/or by ships to power plants and producing electricity. In this way, we can have more useful energy and we can have much more cleaner energy. We would also save in transportation costs, since transporting hydrogen by pipelines is much cheaper than transporting coal (which is mostly ashes) by trains and/or ships. We know that North Rhine Westphalia has large coal deposits, and also it has an extensive hydrogen pipeline system. This state could pave the way to inexpensive clean energy by using their vast deposits of coal to produce clean and efficient hydrogen fuel, and help Germany and the European Union in converting to the hydrogen energy system.
There are also large coal deposits in other countries, in China, Australia, Russia, Europe and the United States. We all know that nobody wants to build a coal burning power plant because of the environmental restrictions and environmental damage. These countries could produce clean and efficient hydrogen where coal is mined, and use the hydrogen to replace the fossil fuels in their countries, and also export some of the excess hydrogen to other countries. This will speed up the conversion to Hydrogen Economy in an economical and environmentally friendly way.
Of course, eventually, as the natural gas resources and coal deposits are depleted, and also wherever and whenever it makes economical sense, we shall produce hydrogen using renewable energy sources. Since most renewable energies are intermittent and/or available away from the consumption centers, in order to eliminate the temporal and spatial mismatch between the energy source and the consumer, we shall produce hydrogen. Hydrogen makes the renewable energy sources storable and transportable, and presents them to the consumer as the cleanest and most efficient energy carrier.
Hydrogen will also help with the world economy, and help overcome the recession. It will eliminate the spending for remedying the environmental damage and the health expenditures caused by fossil fuels, which this year alone will amount to 6.3 billion U.S. Dollars, about 11% of the gross world product. In addition, Hydrogen Economy – as each and every country will be able to produce their own energy carrier – will eliminate the petroleum wars and reduce the military expenditures. It also will protect Earth’s ecology, protect biodiversity, stop the loss of species, provide humankind with clean and abundant energy forever, and will turn the Planet Earth into a Paradise.
Ladies and gentlemen, you are all going to contribute to this worthwhile and noble goal. Full Speed Ahead for Hydrogen Civilization!
18 DÜNYA HİDROJEN ENERJİSİ KONFERANSI
ADRES AÇILIŞ:
DÖNÜŞÜM HİDROJEN EKONOMİYE
17 Mayıs 2010
T. Nejat Veziroğlu *
Cumhurbaşkanı, Hidrojen Enerjisi Uluslararası Birliği
5794 SW 40 St # 303, Miami, 33155 Fl, ABD
Değerli Konuklar, Meslektaşlarım ve Arkadaşlar, Bayanlar ve Baylar: Bu bir onur ve 18. Dünya Hidrojen Enerjisi Konferansı açılışında konuşan olmak bir ayrıcalıktır. Ben ilk Detlef Stolten, Frank-Michael Baumann, organizasyon komitesi ile başlayan, organizatörler teşekkür etmek istiyorum, alt komite, sandalye, üyeleri ve Essen burada başarılı bir WHEC Konferansı, Kuzey Ren-Vestfalya, Almanya, araya koymak için personel 2010 yılı için Avrupa Kültür City belirlenir.
Bu büyük bir olaydır. Bu Hidrojen Enerjisi için büyük bir olaydır. azim ve çok çalışmak, her büyük olayın ardında, kim ilgili makamlara gerekli beyanda olayı kavrar vizyoner olduğunu ve aracılığıyla elbirliği ve destek alır. 18 WHEC konferansın durumda, böyle bir kişi yoktu. Yaklaşık altı yıl önce, o ilk cazip bir teklif hazırladığı ve IAHE Kurul bitkiler üreten birçok hidrojen ve dünyanın en büyük hidrojen boru hattı sistemi ile Almanya'nın endüstriyel can damarı olan 18 WHEC Konferansı olması harika bir fikir olacağını Yönetim ikna . O Eyalet ve Federal Yetkililer ve Hidrojen Enerjisi uzmanlar arasında toplantılar düzenlenmektedir. O makamlara konuştum ve her düzeyde onları ikna etti.
hazırlıkları 18 WHEC için başladıktan sonra, o kendi yararları ve kaçınılmazlığı üzerinde, Hidrojen Enerjisi iki kitapçık yazdı. Bu kitapçıklar Binlerce bu konferansa katılmak için onları çağıran, 18 WHEC hakkında bilgi ile birlikte, dünya genelinde enerji bilim adamları ve karar vericiler için dağıtılmıştır. Şu anda, 18 WHEC Konferansı'nın açılışında yaptığı rüyasının gerçekleşmesi, ben vizyon ve ben bir sevgili dostum Dr Carl-Jochen Kış dediğimiz bu büyük Hidrojen Enerjisi öncü olan azim alkışlıyoruz.
___________________________________________
*
o Hidrojen ekonomisi uygulanması söz konusu olduğunda, her zaman "Tavuk veya yumurta, önce gelir?" durumla karşı karşıyayız. Geçen yıl, hidrojen tanıtımı için bu görünüşte çelişkili durumu çözmek için Almanya ve Japonya'da önemli gelişmeler meydana gelmiştir yakıtlı ulaşım. Alman Hükümeti tarafından desteklenen Eylül 2009, Almanya, yedi büyük sanayi şirketleri, üç petrol ve gaz şirketleri, iki enerji şirketleri, endüstriyel gaz sağlayıcı, Alman Milli Hidrojen ve Yakıt Pili Organizasyon artı bir otomobil üreticisi NOW bir Mutabakat Zaptı imzaladı , adında "H2 Hareketlilik", ulusal bir hidrojen altyapısı kurmak için. Automaker Daimler ve hidrojen üreticisi Linde bu girişimin neden şirketleridir. H2 Mobility MoU kapsamında, 2015 yılına kadar, hidrojen üreticileri bir hidrojen otomobil sahibi bir hidrojen dolum istasyonu bulmak için çok uzağa götürmek zorunda olmayacak yakıtlı, böylece yeterli yoğunlukta Almanya'nın her yerinde istasyonları yakıt hidrojen kuracak.
Daimler, Ford, General Motors, Honda, Hyundai / Kia, Renault / Nissan ve Toyota - - Yakıt başlatılması için üretim ve ticari stratejilerini uygulamak için ayrı ayrı vaadinde Bu Mutabakat Zaptı önde gelen otomobil üreticilerinden anahtar yöneticileri tarafından imzalanan Mutabakat Mektubu tarafından takip edilmiş pazar yerine hücreli araçların 2015 başında. Bu yıl, bir kaç yüz binlerce dünya çapında olmak üzere toplam yakıt hücreli araçların önemli sayıda piyasa bekliyoruz!
Ayrıca geçen yıl Japonya'da, yaklaşık 13 enerji şirketleri ve hidrojen üreticileri - Nippon Oil, Tokyo Gaz, Idemitsu Kosan, Showa Shell, Osaka Gaz, Toho Gaz ve Hava Liquide Japonya dahil olmak üzere - "Hidrojen Kaynağı Teknolojileri Derneği" adında bir varlık kurduk. Amaçlarının aynı zamanda hidrojen yakıt hücreli otomobil de ülkede pazarlanan olabilir, böylece 2015 yılına kadar Japonya'da hidrojen üretimi, dağıtımı ve yakıt altyapı oluşturmaktır. Hemen hemen tüm Japon araç üreticileri ve hidrojen yakıtlı otomobil ve otobüsler gelişen son birkaç yıldır onları test alanı olmuştur. Onlar da, 2015 yılına kadar kendi araçları ticari satış başlamayı planlıyoruz.
Öyleyse, üretim, dağıtım ve hidrojen teslimi için hidrojen altyapısı olacak 2015 yılında, Almanya ve Japonya, iki önemli sanayileşmiş ülkeler ile başlayan aynı anda araba çok sayıda pazarlama hidrojen yakıt hücreli araçların başlayacak üretmektedir.
Alman H2 Hareketlilik Programı - gibi - ABD'de yeni bir hidrojen enerji toplantısında bir karar ortaklaşa bir program geliştirmek için ABD'de hidrojen ve yakıt hücreli otomobil üreticilerine çağrıda imzalanmıştır Amerika Birleşik Devletleri için, ile başlayan böylece en çok gelecek vaat eden devletler (Hawaii, California, Texas, Florida, Pennsylvania, New York, Massachusetts, vb), hidrojen üretim ve dağıtım altyapısı ve 2015 yılı başında hazırlandılar olmalı aynı zamanda hidrojen yakıt hücreli arabalar ile başlayan pazarlanan olmalıdır devletler, yerde onların taşıyıcı sistemler olan ve yaklaşık üç yıl içinde tüm Amerika Birleşik Devletleri kapsayan.
Hidrojen ve Yakıt Hücresi Mektubu Nisan 2010 sayısında raporları Avrupa Birliği makamları bütün Avrupa Birliği kapsayan bir hidrojen üretim ve dağıtım sistemi, Alman Girişimi benzer olma olasılığı bakıyorsun ki.
onlar yeni girişimlerin başlatılması neden olduğu gibi Almanya H2 Hareketlilik proje ve Japonya'nın ikisinin Hidrojen Tedarik Projesi, dünyadaki tüm ülkelerin, verimli, temiz ve sürdürülebilir enerji planlaması üzerinde etkisi olacaktır, geçen yıl şüphesiz başladı Avrupa Birliği ve Amerika Birleşik Devletleri.
Ayrıca, hidrojen yakıt hücreli araçların daha fazla benzin yakıtlı araçların daha verimli olacağına işaret etmek istiyorum. Deneyler melez hidrojen yakıt hücreli araçların yaklaşık% 80 daha fazla hibrid benzinli arabalar daha verimli olacağını gösteriyor. Bu büyük verimlilik avantajı, onların büyük çevre avantajı ek olarak özellikle kendilerine petrol üzerinde çalışan bu üzerinde üstünlük sağlıyor, hidrojen yakıt hücreli araçların önemli özellikleri olacak. Bunların hepsi iyi bir haber vardır. insanlar hidrojen yakıtlı araçların avantajları olduğunu görünce, bir kez, onlar hiçbir kirleticiler var, onlar hiçbir emisyon görüyoruz onlar sessiz ve onlar verimli, daha daha, ama hidrojen araba benzinli otomobil satın asla. Ben 2015 2:58 yılda sonra, dünyanın en hidrojen yakıtlı ulaşım sahip olacağını hayal edebiliyorum. Biz sadece hidrojen yakıtlı otomobil olmayacaktır da hidrojen yakıtlı otobüsler, hidrojen yakıtlı kamyon ve hidrojen yakıtlı trenler!
hidrojene dönüştürerek son derece yararlı olacaktır diğer taşımacılık sektöründe uzay endüstrisidir. Uçaklar CO2 ve bir sürü kirleticilerin çok üretmek. Onlar daha bir sera gazı olarak güçlü olduğu yüksek atmosfer, bu en koymak. Bu nedenle, Birleşmiş Milletler ve Avrupa Birliği de dahil olmak üzere birçok ülkede havacılık sanayi tarafından jet yakıtının kullanımına sınırlama olanakları içine arıyoruz. Buna karşılık olarak, havayolu şirketlerinin jet yakıtı yerine biyoyakıt deneme başladı. Açıkça, biyoyakıt cevap değildir. CO2 geri dönüşümlü olması gerekiyordu, rağmen, hala, CO, NOx, hidrokarbonlar, kanserojen kirliliğinin çok üretmek ve partikül. hangi biyoyakıt zemin seviyesinde CO2 özü üretilen Tesisleri ve bir sera gazı olarak daha fazla zarar yüksek atmosferde CO2 koyacağız uçak tarafından kullanılan biyoyakıt.
Sonuç olarak, havacılık ve uzay sanayisinin sorunlarının doğru çözüm yakıt olarak sıvı hidrojen kullanmaktır. Zaten çok deneyime kullanarak ve havacılık şirketleri ve kuruluşları tarafından sıvı hidrojen kullanımı var. üzerinde uçmak için mevcut uçaklara sahip olurken ben şiddetle H2 Mobility girişimi, Hidrojen Tedarik girişimine benzer ki benzer tavsiye, sıvı hidrojen üreticileri, jet motoru üreticileri ve uçak üreticileri, aynı anda havaalanlarında sıvı hidrojen tedarik sistemine sahip bir arada ve plan gelmelidir sıvı hidrojen. hidrojen havayolu sektöründe dönüştürerek büyük çevresel faydalar sahip olmanın yanı sıra, ekonomik faydalar olacaktır. Hidrojen üç kez jet yakıtı fazla enerji aynı miktarda hafiftir. Sonuç olarak, uzun mesafe uçuş kalkış uçak artı yolcu ve kargo toplam ağırlığı yaklaşık% 60 olmayacaktır yakıt ağırlığı, hidrojen yakıt ağırlığı tam dolu uçağın sadece% 20 olacak . Bu enerjinin aynı miktarda, hidrojen Uçakları olarak jet yakıtı uçak göre yolcu ve / veya kargo sayısı ikiye katlanabilir yakıt anlamına gelir.
Hidrojen de süpersonik ve hipersonik ulaşım erken giriş ile yardımcı olacaktır. Bu uçakların motorları yüksek alev hızı ile yakıt tercih ve hidrojen fosil yakıtlar dahil olmak üzere herhangi bir yakıt yüksek alev hızı vardır. Ayrıca, sıvı hidrojen sipariş süpersonik ve hipersonik uçak bileti için gerekli olan sürtünme ısıtma, azaltmak için uçakların dış yüzeylerinde, soğutmak için kullanılabilir.
Bir avantaj havayolu sektöründe hidrojen tanıtımında yüzey taşımacılık sektöründe üzerinde olacak eski halinde dolum istasyonlarının sayısı daha az olacaktır gerekli olmasıdır. Başlangıçta, sıvı hidrojen dolum istasyonu ve yaklaşık 10 ila 15 yıl içinde başlayan dünyanın en büyük havaalanı yer olabilir o zaman diğer havaalanlarına yayıldı. Ben dahil sanayi şimdi planlama başlarsa, biz ilk hidrojen yaklaşık 10 yıl içinde subsonik taşımacılık yapan zaman ve yaklaşık 15 yıl içinde süpersonik taşımacılık 'zaman yakıtlı görebiliyordu bekliyoruz.
Ben şu anda en ucuz hidrojen kömür ve doğal gaz özellikle fosil yakıtlar tarafından üretilen olduğuna işaret etmek istiyorum. ve daha temiz enerji - - hidrojen yakıt çok daha yüksek kullanım verimliliği yana, bir daha fazla enerji elde edebilirsiniz taşıma veya elektrik üretimi için yakıt olarak doğrudan kullanmak yerine, hidrojen doğal gaz dönüştürerek. token, verimlilik-bilge ve çevre bilge aynı, o çukurun başında kömürden hidrojen üretmek ve enjekte çok daha iyi anlaşılmakta ve / trenler ile kömür taşımacılığı dışında, CO2 ve kirleticiler kömür boşalttığı alanlarda yeraltı sonuçlanan veya enerji santralleri ve üreten elektrik gemiler. Bu şekilde, daha yararlı enerji var ve biz de çok daha temiz enerji olabilir. çok kömür taşımanın daha (çoğunlukla kül olan) trenler ve / veya gemiler tarafından ucuza Ayrıca boru hatları ile hidrojen taşınması bu yana, ulaşım maliyeti tasarruf olacaktı. Biz, Kuzey Ren Vestfalya büyük kömür yatakları vardır biliyorum da geniş bir hidrojen boru hattı sistemine sahiptir. Bu durumda, temiz ve verimli hidrojen yakıt üretmek için kömür onların geniş mevduat kullanarak ucuz, temiz enerji için önünü açabilir ve hidrojen enerji sistemine dönüştürülmesi Almanya ve Avrupa Birliği yardım eder.
Çin, Avustralya, Rusya, Avrupa ve ABD'deki diğer ülkelerde büyük kömür yatakları vardır. Hepimiz kimsenin çevresel kısıtlamalar ve çevre zarar nedeniyle bir kömür yakan elektrik santrali inşa etmek istiyor biliyorum. Bu ülkelerin, kömür mayınlı temiz ve verimli hidrojen üretmek olabilir ve kendi ülkelerindeki fosil yakıtlar yerine, aynı zamanda diğer ülkelere aşırı hidrojen bazı ihracat hidrojen kullanın. Bu bir ekonomik ve çevre dostu bir şekilde Hidrojen ekonomisi için dönüşüm hızlandırır.
Tabii ki, sonuçta, doğal gaz kaynakları ve kömür yatakları olarak ve aynı zamanda her yerde ve tükenmiş bu ekonomik anlamda çektiğinde, yenilenebilir enerji kaynakları kullanılarak hidrojen üretmek zorundadır. en yenilenebilir enerjiler tüketim merkezlerine uzak ve / veya aralıklı mevcut olduğundan, sırayla enerji kaynağı ve tüketici arasındaki zamansal ve mekansal uyumsuzluğu ortadan kaldırmak için, biz hidrojen üretmek zorundadır. Hidrojen, yenilenebilir enerji kaynaklarının depolanabilir ve taşınabilir hale getirir ve en verimli ve temiz enerji taşıyıcısı olarak tüketiciye sunuyor.
Hidrojen de, dünya ekonomisine yardımcı olacak ve durgunluğun üstesinden yardımcı olur. Bu çevresel zararlar ve bu yıl sadece 6,3 milyar ABD Doları, gayri safi dünya ürünün yaklaşık% 11 tutarında olacak fosil yakıtlardan kaynaklanan sağlık harcamaları, giderilmesi için harcama ortadan kaldırır. Ayrıca, Hidrojen Ekonomisi - her ülke kendi enerji taşıyıcısı üretmek mümkün olacak gibi - petrol savaşları ortadan kaldıracak ve askeri harcamaları azaltmak. Ayrıca, türlerin kaybını durdurmak sonsuza kadar temiz ve bol enerji ile insanlık sağlamak, ve bir cennet haline Planet Earth dönecek, biyolojik çeşitliliğin korunması, dünyanın ekoloji koruyacaktır.
Bayanlar ve baylar, bütün bu değerli ve asil hedefe katkıda bulunmak için gidiyoruz. Önde Hidrojen Medeniyeti için tam hızlı!
2004-2008 ÇALIŞMALARIMIZDAN
Sn.Prof.Dr.T.Nejat VEZİROĞLU Hocamızın,
Şahsıma verdiği
*Hidrojen Enerji Gönüllüsü* Belgesi
Sn.Prof.Dr.T.Nejat VEZİROĞLU nun
Çalışmalarımıa takdir yazısı
*Dünya Barışı İçin Türkiye*
*Dünya Barışı İçin Hidrojen * Kitabı
STV *Pazarın Konukları *
Proğramına Çıkmalarını sağladığım
Hocamız ve Sn.HüseyinGÜLERCE
Beraber Proğram sonrası-
Yönetmen-H.GÜLERCE-Prof.VEZİROĞLU-A.BARIN
Tüm Dünyadan 1500 Bilimadamının katıldığı
2007 Uluslararası Hidrojen Enerji Sempozyumu
Lütfi Kırdar Mrk.
Prof.Dr. T.Nejat VEZİROĞLU nun
Sn.Başbakana
Hidrojen Enerjisinin ve
İstanbulda Kuracakları
************************************************************
*B.M.Hidrojen Enwerji Merkezinin *
***Türkiye İçin
Ekonomik Bağımsızlık ***
***********************************************************
demek olan
*** RESMİ OLARAK ***
***Başbakan ulaşamayan RAPOR.***
(*** GAYRİ RESMİ
!!! İst.da ; Elden !!!
* Bizim Ulaştırdığımız *
RAPOR***)
********************************************************************************************************************************************************************************************************************************************************
|
Peki, Türkiye'ye ne gibi mesajınız olacak? Hükümete, şirketlere
Hükümete mesajı *** geçen yıl verdim,*** ama cevap gelmedi. Amerika'da Clinton'a yazıyordum, ***bir hafta içerisinde*** cevap geliyordu.
-! Başbakan'a yazı yazdım,
- ! hiç cevap yok,
- ! aldılar mı almadılar mı bilmiyorum?
****- ! Mektup elden gitti Başbakan'a ****aslında ama.......
Bizde hiç yazışma adabı yok. Benim gördüğüm her yerde,
İngiltere, Amerika'da bulundum, BM'de çalıştım
***böylesini görmedim.***
O. Çağlar AY
02 Nisan 2009 Perşembe 22:34
AKP Milletvekili ve
Enerji Komisyonu Başkanı
Soner Aksoy:
Nejat Veziroğlu gelmişti, adamı kovduk, Enerji Bakanı sözlerini tutmadı.
- yüzde 50 oranında doğalgaza bağımlılığın çok mahzurlu olduğunu anlatıyor:
“Kömür yataklarını elektrik üretmek üzere veriyormuş gibi gözüküyoruz;
ama vermiyoruz.
Su kaynaklarımız var; veriyormuşuz gibi görünüyoruz,
vermiyoruz.
Rüzgâra da istenilen seviyede destek olamıyoruz.
Güneşin esamisi okunmuyor.
|
|
BİRİLERİ
*** İLERLEMEYELİM DİYE BİZİ *** GÖZETLİYOR.
.
***TÜM DIŞ GÜÇLER VE İÇ UZANTILARININ***
GÖZÜ BİZDE...
1- Prof.Dr.T.Nejat VEZİROĞLU
Ayfer VEZİROĞLU
2-Prof.Dr. Engin TÜRE
Prof.Dr.Sadık KULİYEV Zorlu
Enver YÜCEL Bahçeşehir Ün
Prof.Dr.Oktay ALINAK
3-Prof.Dr.Veysel EROĞLU
4-DoçDr.Ali ATA
5-Muzaffer AVCI
6-Haşim BAYRAM
Recep KONUK Panko birlik
7-Mehmet EROĞLU
8-Mevlüt BAYRAK
9-Abdurrahim BARIN
10 -Sakarya Ün.
Sakarya Üniversitesi Hidrojen Arabası (SAHIMO)
11-Isparta S.D.Ü.Prof.Dr.Nuri ÖZEK
12-Boğaziçi Üniversitesi hidrojen aracı takım kaptanı Mustafa Karacan
-DÜNYA HİDROJEN ENERJİ 1500 BİLİM ADAMI KATILDI FUARINA ,BAŞBKN KATILMDI
1- BŞK.VEZİROĞLU ,MRK AÇAMADAN ABD YE DÖNDÜ 2008
2- YARDIIMCISI GÖREVDEN AYRILDI
BAŞKA BİR KURUMDA GÖREV ALDI
3-GEÇİCİ .MRKZ YERLİ-YABAN PERS. TOPTAN DEĞİŞTİ
MRK. BŞK.LIĞINA
EMEKLİ BİR OTO YEDEK PARÇA SAN.DEN MÜHENDİS ATANDI
3-MERKEZE KAMPÜS ARAZİSİ VERİLMEDİ
4-İBB TANITIM AMAÇLI DAĞITILAN HİDROJENLİ OTOBÜS ALMADI
VEZNECİLER HATTINA KOYACAĞINI DUYURDUĞU HİDROJ OTOBÜSÜ
İŞLETMEYE ALMADI
5, İDO GEMİLERİNİN HİDROJECAĞINI AÇIKLADI YAPILMADI.
6. HALİÇ EYÜP DOLUM TESİSİ KURULMADI.
7-BOĞAZ GEMİ ATIK YAĞLARINI TOPLAYIP
HAYDARPAŞADA ENERJİ ÜRETME PROJ YAPTI
8. 2010 DA PORTEKİZDE ,DÜN.BEL.BŞK. DA
HİDROJEN ARAŞT.ÇALIŞMALRINI GURURLA ANLATTI
9- TÜRKİYE ULAŞ İŞ SENDİKA BŞK. TRANSİST TRANSİST 2011 HALİÇ KONGRE MRK. DE
HİDROJEN ENERJİSİNİN ÜLKE KALKINMASI-ULAŞIM İÇİN ÖNEMİNİ ORTAYA KOYAN
SUNUM GERÇEKLEŞTİRDİ.
- 20012 DE BM.HİDROJEN ENERJİ MRK. İLE BERABER DAVET EDİLMEDİ-
10-MRK YENİ BŞK. HİDROJENLİ OTOBÜS -BURSA- VE HAFİF TİCARİ ARAÇ -KAYSERİ
PROJELERİNİ HAYATA GEÇİRMEK İÇİN ÇALIŞMA BAŞLATTI.
GÖREVDEN ALINDI
11. BM BŞK. MERK. ZİYARETE GELDİ .
BŞK.MOON U İBB BŞK. KARŞILADI-
- KURUMA BŞK ATANMAMIŞ DURUMDA.
Bir ingiliz, bir yunan yönetiminde.
VEZOĞLUNUN RAPORU BAŞBKLIKÇA CEVAPSIZ BIRAKILDI
SPONSOR ELİMSAN EKONOMİK LİNC OLDU
-BENZİN 4 TL-DÜN EN PAHALI YAKITINI
ULUSLARARASI PETROL ŞİRKETLERİNDEN
ALMAYA DEVAM.
Temiz enerjiye, temiz arsa bulunamıyor!..
Dünya hidrojen araştırmalarında Türkiye'yi dünyanın merkezi haline getirecek proje için yıllardır arsa bulunamıyor. BM'nin, projeyi Türkiye'ye verirken tanıdığı beş yıllık sürenin dolmasına bir yıl kaldı
BM'nin verdiği sürenin dolmasına sadece bir yıl kaldığı için, Türkiye'yi dünya hidrojen araştırmalarının merkezi haline getirecek projenin daha iyi koşullar sunacak başka bir ülkeye verilmesi riski de ortaya çıktı. Proje için verilen Sarıyer'deki ilk arsa konusu 2,5 yıl sürüncemede kaldı. Hem para gelmedi hem de arsanın durumu netlik kazanmadı. Sonunda, "Orada fidan dikilmiş" denilerek başka arsa seçenekleri sunuldu. Alibeyköy'deki bir arsanın uygun olduğuna karar verildi. Ancak bu arsanın da hangi kuruma ait olduğu aylarca netleşmedi. Ardından bir bölümünün davalık olduğu ortaya çıktı. Birleşmiş Milletler Sınai Kalkınma Teşkilatı'na (UNIDO) bağlı Uluslararası Hidrojen Teknolojileri Merkezi (ICHET) için kurulması gereken ar-ge tesislerine, 4 yıldır arsa verilemedi. Birleşmiş Milletler'in (BM) "merkezin beş yıl içinde kurulması" koşuluyla Türkiye'ye verdiği proje gerçekleştirilemedi. Bu arada projeyi Türkiye'ye kazandırmak için yıllarca uğraşan ve BM'ye kabul ettirdikten sonra da Miami Üniversitesi'ndeki görevinden izinli ayrılarak üç yıldır Türkiye'de ICHET ofisinin kuruluş çalışmalarını yürüten Dünya Hidrojen Enerjisi Konseyi Başkanı Prof. Dr. Nejat Veziroğlu'nun da süresi doldu. Önümüzdeki günlerde Türkiye'den ayrılacak olan Veziroğlu, Milliyet'e yaptığı açıklamada, "buruk ayrıldığını" söyledi. Ofisi kurdu ama... Alternatif enerji kaynakları konusunda dünyanın umut bağladığı en önemli projelerden biri olan hidrojen araştırmalarında, "Türkiye'yi dünyanın merkezi" haline getiren projenın 15 yıllık öyküsü, büyük bir olanağın, nasıl riske edildiğini de ortaya koydu.1974'te hidrojenin petrolün yerini alacak tek enerji olduğunu, 'Hidrojen Enerji Sistemi' ve 'Hidrojen Ekonomisi' kavramlarını ortaya atan Prof. Dr. Nejat Veziroğlu, 1980'de hidrojenle ilgili çalışmalarından dolayı BM'ye bağlı Sınai Kalkınma Teşkilatı'na (UNIDO) danışmanlığını üstlendi ve Dünya Hidrojen Enerjisi Başkanı oldu. Bu konuda kurulması düşünülen merkez projesinin Türkiye'ye verilmesi için çalışmalara başladı. 1992'de Ankara'ya gelerek dönemin başbakan yardımcısı Erdal İnönü'den hem arsa hem de kaynak sözü alan Veziroğlu, yıllarca talipli diğer ülkelerin hükümetlerinden Türkiye seçeneği konusunda destek aradı. Türkiye'yi merkez yapıyor 1999'da UNIDO, merkezin İstanbul'da kurulmasını kabul etti. BM ile Türkiye arasında bir anlaşma imzalanması 4 yıl sonra (21 Ekim 2003) gerçekleşti. Prof. Dr. Veziroğlu da Miami Üniversitesi'nden 3 yıllık izin alarak Türkiye'ye geldi, bir ofis (ICHET) kurarak çalışmalara başladı. Ancak aradan dört yıl geçmesine karşın, yer sorunu çözülemediği için ar - ge merkezi bir türlü kurulamadı. Bu arada Enerji Bakanlığı bürokratlarının ofis ödeneklerini aksatması da başka bir sıkıntı yarattı.Ofis kendi binası olmadığı için BEDAŞ binasında çalışıyor. Kendi binası bile yok Hidrojen araştırmaları merkezi için önce Sarıyer-Demirciköy'de bir arsa gösterildi. UNIDO bu arsayı uygun buldu. Bu arsayla ilgili para ve tahsis sorunları üç yıl süreyle çözülemedi. Sonunda UNIDO-ICHET'e, "Orası olmuyor, başka arsalar gösterelim" denildi. Yedi arsa yeri bildirildi. Bu arsalar UNIDO uzmanlarınca incelendi ve Alibeyköy arsasının uygun olduğuna karar verildi. Arsanın tahsisini gerçekleştirmek için önce sahibi görünen DSİ'ye gidildi. DSİ, "Milli Emlak'a gidin" dedi. Milli Emlak'a gidildi, ancak kuruluş, 28 Mart'ta bir yazı göndererek, "Burası Milli Savunma'ya tahsisli" dedi. Böylece arsa konusu bir daha tıkandı. Bu arada başka bir pürüz daha çıktı. Aynı arsanın bir kısmının davalık olduğu da öğrenildi.Prof. Dr. Nejat Veziroğlu, "Çok umutlanmıştık, ama yine pürüz çıktı" dedi. Daha önce kendilerine tahsis edilen Demirciköy'de arazi için de hiçbir yanıt alamadıklarını belirten Veziroğlu şunları söyledi: "Daha önce önerilen Sarıyer-Demirciköy'deki arsa bize çok uygundu. Projelerimizi hazırladık, bir yıl boyunca cevap bekledik. Olumlu ve olumsuz hiçbir cevap vermeden Alibeyköy'deki araziyi önerdiler. Ona da tamam dedik. DSİ'nin arazisi olarak önerdiler, ama şimdi karşımıza Milli Savunma Bakanlığı çıktı." Arsa tahsisi komedisi Hidrojen konusunda tüm dünyada çalışmalar var. Büyük petrol ve otomotiv şirketleri de bu alanda büyük yatırımlar başlattı. BP İngiltere'de kömürden ucuz hidrojen ve elektrik üretmek için proje yürütüyor. Texaco, aynı projeyi Amerika'da başlattı. Bütün otomobil firmaları hidrojenli otomobiller üzerinde çalışıyor. 2020 yılında 10 milyon motorlu taşıtın hidrojenle çalışması planlanıyor. General Motors hidrojen yakıt piliyle çalışan 100 otomobili bu yıl sonbaharda denemeye alacak. Hidrojenli yakıt pillerinin kullanacağı bir diğer alan ise cep telefonları. Telefonlar bu yakıt pilleriyle bir ay şarj etmeye gerek kalmadan kullanılabilecek.Türkiye, hidrojen kaynağı açısından şanslı bir ülke. Veziroğlu, Karadeniz'in dünyanın en büyük hidrojen rezervlerine sahip olduğunu belirtiyor. Veziroğlu'nun hesaplamalarına göre Türkiye 30 yıllık bir programla bütün enerjisini hidrojenden karşılayacak bir sisteme dönebilir ve ihracatından da para kazanabilir. Hidrojen, çevreye zararı olmayan en temiz enerji kaynaklarından biri olarak kabul ediliyor. Hidrojen neden önemli? Dünyanın en önemli hidrojen uzmanı olarak gösterilen Prof. Dr. Nejat Veziroğlu, merkezin kurulması için 3 yıllığına geldiği Türkiye'den nisan ayı sonunda ayrılıyor. Miami Üniversitesi'ndeki görevine geri dönen Veziroğlu, "Gitmeden kampus inşaatına başlamak istiyordum. Büroksiyi bir türlü aşamıyoruz. Ama yine de böyle bir merkezi Türkiye'ye getirdik, faaliyetlerini sürdürecek. Sadece Türkiye'de değil, dünyanın birçok ülkesindeki projelerine devam edecek" dedi. Veziroğlu, Amerika'ya dönüyor Merkezi kurmak üzere 3 yıllığına ülkeme gelmiştim. Türkiye'de kurulması için 20 yıldır mücadele ediyorum. Ancak Amerika'daki görevime dönmem gerekiyor. Dönmeden kampus inşaatını başlatmak istiyordum. Bu konuda içim buruk ayrılıyorum. Sayın Hilmi Güler bu konuda çok duyarlı. Ancak bürokratlarının aynı derecede duyarlı olduğunu düşünmüyorum. Bürokrasiyi bir türlü aşamıyoruz. Küresel ısınmayı önlemenin tek çaresi hidrojen enerjisidir. Bu konuda dünyada çok büyük mesafeler kat edildi. Hidrojenin geleceğin enerjisi olduğunun bütün ülkeler ve petrol şirketleri farkında. Hepsi çalışmalar yürütüyor. Son yıllarda petrol fiyatları artınca kârlar da katlandı. Hidrojene ilgi azaldı, ama bu geçici. Çok yakında bütün dünya hidrojen enerjisi kullanacak. İçim buruk ayrılıyorum Prof. Dr. Nejat Veziroğlu, 1974'te "Hidrojen Enerji Sistemi" ve "Hidrojen Ekonomisi" kavramlarını ortaya attı. Veziroğlu, 1980'de, hidrojen çalışmalarından dolayı BM'ye bağlı Sınai Kalkınma Teşkilatı'na (UNIDO) danışman oldu, Dünya Hidrojen Enerjisi Başkanı seçildi. 1988'de BM'nin bu konuda bir ar-ge ve uygulama merkezi kurması gerektiği fikrini kabul ettirdi.1991'de merkezin Türkiye'de kurulmasını gündeme getirdi. 1992 yılında Ankara'ya gelerek dönemin başbakan yardımcısı Erdal İnönü'yle görüştü. İnönü hem arsa hem de para sözü verdi.Türkiye'den söz alan Veziroğlu, Amerika, Japonya, Çin, Hindistan, Almanya, Mısır, İtalya, Fransa, Brezilya gibi dünyanın birçok ülkesinde enerji bakanlarıyla görüşüp merkezin Türkiye'de kurulması için destek istedi. 1999 sonbaharında UNIDO Genel Kurulu'na merkezin İstanbul'da kurulma teklifi sunuldu, oybirliği ile kabul edildi. Veziroğlu, Türkiye'ye gelerek dönemin Enerji Bakanı Recai Kutan'ı verdiği brifingle ikna etti. UNIDO ile anlaşma imzalanmadan hükümet değişti. Yeni enerji bakanı Cumhur Ersümer de merkezin İstanbul'da kurulmasını onayladı. Ancak hükümet yine değişti, Bülent Ecevit başbakan oldu. Bu sefer MGK'ya davet edilen Nejat Veziroğlu, hidrojenin önemini anlattı. Bu arada Türkiye'de hükümet yine değişti ve 2002 yılı sonunda AKP hükümeti kuruldu.21 Ekim 2003'te anlaşma nihayet Enerji Bakanı Hilmi Güler ile UNIDO yetkilileri tarafından Viyana'da imzalandı. 19 Mayıs 2004'te faaliyetine Altunizade'de İSKİ binasında başlayan merkez, araştırma kampusu için arsa arayışına girdi.Enerji Bakanlığı tarafından 2004 yılı sonunda Sarıyer Demirciköy'de bir arazi merkeze önerildi. Yazışmalara başlayan ve kampus planlarını yapan merkez, bir yıl boyunca yanıt bekledi.Sarıyer'deki arazi için olumlu ya da olumsuz yanıt alamayan merkeze bu sefer yaklaşık iki ay önce Alibeyköy'de 100 dönümlük bir arazi teklif edildi.DSİ'ye ait arazi için harekete geçen merkeze, 28 Mart'ta buranın Milli Savunma Bakanlığı'na tahsis edildiği bildirildi. MGK çağırarak brifing aldı0
PDF]
www.enerji.gov.tr/yayinlar_raporlar/Mavi_Kitap_2008.pdf
Dosya türü: PDF/Adobe Acrobat
geçiş projeleri kapsamındaki arazikamulaştırma bedeli, teminat bedelleri ve transit geçiş ücretlerinin tahsili ile ......Hidrojen Enerjisi Teknolojileri Merkezi yeri ile ilgili DSĐ Genel Müdürlüğü'nce başlatılan .... Đşletme Projesi Vermedi. 40. 40 ...
18 WORLD HYDROGEN ENERGY CONFERENCE
OPENING ADDRESS:
CONVERSION TO HYDROGEN ECONOMY
17 May 2010
T. Nejat Veziroglu*
President, International Association for Hydrogen Energy
5794 SW 40 St. #303, Miami, Fl 33155, USA
Distinguished Guests, Colleagues and Friends, Ladies and Gentlemen: It is an honor and a privilege to be speaking at the opening of the 18th World Hydrogen Energy Conference. I would first like to thank the organizers, starting with Detlef Stolten, Frank-Michael Baumann, the organizing committee, subcommittees, chairs, members and staff for putting together another successful WHEC Conference, here in Essen, North Rhine-Westphalia, Germany, the designated European City of Culture for the year 2010.
This is a great event. This is a great event for Hydrogen Energy. Behind every great event there is a visionary, who conceives the event, who makes the necessary representations to pertinent authorities, and through perseverance and hard work obtains their concurrence and support. In the case of the 18 WHEC conference, there was such a person. Some six years ago, he first prepared an attractive proposal and convinced the IAHE Board of Directors that it would be a great idea to have the 18 WHEC Conference in the industrial heartland of Germany, with many hydrogen producing plants and the world’s biggest hydrogen pipeline system. He arranged meetings between experts in Hydrogen Energy, and the State and Federal Authorities. He talked to authorities and persuaded them at every level.
After the preparations started for 18 WHEC, he wrote two booklets on Hydrogen Energy, on its benefits and on its inevitability. Thousands of these booklets have been distributed to energy scientists and decision makers throughout the world, together with information on 18 WHEC, urging them to participate at this conference. At this time, at the realization of his dream, at the opening of the 18 WHEC Conference, I applaud the vision and perseverance of this great Hydrogen Energy pioneer, whom I call a dear friend, Dr. Carl-Jochen Winter.
___________________________________________
*Email: veziroglu@iahe.org
When it comes to implementing Hydrogen Economy, we always face “Chicken or egg, which comes first?” situation. Last year, there has been important developments in Germany and in Japan to resolve this seemingly conflicting situation for the introduction of hydrogen fuelled transportation. In September 2009, backed by the German Government, seven major industrial companies in Germany, three oil and gas companies, two energy companies, an industrial gas provider, a carmaker plus the German National Hydrogen and Fuel Cell Organization NOW have signed a Memorandum of Understanding, named “H2 Mobility”, for setting up a national hydrogen infrastructure. Automaker Daimler and the hydrogen producer Linde are the lead companies of this initiative. Under the H2 Mobility MoU, by the year 2015, hydrogen producers will establish hydrogen fuelling stations all over Germany with sufficient density, so that a hydrogen fuelled car owner will not have to drive too far to find a hydrogen filling station.
This MoU has been followed by a Letter of Understanding signed by key executives of the leading auto manufacturers – Daimler, Ford, General Motors, Honda, Hyundai/Kia, Renault/Nissan and Toyota – pledging individually to implement production and commercialization strategies for launching fuel cell vehicles into the market place beginning 2015. In this year, they expect to market significant numbers of fuel cell vehicles, totaling a few hundred thousands worldwide!
Also last year, in Japan, some 13 energy companies and hydrogen producers – including Nippon Oil, Tokyo Gas, Idemitsu Kosan, Showa Shell, Osaka Gas, Toho Gas and Air Liquide Japan – have established an entity called “Hydrogen Supply Technologies Association”. Their aim is to establish hydrogen production, distribution and fuelling infrastructure throughout Japan by the year 2015, so that at the same time hydrogen fuel cell cars could be marketed in the country. Almost all of the Japanese vehicle manufacturers have developed hydrogen fuelled cars and buses, and have been field testing them for the last several years. They are planning to start commercial sales of their vehicles by the year 2015, as well.
So starting with the year 2015, Germany and Japan, two important industrial countries, will have the hydrogen infrastructure for production, distribution and delivery of hydrogen, and simultaneously car manufactures will start marketing hydrogen fuel cell cars in large numbers.
At a recent hydrogen energy meeting in U.S.A., a resolution has been signed calling on the hydrogen producers and the fuel cell car manufacturers in U.S.A. to jointly develop a program – like the German H2 Mobility Program – for the United States, so that starting with the most promising states (Hawaii, California, Texas, Florida, Pennsylvania, New York, Massachusetts, etc.), hydrogen production and delivery infrastructure should be readied beginning the year 2015, and at the same time hydrogen fuel cell cars should be marketed starting with the states having their delivery systems in place, and covering all the United States in some three decades.
The Hydrogen and Fuel Cell Letter April 2010 issue reports that authorities in the European Union are looking at the possibility of having a hydrogen production and distribution system covering the whole European Union, similar to that of the German Initiative.
H2 Mobility project of Germany and the Hydrogen Supply project of Japan both started last year, no doubt, will have effect on clean, efficient and sustainable energy planning of all the countries in the world, as they have caused the new initiatives to start in the European Union and the United States.
Also, I would like to point out that hydrogen fuel cell vehicles will be more efficient than gasoline fueled vehicles. Experiments show that hybrid hydrogen fuel cell vehicles will be about 80% more efficient than the hybrid gasoline cars. This great efficiency advantage, in addition to their great environmental advantage will be important characteristics of hydrogen fuel cell vehicles, giving them the edge over those running on petroleum. These are all good news. Once people see the advantages of hydrogen fuelled vehicles, once they see that they have no emissions, they have no pollutants, they are quiet and they are efficient, people will never again buy gasoline cars, but hydrogen cars. I can imagine that in two to three decades after 2015, most of the world will have hydrogen fuelled transportation. We shall not only have hydrogen fuelled cars, but also hydrogen fuelled buses, hydrogen fuelled trucks and hydrogen fuelled trains!
Another transportation industry which would benefit greatly by converting to hydrogen is the aerospace industry. Airplanes produce a lot of CO2 and a lot of pollutants. They put most of this in the high atmosphere, where it is more potent as a greenhouse gas. Therefore, the United Nations and many countries including the European Union are looking into possibilities of restricting the use of jet fuel by aviation industry. In response to this, airline companies have started experimenting with biofuels to replace the jet fuel. Clearly, biofuels are not the answer. Although, CO2 is supposed to be recycled, they still produce a lot of pollution, CO, NOx, hydrocarbons, carcinogens, and particulates. Plants from which biofuels are produced extract CO2 at the ground level, and biofuels used by aircrafts will put the CO2in the high atmosphere, where it causes more harm as a greenhouse gas.
Consequently, the correct solution to the woes of the aerospace industry is to use liquid hydrogen as a fuel. Already a lot of experience exists in using and handling liquid hydrogen by aerospace companies and organizations. I strongly recommend that similar to the H2 Mobility initiative, similar to the Hydrogen Supply initiative, liquid hydrogen producers, jet engine manufacturers and airplane manufacturers should come together and plan for simultaneously having liquid hydrogen supply systems in airports, while having available airplanes to fly on liquid hydrogen. In addition to having great environmental benefits in converting airline industry to hydrogen, there will also be economic benefits. Hydrogen is three times lighter than jet fuel for the same amount of energy. As a result, at the takeoff of a long distance flight the weight of the fuel will not be about 60% of the total weight of the aircraft plus passengers and cargo, the weight of hydrogen fuel will be only 20% of the fully loaded airplane. This means that for the same amount of energy, hydrogen fueled airliners could double the number of passengers and/or cargo, as compared with jet fuel aircraft.
Hydrogen will also help with the early introduction of supersonic and hypersonic transportation. Engines of such airplanes prefer fuels with high flame velocity, and hydrogen has the highest flame speed of any fuel, including the fossil fuels. Also, liquid hydrogen could be used to cool the outer surfaces of the airplanes, in order to reduce the frictional heating, which is necessary for supersonic and hypersonic flights.
One advantage airline industry will have over the surface transportation industry in introducing hydrogen is that in the former case the number of filling stations required will be much less. Initially, liquid hydrogen filling stations could be placed in the world’s major airports starting in about 10 to 15 years, and then spread to the other airports. I expect that if the involved industries start planning now, we could see the first hydrogen fuelled subsonic transport operating in about 10 years’ time and the supersonic transport in about 15 years’ time.
I would like to point out that presently the cheapest hydrogen is produced by fossil fuels, specifically by coal and natural gas. Since hydrogen fuel has much higher utilization efficiency, one can get more energy – and much cleaner energy – by converting natural gas to hydrogen, than using it directly as a fuel for transportation or electricity generation. By the same token, efficiency-wise and environment-wise, it is much better to produce hydrogen from coal at the pit head and inject the resulting CO2 and pollutants underground to the spaces vacated by coal, than transporting coal by trains and/or by ships to power plants and producing electricity. In this way, we can have more useful energy and we can have much more cleaner energy. We would also save in transportation costs, since transporting hydrogen by pipelines is much cheaper than transporting coal (which is mostly ashes) by trains and/or ships. We know that North Rhine Westphalia has large coal deposits, and also it has an extensive hydrogen pipeline system. This state could pave the way to inexpensive clean energy by using their vast deposits of coal to produce clean and efficient hydrogen fuel, and help Germany and the European Union in converting to the hydrogen energy system.
There are also large coal deposits in other countries, in China, Australia, Russia, Europe and the United States. We all know that nobody wants to build a coal burning power plant because of the environmental restrictions and environmental damage. These countries could produce clean and efficient hydrogen where coal is mined, and use the hydrogen to replace the fossil fuels in their countries, and also export some of the excess hydrogen to other countries. This will speed up the conversion to Hydrogen Economy in an economical and environmentally friendly way.
Of course, eventually, as the natural gas resources and coal deposits are depleted, and also wherever and whenever it makes economical sense, we shall produce hydrogen using renewable energy sources. Since most renewable energies are intermittent and/or available away from the consumption centers, in order to eliminate the temporal and spatial mismatch between the energy source and the consumer, we shall produce hydrogen. Hydrogen makes the renewable energy sources storable and transportable, and presents them to the consumer as the cleanest and most efficient energy carrier.
Hydrogen will also help with the world economy, and help overcome the recession. It will eliminate the spending for remedying the environmental damage and the health expenditures caused by fossil fuels, which this year alone will amount to 6.3 billion U.S. Dollars, about 11% of the gross world product. In addition, Hydrogen Economy – as each and every country will be able to produce their own energy carrier – will eliminate the petroleum wars and reduce the military expenditures. It also will protect Earth’s ecology, protect biodiversity, stop the loss of species, provide humankind with clean and abundant energy forever, and will turn the Planet Earth into a Paradise.
Ladies and gentlemen, you are all going to contribute to this worthwhile and noble goal. Full Speed Ahead for Hydrogen Civilization!
18 DÜNYA HİDROJEN ENERJİSİ KONFERANSI
ADRES AÇILIŞ:
DÖNÜŞÜM HİDROJEN EKONOMİYE
17 Mayıs 2010
T. Nejat Veziroğlu *
Cumhurbaşkanı, Hidrojen Enerjisi Uluslararası Birliği
5794 SW 40 St # 303, Miami, 33155 Fl, ABD
Değerli Konuklar, Meslektaşlarım ve Arkadaşlar, Bayanlar ve Baylar: Bu bir onur ve 18. Dünya Hidrojen Enerjisi Konferansı açılışında konuşan olmak bir ayrıcalıktır. Ben ilk Detlef Stolten, Frank-Michael Baumann, organizasyon komitesi ile başlayan, organizatörler teşekkür etmek istiyorum, alt komite, sandalye, üyeleri ve Essen burada başarılı bir WHEC Konferansı, Kuzey Ren-Vestfalya, Almanya, araya koymak için personel 2010 yılı için Avrupa Kültür City belirlenir.
Bu büyük bir olaydır. Bu Hidrojen Enerjisi için büyük bir olaydır. azim ve çok çalışmak, her büyük olayın ardında, kim ilgili makamlara gerekli beyanda olayı kavrar vizyoner olduğunu ve aracılığıyla elbirliği ve destek alır. 18 WHEC konferansın durumda, böyle bir kişi yoktu. Yaklaşık altı yıl önce, o ilk cazip bir teklif hazırladığı ve IAHE Kurul bitkiler üreten birçok hidrojen ve dünyanın en büyük hidrojen boru hattı sistemi ile Almanya'nın endüstriyel can damarı olan 18 WHEC Konferansı olması harika bir fikir olacağını Yönetim ikna . O Eyalet ve Federal Yetkililer ve Hidrojen Enerjisi uzmanlar arasında toplantılar düzenlenmektedir. O makamlara konuştum ve her düzeyde onları ikna etti.
hazırlıkları 18 WHEC için başladıktan sonra, o kendi yararları ve kaçınılmazlığı üzerinde, Hidrojen Enerjisi iki kitapçık yazdı. Bu kitapçıklar Binlerce bu konferansa katılmak için onları çağıran, 18 WHEC hakkında bilgi ile birlikte, dünya genelinde enerji bilim adamları ve karar vericiler için dağıtılmıştır. Şu anda, 18 WHEC Konferansı'nın açılışında yaptığı rüyasının gerçekleşmesi, ben vizyon ve ben bir sevgili dostum Dr Carl-Jochen Kış dediğimiz bu büyük Hidrojen Enerjisi öncü olan azim alkışlıyoruz.
___________________________________________
*
o Hidrojen ekonomisi uygulanması söz konusu olduğunda, her zaman "Tavuk veya yumurta, önce gelir?" durumla karşı karşıyayız. Geçen yıl, hidrojen tanıtımı için bu görünüşte çelişkili durumu çözmek için Almanya ve Japonya'da önemli gelişmeler meydana gelmiştir yakıtlı ulaşım.Alman Hükümeti tarafından desteklenen Eylül 2009, Almanya, yedi büyük sanayi şirketleri, üç petrol ve gaz şirketleri, iki enerji şirketleri, endüstriyel gaz sağlayıcı, Alman Milli Hidrojen ve Yakıt Pili Organizasyon artı bir otomobil üreticisi NOW bir Mutabakat Zaptı imzaladı , adında "H2 Hareketlilik", ulusal bir hidrojen altyapısı kurmak için. Automaker Daimler ve hidrojen üreticisi Linde bu girişimin neden şirketleridir. H2 Mobility MoU kapsamında, 2015 yılına kadar, hidrojen üreticileri bir hidrojen otomobil sahibi bir hidrojen dolum istasyonu bulmak için çok uzağa götürmek zorunda olmayacak yakıtlı, böylece yeterli yoğunlukta Almanya'nın her yerinde istasyonları yakıt hidrojen kuracak.
Daimler, Ford, General Motors, Honda, Hyundai / Kia, Renault / Nissan ve Toyota - - Yakıt başlatılması için üretim ve ticari stratejilerini uygulamak için ayrı ayrı vaadinde Bu Mutabakat Zaptı önde gelen otomobil üreticilerinden anahtar yöneticileri tarafından imzalanan Mutabakat Mektubu tarafından takip edilmiş pazar yerine hücreli araçların 2015 başında. Bu yıl, bir kaç yüz binlerce dünya çapında olmak üzere toplam yakıt hücreli araçların önemli sayıda piyasa bekliyoruz!
Ayrıca geçen yıl Japonya'da, yaklaşık 13 enerji şirketleri ve hidrojen üreticileri - Nippon Oil, Tokyo Gaz, Idemitsu Kosan, Showa Shell, Osaka Gaz, Toho Gaz ve Hava Liquide Japonya dahil olmak üzere - "Hidrojen Kaynağı Teknolojileri Derneği" adında bir varlık kurduk.Amaçlarının aynı zamanda hidrojen yakıt hücreli otomobil de ülkede pazarlanan olabilir, böylece 2015 yılına kadar Japonya'da hidrojen üretimi, dağıtımı ve yakıt altyapı oluşturmaktır. Hemen hemen tüm Japon araç üreticileri ve hidrojen yakıtlı otomobil ve otobüsler gelişen son birkaç yıldır onları test alanı olmuştur. Onlar da, 2015 yılına kadar kendi araçları ticari satış başlamayı planlıyoruz.
Öyleyse, üretim, dağıtım ve hidrojen teslimi için hidrojen altyapısı olacak 2015 yılında, Almanya ve Japonya, iki önemli sanayileşmiş ülkeler ile başlayan aynı anda araba çok sayıda pazarlama hidrojen yakıt hücreli araçların başlayacak üretmektedir.
Alman H2 Hareketlilik Programı - gibi - ABD'de yeni bir hidrojen enerji toplantısında bir karar ortaklaşa bir program geliştirmek için ABD'de hidrojen ve yakıt hücreli otomobil üreticilerine çağrıda imzalanmıştır Amerika Birleşik Devletleri için, ile başlayan böylece en çok gelecek vaat eden devletler (Hawaii, California, Texas, Florida, Pennsylvania, New York, Massachusetts, vb), hidrojen üretim ve dağıtım altyapısı ve 2015 yılı başında hazırlandılar olmalı aynı zamanda hidrojen yakıt hücreli arabalar ile başlayan pazarlanan olmalıdır devletler, yerde onların taşıyıcı sistemler olan ve yaklaşık üç yıl içinde tüm Amerika Birleşik Devletleri kapsayan.
Hidrojen ve Yakıt Hücresi Mektubu Nisan 2010 sayısında raporları Avrupa Birliği makamları bütün Avrupa Birliği kapsayan bir hidrojen üretim ve dağıtım sistemi, Alman Girişimi benzer olma olasılığı bakıyorsun ki.
onlar yeni girişimlerin başlatılması neden olduğu gibi Almanya H2 Hareketlilik proje ve Japonya'nın ikisinin Hidrojen Tedarik Projesi, dünyadaki tüm ülkelerin, verimli, temiz ve sürdürülebilir enerji planlaması üzerinde etkisi olacaktır, geçen yıl şüphesiz başladı Avrupa Birliği ve Amerika Birleşik Devletleri.
Ayrıca, hidrojen yakıt hücreli araçların daha fazla benzin yakıtlı araçların daha verimli olacağına işaret etmek istiyorum. Deneyler melez hidrojen yakıt hücreli araçların yaklaşık% 80 daha fazla hibrid benzinli arabalar daha verimli olacağını gösteriyor. Bu büyük verimlilik avantajı, onların büyük çevre avantajı ek olarak özellikle kendilerine petrol üzerinde çalışan bu üzerinde üstünlük sağlıyor, hidrojen yakıt hücreli araçların önemli özellikleri olacak. Bunların hepsi iyi bir haber vardır. insanlar hidrojen yakıtlı araçların avantajları olduğunu görünce, bir kez, onlar hiçbir kirleticiler var, onlar hiçbir emisyon görüyoruz onlar sessiz ve onlar verimli, daha daha, ama hidrojen araba benzinli otomobil satın asla. Ben 2015 2:58 yılda sonra, dünyanın en hidrojen yakıtlı ulaşım sahip olacağını hayal edebiliyorum. Biz sadece hidrojen yakıtlı otomobil olmayacaktır da hidrojen yakıtlı otobüsler, hidrojen yakıtlı kamyon ve hidrojen yakıtlı trenler!
hidrojene dönüştürerek son derece yararlı olacaktır diğer taşımacılık sektöründe uzay endüstrisidir. Uçaklar CO2 ve bir sürü kirleticilerin çok üretmek. Onlar daha bir sera gazı olarak güçlü olduğu yüksek atmosfer, bu en koymak. Bu nedenle, Birleşmiş Milletler ve Avrupa Birliği de dahil olmak üzere birçok ülkede havacılık sanayi tarafından jet yakıtının kullanımına sınırlama olanakları içine arıyoruz. Buna karşılık olarak, havayolu şirketlerinin jet yakıtı yerine biyoyakıt deneme başladı. Açıkça, biyoyakıt cevap değildir. CO2 geri dönüşümlü olması gerekiyordu, rağmen, hala, CO, NOx, hidrokarbonlar, kanserojen kirliliğinin çok üretmek ve partikül. hangi biyoyakıt zemin seviyesinde CO2 özü üretilen Tesisleri ve bir sera gazı olarak daha fazla zarar yüksek atmosferde CO2 koyacağız uçak tarafından kullanılan biyoyakıt.
Sonuç olarak, havacılık ve uzay sanayisinin sorunlarının doğru çözüm yakıt olarak sıvı hidrojen kullanmaktır. Zaten çok deneyime kullanarak ve havacılık şirketleri ve kuruluşları tarafından sıvı hidrojen kullanımı var. üzerinde uçmak için mevcut uçaklara sahip olurken ben şiddetle H2 Mobility girişimi, Hidrojen Tedarik girişimine benzer ki benzer tavsiye, sıvı hidrojen üreticileri, jet motoru üreticileri ve uçak üreticileri, aynı anda havaalanlarında sıvı hidrojen tedarik sistemine sahip bir arada ve plan gelmelidir sıvı hidrojen. hidrojen havayolu sektöründe dönüştürerek büyük çevresel faydalar sahip olmanın yanı sıra, ekonomik faydalar olacaktır.Hidrojen üç kez jet yakıtı fazla enerji aynı miktarda hafiftir. Sonuç olarak, uzun mesafe uçuş kalkış uçak artı yolcu ve kargo toplam ağırlığı yaklaşık% 60 olmayacaktır yakıt ağırlığı, hidrojen yakıt ağırlığı tam dolu uçağın sadece% 20 olacak . Bu enerjinin aynı miktarda, hidrojen Uçakları olarak jet yakıtı uçak göre yolcu ve / veya kargo sayısı ikiye katlanabilir yakıt anlamına gelir.
Hidrojen de süpersonik ve hipersonik ulaşım erken giriş ile yardımcı olacaktır. Bu uçakların motorları yüksek alev hızı ile yakıt tercih ve hidrojen fosil yakıtlar dahil olmak üzere herhangi bir yakıt yüksek alev hızı vardır. Ayrıca, sıvı hidrojen sipariş süpersonik ve hipersonik uçak bileti için gerekli olan sürtünme ısıtma, azaltmak için uçakların dış yüzeylerinde, soğutmak için kullanılabilir.
Bir avantaj havayolu sektöründe hidrojen tanıtımında yüzey taşımacılık sektöründe üzerinde olacak eski halinde dolum istasyonlarının sayısı daha az olacaktır gerekli olmasıdır. Başlangıçta, sıvı hidrojen dolum istasyonu ve yaklaşık 10 ila 15 yıl içinde başlayan dünyanın en büyük havaalanı yer olabilir o zaman diğer havaalanlarına yayıldı. Ben dahil sanayi şimdi planlama başlarsa, biz ilk hidrojen yaklaşık 10 yıl içinde subsonik taşımacılık yapan zaman ve yaklaşık 15 yıl içinde süpersonik taşımacılık 'zaman yakıtlı görebiliyordu bekliyoruz.
Ben şu anda en ucuz hidrojen kömür ve doğal gaz özellikle fosil yakıtlar tarafından üretilen olduğuna işaret etmek istiyorum. ve daha temiz enerji - - hidrojen yakıt çok daha yüksek kullanım verimliliği yana, bir daha fazla enerji elde edebilirsiniz taşıma veya elektrik üretimi için yakıt olarak doğrudan kullanmak yerine, hidrojen doğal gaz dönüştürerek. token, verimlilik-bilge ve çevre bilge aynı, o çukurun başında kömürden hidrojen üretmek ve enjekte çok daha iyi anlaşılmakta ve / trenler ile kömür taşımacılığı dışında, CO2 ve kirleticiler kömür boşalttığı alanlarda yeraltı sonuçlanan veya enerji santralleri ve üreten elektrik gemiler. Bu şekilde, daha yararlı enerji var ve biz de çok daha temiz enerji olabilir. çok kömür taşımanın daha (çoğunlukla kül olan) trenler ve / veya gemiler tarafından ucuza Ayrıca boru hatları ile hidrojen taşınması bu yana, ulaşım maliyeti tasarruf olacaktı. Biz, Kuzey Ren Vestfalya büyük kömür yatakları vardır biliyorum da geniş bir hidrojen boru hattı sistemine sahiptir. Bu durumda, temiz ve verimli hidrojen yakıt üretmek için kömür onların geniş mevduat kullanarak ucuz, temiz enerji için önünü açabilir ve hidrojen enerji sistemine dönüştürülmesi Almanya ve Avrupa Birliği yardım eder.
Çin, Avustralya, Rusya, Avrupa ve ABD'deki diğer ülkelerde büyük kömür yatakları vardır.Hepimiz kimsenin çevresel kısıtlamalar ve çevre zarar nedeniyle bir kömür yakan elektrik santrali inşa etmek istiyor biliyorum. Bu ülkelerin, kömür mayınlı temiz ve verimli hidrojen üretmek olabilir ve kendi ülkelerindeki fosil yakıtlar yerine, aynı zamanda diğer ülkelere aşırı hidrojen bazı ihracat hidrojen kullanın. Bu bir ekonomik ve çevre dostu bir şekilde Hidrojen ekonomisi için dönüşüm hızlandırır.
Tabii ki, sonuçta, doğal gaz kaynakları ve kömür yatakları olarak ve aynı zamanda her yerde ve tükenmiş bu ekonomik anlamda çektiğinde, yenilenebilir enerji kaynakları kullanılarak hidrojen üretmek zorundadır. en yenilenebilir enerjiler tüketim merkezlerine uzak ve / veya aralıklı mevcut olduğundan, sırayla enerji kaynağı ve tüketici arasındaki zamansal ve mekansal uyumsuzluğu ortadan kaldırmak için, biz hidrojen üretmek zorundadır. Hidrojen, yenilenebilir enerji kaynaklarının depolanabilir ve taşınabilir hale getirir ve en verimli ve temiz enerji taşıyıcısı olarak tüketiciye sunuyor.
Hidrojen de, dünya ekonomisine yardımcı olacak ve durgunluğun üstesinden yardımcı olur.Bu çevresel zararlar ve bu yıl sadece 6,3 milyar ABD Doları, gayri safi dünya ürünün yaklaşık% 11 tutarında olacak fosil yakıtlardan kaynaklanan sağlık harcamaları, giderilmesi için harcama ortadan kaldırır. Ayrıca, Hidrojen Ekonomisi - her ülke kendi enerji taşıyıcısı üretmek mümkün olacak gibi - petrol savaşları ortadan kaldıracak ve askeri harcamaları azaltmak. Ayrıca, türlerin kaybını durdurmak sonsuza kadar temiz ve bol enerji ile insanlık sağlamak, ve bir cennet haline Planet Earth dönecek, biyolojik çeşitliliğin korunması, dünyanın ekoloji koruyacaktır.
Bayanlar ve baylar, bütün bu değerli ve asil hedefe katkıda bulunmak için gidiyoruz. Önde Hidrojen Medeniyeti için tam hızlı!
Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi
TÜRKİYE 10. ENERJİ KONGRESİ
TÜRKİYE’DE HİDROJEN ENERJİSİ ÇALIŞMALARI VE UNIDO-ICHET
Gülbahar KURTULUŞ, F. Öznur TABAKOĞLU ve İ. Engin TÜRE
Birleşmiş Milletler Sınai Kalkınma Örgütü-Uluslar arası
Hidrojen Enerjisi Teknolojileri
Merkezi (UNIDO-ICHET) Sabri Ülker Sk. 38/4
Cevizlibağ 34015-ISTANBUL
gkurtulus@unido-ichet.org,
ftabakoglu@unido-ichet.org,
eture@unido-ichet.org
ÖZET
Sanayileşme ve nüfus artışıyla birlikte fosil yakıtlarına olan talebin artması
beraberinde hava kirliliği, iklim değişikliği, küresel ısınma gibi ciddi sorunlar
getirmiştir. Fosil yakıt rezervlerinin de sınırlı olması ve hızla tükenmesi bilim ve
siyaset çevrelerini alternatif enerji kaynakları arayışına yönlendirmiştir. Fosil
yakıtlarının yerini alabilecek ve gelecek vaat eden en iyi alternatif olarak hidrojen
enerjisi gösterilmektedir. Türkiye, hidrojen ernerjisine geçişte, Mayıs 2004’te
İstanbul'da kurulan Birleşmiş Milletler Uluslararası Hidrojen Enerjisi Teknolojileri
Merkezi (UNIDO-ICHET) ile tarihi bir misyon üstlenmiştir.
UNIDO-ICHET'in çalışmaları, hidrojen enerjilerinin geliştirilmesi, benimsenmesi ve
kullanımının yaygınlaştırılması üzerine yoğunlaşmıştır. Bu teknolojilerin
uygulanabilirliği ve yaygın olarak kullanılmasını sağlamak üzere UNIDO-ICHET,
dünyanın hemen her kıtasında özellikle gelişmekte olan ülkelerde pilot projeler
geliştirmektedir. Bunlar arasında, Çin'de hidroelektrikten, Libya'da güneş
enerjisinden ve Arjantin'de rüzgar enerjisinden hidrojen üretimi olduğu gibi
Türkiye'de de Bozcaada'da rüzgar enerjisinden hidrojen üretimi ile İstanbul'da
hidrojen yakıtlı otobüslerin işletilmesi yer almaktadır.
Ayrıca, UNIDO-ICHET, yine Türkiye'de organize ettiği çeşitli demonstrasyon
projeleriyle hidrojen enerjisi konusunda Türkiye’yi lider ülke konumuna taşımak
için, çeşitli sanayi kuruluşları ile birçok demonstrasyon projesini hayata
geçirmektedir. Bu tebliğde, Türkiye'de çeşitli kuruluşlarda hidrojen enerjisi
çalışmalarının yanı sıra, UNIDO-ICHET'in dünyanın birçok ülkesinde uygulamaya
koyduğu pilot projelerle, Türkiye'de organize ettiği demonstrasyon projelerine
ayrıntılı olarak yer verilmiştir. 460
1. GİRİŞ
Sanayileşme ve nüfus artışıyla birlikte fosil yakıtlara olan talebin artması
beraberinde küresel ısınma, iklim değişikliği, hava kirliliği, sağlık problemleri gibi
ciddi sorunlar getirmiştir. Birincil enerji kaynakları olan kömür, petrol, doğal gaz
gibi fosil yakıt rezervlerinin de kısıtlı olması ve hızla tükenmesi bilim ve siyaset
çevrelerini alternatif enerji kaynakları arayışına yönlendirmiştir. Ülkeler doğal
kaynaklarına bağlı olarak, dünyadaki yeni enerji kaynaklarının verimli bir şekilde
kullanılması ve yeni enerji teknolojilerinin geliştirilmesi yönündeki çalışmalarına
hız vermişlerdir. Bu gelişmelere dayalı olarak hidrojen enerjisi, fosil yakıtların
yerini alabilecek ve geleceğin yakıtı olabilecek en iyi alternatif olarak karşımıza
çıkmaktadır. Hidrojen, enerji taşıyıcısı olarak, çok özel nitelikleri olan temiz,
verimli ve çok yönlü kullanıma sahip sentetik bir yakıt olarak kabul edilmektedir.
Hidrojen, kendisi gibi bir enerji taşıyıcısı olan elektrikle birlikte bir ülkenin tüm
enerji ihtiyacını karşılayabilecek niteliktedir. Hidrojen ve elektrik, enerji
kaynaklarından bağımsız olan, kalıcı bir enerji sistemi oluşturabilir.
2. HİDROJEN ENERJİ SİSTEMİ
Fosil yakıtların yerini alabilecek güneş, rüzgar, su, dalga ve jeotermal gibi birçok
birincil enerji kaynağı vardır. Ancak bu kaynakları taşınır, depolanabilir
yapabilmek ve araçlarda kullanabilmek için bunlardan bir yakıt üretmek gerekir.
Bunların içinde de hidrojen en verimli ve en temiz yenilenebilir yakıt olarak
karşımıza çıkmaktadır. Birincil enerji kaynaklarının kullanılarak hidrojen üretildiği
bu sisteme “Hidrojen Enerji Sistemi” adı verilmiştir (Şekil-1) [1].
Bu yeni enerji sisteminde hidrojen sudan elde edilecektir. Hidrojenin
kullanılmasıyla da yan ürün olarak sadece su veya su buharı ortaya çıkacaktır.
Böylece fosil yakıtların aksine hidrojen tükenmeyecektir.
Şekil- 1. Hidrojen Enerji Sistemi [1] 461
3. HİDROJEN EKONOMİSİNE GEÇİŞ
Hidrojen enerjisinin dünya gündemine oturması, 1973’te enerji krizinin patlak
vermesiyle bilim çevrelerinin bu soruna çözüm aramaları vesile olmuştur. Dünya
Hidrojen Enerjisi Konseyi Başkanı olan ve aynı zamanda da Miami
Üniversitesi’nde “Temiz Enerji Araştırmaları Enstitüsü”nün başkanlığını yapmakta
olan Prof. Dr. T. Nejat Veziroğlu, 1974 yılında organizasyonunu üstlendiği
“Hidrojen Ekonomisi Miami Enerji Konferansı”nda (THEME) fosil yakıtların
tükenmesine ve bunların yakıt olarak kullanımının çevreye verdiği zararların
önlenmesine çözüm olarak “Hidrojen Ekonomisi/Hidrojen Enerji Sistemi” fikrini
ortaya atmıştır. [2]
Son zamanlarda, ABD, Japonya, Avrupa Birliği ülkeleri gibi gelişmiş olan
ülkelerde hidrojen üretimi, depolanması ve kullanımı ile ilgili olarak araştırma ve
geliştirme çalışmaları yoğun bir şekilde devam etmektedir. Otomotiv, petrol, enerji
ve kimya endüstrilerinin de katılımı ve teşviki ile son yıllarda hız kazanan
çalışmalardan anlaşılacağı gibi bu ülkelerde hidrojen ekonomisine geçiş çoktan
başlamıştır. Diğer yanda gelişmekte olan ülkelerde ise enerji sisteminin altyapısını
oluşturma çalışmaları devam etmektedir. Böylece hidrojen ekonomisinde ülkeler
kendi enerji politikalarını belirleyerek kendi enerji ihtiyaçlarını
karşılayabileceklerdir. Ayrıca, hidrojen enerjisi hem sanayileşmiş hem de
gelişmekte olan ülkelerin sürdürülebilir ekonomisine katkı sağlayarak dünyanın
çevre açısından da korunmasına olanak verecektir. Prof. Dr. Nejat Veziroğlu,
Miami Üniversitesi’nde yapılan model çalışmalara göre 2000’li yıllarda başlanan
hidrojene geçiş sürecinin 2074’te tamamlanacağını söylemiştir. [3]
Şekil- 2. Hidrojen Ekonomisinin Kurulması [Veziroğlu, 2001]
Hidrojen Hareketinin Yüzyılı
1973 - 2073
Dünya Enerji Tüketimi 462
4. TÜRKİYE’DE HİDROJEN ENERJİSİ ÇALIŞMALARI
4.1. TÜBİTAK - MAM AB 6.ÇP HY-PROSTORE Projesi
Marmara Araştırma Merkezi (MAM) Enerji Enstitüsü’nün, AB 6. Çerçeve
Programı’na yönelik yürüttüğü HYPROSTORE “Hidrojen Teknolojileri
Mükemmeliyet Merkezi” projesi, AB tarafından desteklenmeye layık görülmüştür.
Üç yıl sürecek proje kapsamında; araştırma altyapılarının yenilenerek
geliştirilmesi, hidrojenin üretilmesi, saflaştırılması, depolanması ve hidrojen
uygulamalarında bilginin yaygınlaştırılması amacıyla seminerler, kurslar ve
uluslararası konferanslar gibi faaliyetlerin düzenlenmesi yer almaktadır.
Toplam bütçesi 650 000 € civarında olan proje ile hidrojen teknolojileri alanında
çalışan kuruluşlarla işbirliği sağlanarak, Türkiye’de endüstriyel konsorsiyumlar ile
birlikte geliştirilecek Ar-Ge projelerine yönelik faaliyetlerin gerçekleştirileceği bir
çekim merkezi oluşturulacaktır. Aynı zamanda bu teknolojilere ilgi duyan tüm
kuruluşlar ile bir sinerji ortamı yaratılarak, Türkiye’nin AB projelerindeki katkısının
arttırılması amaçlanmıştır [4].
Aktivite üyeleri arasında İstanbul Teknik Üniversitesi, Marmara Üniversitesi, Ege
Üniversitesi, Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü ve Karadeniz Teknik Üniversitesi
yer almaktadır [5].
4.2. Yakıt Pili Araştırmaları
Hidrojeni günümüzde yakıt pillerinde kullanmak suretiyle son derece verimli,
sessiz ve sürekli elektrik enerjisi üretmek mümkündür. Türkiye’de, katı oksit yakıt
hücreleri (SOFC), proton değişim zarlı (PEM) yakıt hücreleri ve doğrudan
methanol yakıt hücreleri (DMFC) teknolojilerinin geliştirilmesi ile ilgili çalışmalar
yapılmaktadır. SOFC ile ilgili çalışmalar İstanbul Üniversitesi ve Sakarya
Üniversitesi’nde sürdürülmekte olup, TÜBİTAK-MAM, Boğaziçi Üniversitesi,
İstanbul Teknik Üniversitesi, Ortadoğu Teknik Üniversitesi, Sabancı Üniversitesi
ve bazı endüstriyel kurumlarda de PEM üzerine araştırmalar yapılmaktadır.
4.2.1. Modern Yakıt Pilleri Çerçeve Projesi
TÜBİTAK MAM’ın üstlendiği projenin birinci aşaması olan “1.5 kW Polimer
Elektrolit Membran (PEM) Tipi Yakıt Pili Sisteminin Kurulması” aşamasında 1.5
kW yakıt pil modülü ve sistem alt bileşenlerinin temin edilerek yakıt pil sisteminin
kurulması, projenin ikinci aşamasında ise PEM tipi yakıt pili sisteminin
geliştirilmesi ve yakıt pil sisteminin evsel veya araç kullanımı için sistem
entegrasyonu hedeflenmiştir [6,7].
4.2.2. Doğrudan Sodyum Borhidrürlü Yakıt Pili (DSBHYP) Üretimi ve
Entegrasyonu
Bor Araştırma Enstitüsü’nün desteklediği “Doğrudan Sodyum Borhidrürlü Yakıt
Pili Üretimi ve Entegrasyonu” projesinde doğrudan sodyum borhidrürlü tek hücreli
ve üç hücreli yakıt pili, doğrudan sodyum borhidrür yakıt pili sistem alt bileşenleri
geliştirilecek ve askeri/sivil amaçlı muhtelif uygulama alanları için 70-100W’lık
doğrudan sodyum borhidrür yakıt pili prototipi geliştirilecektir [8]. 463
4.3. Hidrojen Üretimi Araştırmaları
Hidrojen, ağırlıklı olarak doğal gazdan buhar reforming işlemiyle elde
edilmektedir. Ayrıca hidrojen, fosil yakıtlardan elde edilebildiği gibi güneş, rüzgar,
hidrolik enerji gibi yenilenebilir enerji kaynaklarını kullanarak suyun elektrolizi
yöntemi ile de üretilmektedir. Bunun yanı sıra hidrojenin biyokütleden üretimi de
mümkündür.
Biyolojik olarak hidrojen üretilmesine örnek olarak, enerji bitkisi olan tatlı
sorgumun üretilmesi ve alternatif enerji kaynağı olarak kullanılmasına yönelik
deneysel çalışmalar TÜBİTAK-Marmara Araştırma Merkezi’nde yapılmıştır. Proje
kapsamında tatlı sorgum evlerde ısıtma uygulamaları için briketlenmiş ve
alternatif bir enerji kaynağı olarak kullanılır hale getirilmiştir. Isıl değeri yaklaşık
15.000 kJ/kg olan bu yakıtın Türk linyitleri ile birlikte briketlenerek kullanılması
sonucunda kömürün yanması ile açığa çıkan emisyonların azaltılması
mümkündür [9].
Termokimyasal hidrojen üretilmesiyle ilgili olarak içeriği LPG’ye çok benzeyen
propan ve n-bütan karışımlarından Pt-Ni katalizörleri kullanılarak buhar reforming
yöntemiyle hidrojen üretimi araştırılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre bimetalik PtNi katalizör sistemi ticari uygulamalarda ümit veren bir alternatif olarak
görülmüştür [10].
Yukarıda bahsedilen örneklere ilave olarak, Karadeniz’in tabanında kimyasal
biçimde depolanmış hidrojen bulunması da hidrojen üretimiyle ilgili umut verici bir
gelişmedir. Karadeniz suyunun %90’ı anaerobiktir ve hidrojensülfid (H2S)
içermektedir. H2S yaklaşık 200 m derinlikte ve 50 m kalınlığında bir tabaka
halinde bulunmaktadır. Tabana doğru inildikçe artan H2S konsantrasyonu, 1500 m
derinlikte 8-10 mg/l olarak tespit edilmiştir. Elektroliz reaktörü ve oksidasyon
reaktörü gibi iki reaktör kullanılarak, H2S’den hidrojen üretimi konusunda yapılmış
teknolojik çalışmalar vardır. Bu konuda yapılmış bir diğer teknoloji geliştirme
çalışması, yarıiletken partikülleri kullanarak fotokatalitik yöntemle hidrojen
üretimidir. Güneş ve rüzgar enerjisinden yararlanarak, Karadeniz'in H2S içeren
suyundan hidrojen üretimi için literatüre geçmiş bilimsel araştırmalar olup,
Bulgaristan proje geliştirmeye çalışmaktadır [11].
4.4. Hidrojenin Depolanması Araştırmaları
Hidrojen kimyasal olarak metallerde, alaşımlarda ve arametallerde hidrür olarak
depolanabilmektedir. Özellikle son yıllarda yüksek depolama kapasiteleri
nedeniyle aluminyum ve bor içeren kompleks hidrürler üzerine yoğun çalışmalar
yapılmaktadır. Bor bazlı sistemler esas olarak sodyum bor hidrürden (NaBH4)
oluşmaktadır. NaBH4, katı halde ağırlıkça %10.5 hidrojen içermektedir [12].
Hidrojen üretimi ve depolanması alanında Sodyum bor hidrür (NABH4) çözeltileri
sahip oldukları özellikler sayesinde önem verilmesi gereken kimyasal hidritlerdir.
Bazik NABH4 çözeltsinden uygun bir katalizör eşliğinde hidrojen gazı üretilmesiyle
ilgili çalışmalar yapılmıştır [13]. Magnezyum hidrürle ilgili ODTÜ Metalurji ve
Malzeme Mühendisliği Bölümü’nde olumlu sonuçlar alınmış olup araştırmalara
devam edilmektedir [14]. 464
5. UNIDO-ICHET’İN KURULMASI
Dünyada tek olan “Birleşmiş Milletler Uluslararası Hidrojen Enerjisi Teknolojileri
Merkezi’nin (UNIDO-ICHET)’in kurulması ile ilgili olarak Enerji Bakanlığı ve
UNIDO teşkilatı arasındaki anlaşma 21 Ekim 2003’te Viyana’da imzalanmıştır.
ICHET, Prof. Dr. T. Nejat Veziroğlu başkanlığında Mayıs 2004’te faaliyete
geçmiştir.
5.1. UNIDO-ICHET’in Misyonu
ICHET’in kuruluş amacı, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler arasında hidrojen
teknolojileri köprüsü olmak suretiyle, hidrojen teknolojilerinin geliştirilmesi, Türkiye
ve dünyada benimsenmesi ve kullanımının yaygınlaştırılmasını sağlamak ve
uygulamalı Ar-Ge çalışmaları yürütmek olarak belirlenmiştir. ICHET’in İstanbul’da
kurulması ve faaliyete geçmesiyle Türkiye insanlığa temiz, bol ve uzun ömürlü
enerji sistemi sağlayacak tarihi bir misyon üstlenmiştir.
5.2. UNIDO-ICHET’in Faaliyetleri
UNIDO-ICHET’in, misyonunu gerçekleştirmek ve belirlediği hedeflere ulaşmak
için üstleneceği faaliyetler aşağıda verilmiştir.
• Tüm dünyadaki hidrojen enerjisi Ar-Ge çalışmaları, ilgili endüstriler ve ürünleri
için geniş kapsamlı bir Veri Bankası kurulması ve yönetimi
• Çalışmalar, uygulamalı araştırmalar, kısa ve uzun dönemli eğitim programları,
konferanslar ve danışmanlık hizmetleriyle bilgiyi yaymak
• Hidrojen enerji politikalarının belirlenmesinde rol almak
• Hidrojen enerjisi teknoloji pilot projelerin kurulması, yürütülmesi ve
değerlendirilmesinde uzman yardim sağlamak
• Hidrojen enerji teknolojilerinin demonstrasyonu ve ticarileştirilmesi arasında
uygulamalı teknoloji köprüsü görevi görmek
• Eksik olan hidrojen enerjisi araştırma ve geliştirme çalışmalarını
tamamlayarak sanayileşmiş ve gelişmekte olan ülkeler arasındaki boşluğu
doldurmak
• Üretim, dağıtım ve stoklama teknikleri sergilemek
• Hidrojen enerji endüstrileri için deneme hizmetleri sağlamak
5.2.1. Pilot Projeler
Hidrojen enerji teknolojilerinin tanıtılmasının en etkili yollarından biri de dünyanın
çeşitli yerlerinde pilot bölgeler seçilip enerji dönüşümlü projelerin uygulamaya
sokulmasıdır. Projelerin dikkat çekmesi, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde
temiz enerji çözümü olarak toplumun ilgisini kazanması için pilot bölgelerin ve
uygun teknolojinin iyi seçilmesi gerekmektedir.
UNIDO-ICHET, hidrojen teknolojilerinin uygulanabilirliği ve yaygın olarak
kullanılmasını sağlamak üzere dünyanın hemen her kıtasında özellikle gelişmekte
olan ülkelerin hükümetleriyle ortak olarak pilot projeler gerçekleştirmektedir.
Bunların başlıcaları aşağıda Şekil- 3’te gösterilmektedir: 465
Şekil- 3. UNIDO-ICHET’in Üzerinde Çalıştığı Pilot Projeler
Bu projeler arasında, Türkiye'de hidrojenle çalışan otobüs ve Bozcaada’da
rüzgardan hidrojen üretimi ve uygulaması projeleri yer almaktadır. İstanbul'da
çalışacak hidrojenli otobüsler için gerekli hidrojen gece kullanılmayan elektrikten
elde edilecektir. Proje ile ilgili mühendislik raporları hazırlanmış olup, çalışmalar
devam etmektedir. Bozcaada projesinde ise, nüfusu kışın 3000, yazın ise 10000
olan adadaki rüzgar enerjisinden yararlanılarak hidrojen üretilecek ve tüm ada
halkının yakıt gereksinimini gidermek amacıyla kullanılacaktır. Çin'de hidrojen,
küçük bir hidroelektrik santralinden, Arjantin'de ise rüzgar enerjisinden üretilecek
olup, her iki projede belli bir bölgenin enerji ve yakıt ihtiyacı karşılanacaktır.
Güney Kore'de ve Hindistan’da hidrojenle çalışan taşıtlar üzerinde çalışma
yapılacak olup, Kore’de Chonnam bölgesinde hidrojenli otobüsler, Hindistan’da
ise 3 tekerlekli araçlardan oluşan bir filo Delhi’de hizmete sokulacaktır. Libya’da
güneş enerjisinden üretilecek hidrojen, yörenin enerji ihtiyacını karşılayacaktır.
Portekiz’de hidrojenin yenilenebilir kaynaklardan üretilerek, Azores’taki Terceria
Adası’nın enerji ihtiyacını karşılamak üzere kullanılması planlanmıştır. Bu projeler
ile ilgili proje raporları hazırlanmış olup, çalışmalar devam etmektedir. Ayrıca,
önümüzdeki aylarda Mısır, Rusya, İtalya ve Kolombiya ülkelerinde pilot projeler
yapılması planlanmıştır.
5.2.2. Demonstrasyon Projeleri
UNIDO-ICHET Türkiye’de organize ettiği çeşitli demonstrasyon projeleriyle
hidrojen enerjisi konusunda Türkiye’yi lider ülke konumuna taşımak için çeşitli
sanayi kuruluşlarıyla ortak çalışmalar yapmaktadır. Bunlar arasında THY,
TEMSA, TPAO ile Atatürk Havaalanı’nda otobüs projesi, Demirer Holding, BOS,
Çukurova holding ve Ünilever şirketi ile rüzgardan elde edilecek hidrojenin 466
fabrika içinde fork lift çalıştırmada ve margarin yapımında kullanılması, Ankara’da
bir hastanede hidrojen ve oksijen üretilerek, hidrojenin ambulansta yakıt olarak
kullanılması, hidroelektrik santralinden elde edilecek hidrojenin doğal gaz boru
hatlarına enjeksiyonu gibi bir çok proje üzerindeki çalışmalar hızla devam
etmektedir.
6. SONUÇLAR
Türkiye’de kömür, petrol ve doğalgaz rezervleri son derece sınırlı olup, üretim
ihtiyacını karşılamakta yetersizdir. Bu nedenle Türkiye’nin sahip olduğu
yenilenebilir enerji kaynakları olarak tarif edilen güneş, rüzgar, biyokütle,
jeotermal ve su enerjisi doğal kaynaklarından yararlanarak hidrojen yakıtı
üretmesi yakın gelecekte en iyi ve en ekonomik çözüm olarak ortaya çıkmaktadır.
Ayrıca, fosil yakıtlardan açığa çıkan CO2, NOx gibi emisyon gazlarının çevreye
verdiği zararlar, bunların insan sağlığı üzerindeki etkisi ve getireceği maliyetler
düşünüldüğünde Türkiye’nin hidrojen enerjisi ve yenilenebilir enerji kaynaklarına
yönelmesi kaçınılmazdır. Hidrojen çok yönlü kullanılabilen, dönüşülebilirliği ve
kullanım verimi yüksek, emniyetli ve temiz bir yakıttır. Dünya Hidrojen
Ekonomisi’ne geçiş aşamasındadır. Bu gelişmeler kapsamında da Türkiye,
İstanbul'da kurulan Birleşmiş Milletler Uluslararası Hidrojen Enerjisi Teknolojileri
Merkezi (UNIDO-ICHET) ile tarihi bir misyon üstlenmiştir. Böylece Türkiye
hidrojenle birlikte enerji ithal eden bir ülke konumundan çıkarak enerji ihraç eden
bir ülke olacaktır. Son yıllarda hidrojen enerjisi ve yakıt pilleri teknolojilerinin
geliştirilmesi ve uygulanmasında endüstri-üniversite işbirliği kapsamında umut
verici gelişmeler olmaktadır.
7. KAYNAKLAR
1. http://www.unido-ichet.org/hydrogen_world.php
2. http://www.unido-ichet.org/ichet_message.php
3. http://www.tasam.org/modules.php?name=Content&pa=showpage&pid=264
4. http://basin.tubitak.gov.tr/bulten/mart05/10.pdf
5. http://www.mam.gov.tr/enstituler/ee/HY-PROSTORE.doc
6. http://www.mam.gov.tr/enstituler/ee/index.html
7. http://www.ressiad.org.tr/doc/iddk.doc
8. http://www.mam.gov.tr/populer/sodyum.htm
9. Türe, S., Uzun, D and Türe, I. E., “The Potential Use of Sweet Sorghum as a
Non-polluting Source of Energy”, Department of Energy Systems, TÜBİTAK-
Marmara Research Centre, Kocaeli-İstanbul, 28 August 1995
10. Çağlayan, B. S., Önsan, Z. I., Aksoylu, A. E., “Production of Hydrogen over
Bimetallic Pt-Ni/δAl2O3: II. Indirect Partial Oxidation of LPG”, Catalysis Letters,
Accepted for publication”
11. http://www.obitet.gazi.edu.tr/obitet/alternatif_enerji/Hidrojen_Enerjisi.htm
12. http://www.eie.gov.tr/hidrojen/hidrojen_depolanmasi.html
13. Dolaş, H., Şahin, Ö., “Sodyum Borhidritten Hidrojen Eldesi”, V. Ulusal Temiz
Enerji Sempozyumu Bildiri Kitabı Cilt II, pp.733-745, Mayıs 2004
14. Güvendiren, M., “Effect of Additives on Mechanical Milling and Hydrogenation of
Magnesium Powders”, Y.L. Tezi, ODTÜ-Ankara, Şubat, 2003
HĐDROJEN ENERJĐSĐ ĐLE ÇALIŞAN HĐBRĐT ARAÇLARIN
TASARIM VE ĐMALATINDAKĐ GELĐŞMELER
Prof. Dr. M. Oktay ALNIAK
1
, Prof. Dr. Ahmet OĞUR
2
Mak. Müh. Mustafa ERTÜRK
3
, Öğr. Gör. Çetin KARAKAYA
4
1
Bahçeşehir Üniv. MYO. Mekatronik Bölümü, Đstanbul, oalniak@bahcesehir.edu.tr
2
Sakarya Üniversitesi Makina Mühendisliği Bölümü, Sakarya, ogur@sakarya.edu.tr
3
Elimsan Metalurji ve Makina San. A.Ş. , Kocaeli, m.erturk@elimsangroup.com
4
Sakarya Üniversitesi Karasu MYO Makine Bölümü, Sakarya, ckarakaya@sakarya.edu.tr
Günümüzde enerji ihtiyacının artması, kaynakların azalması, enerji maliyetlerinin
yükselmesine neden olmuştur. Bu durum araştırmacıları, yatırımcı ve girişimcileri
ucuz, temiz ve alternatif enerji kaynaklarına yönlendirmiştir. Alternatif enerji
kaynaklarının kullanılabilirliğinin artmasına paralel olarak bu enerjilerin
kullanılabileceği makine ve sistemlerde de hızlı bir şekilde gelişmeler olmaktadır.
Bu çalışmada, 2009 yılı ortalarına doğru, otomotiv sektörü ile ilgili olarak dünyadaki
ve ülkemizdeki mevcut hidrojen enerjisi kullanımı ve somut projeler araştırılmıştır.
Hidrojenin araçlarda kullanımı için tamamen yerli olarak geliştirilen yüksek basınca
dayanıklı kompozit hidrojen tanklarına özet olarak değinilmiştir. Ayrıca ülkemizin
hidrojen teknolojileri ile ilgili acil olarak yapması gereken çalışmalar ile ilgili bilgi
paylaşımında bulunulmuştur.
Anahtar kelimeler: hidrojen enerjisi, hibrit araç, alternatif ve temiz enerji kaynakları,
yüksek basınca dayanıklı kompozit hidrojen tankı 1. Giriş
Son zamanlarda tüm dünya genelinde hidrojen ile çalışan hibrit araçların tasarım ve
üretimi hız kazanmıştır. Hidrojenin ulaşımda kullanımı binek otomobiller ve toplu
taşıma araçlarında daha hızlı gelişmektedir. Bu gelişim hızı yakıt pillerindeki
gelişmeler ve hidrojen üretim-depolama maliyetlerinin azalmasına direk bağlıdır.
Şekil 1’ de görüldüğü gibi hidrojenin deniz, hava ve kara ulaşımında kullanımı için
öngörüler bir tablo olarak sunulmuştur.
Şekil 1: Hidrojen enerjisinin kullanımının yıllara göre dağılımı ile ilgili öngörü [5,14]
Şekil 1’ deki hedefler yıllara göre adım adım gerçekleştirilmektedir. Araçlarda yaygın
olarak kullanımı 2010’ dan sonrası için öngörülmesine rağmen hızlı gelişmiştir.
Hidrojenin kullanıldığı sistemler şekilde görülen ile sınırlı değildir. Bir çok alanda
hidrojenin kullanımı için çalışmalar yapılmaktadır. Bu çalışmalar öncelikle yakıt pilleri,
hidrojenin en ekonomik şekilde üretimi ve depolanması ile ilgilidir.
2. Hibrit Araç Prototipleri
Şekil 2’ de de görüleceği üzere birçok otomotiv firması hidrojen ile çalışan hibrit
araçlarının prototiplerini yapmış ve bu prototipleri denemektedirler. Bu prototiplerde
çoğunlukla içten yanmalı motor ile birlikte elektrik motoru kullanılmıştır. Kimi
prototiplerde metal hidrit tanklar, kiminde ise yüksek basınçlı gaz formunda
sıkıştırılan hidrojen tankları kullanılmıştır. Çoğunlukla prototiplerde 350 bar çalışma basıncında depo edilen hidrojen tankları görülmektedir. Son zamanlarda yapılan
çalışmalar ile bu basınç değeri iki katına çıkarılmış ve aynı hacimde daha fazla
hidrojen depolanabilmektedir. Ülkemizde ilk kez Sanayi Bakanlığı tarafından
desteklenen Santez-123 projesi kapsamında 700 bar’ lık tüpler üretilmiştir. Şu an
standartlara uygunluğu ve ticarileştirilmesi ile ilgili çalışmalar yapılmaktadır. Bu
çalışmaya paralel olarak yapılan diğer çalışmalar da tamamlandığında, ithal girdi
olarak kullanılan hidrojen enerjisi ekipmanlarının maliyeti azalacak ve gelişmiş
ülkelerde olduğu gibi ülkemizde de bir çok alanda prototip çalışmaları hız
kazanacaktır.
Şekil 2: Firmalar ve hidrojen ile çalışan hibrit araç prototipleri [5,14]
2000’ li yılların başından bu yana dünyada hızla hidrojenin araçlarda kullanımı
üzerine çalışmalar yapılmaktadır. Bu kapsamda birçok prototip araç yapılmış ve
testleri tamamlandıktan sonra kullanıma sunulmuştur. Birçok ülkede hidrojen ikmal
istasyonları da bulunmaktadır. Uygulamalar ile ilgili gösterimler Şekil3, 4, 5, 6, 7, 8’
de yapılmıştır.
Şekil 3: Bir kamyonet kasasında kompozit hidrojen tanklarının muhafaza edilmesi [7] Şekil 4 Peugeot Partner’ de yüksek basınçlı hidrojen tanklarının yerleşimi [7]
Şekil 5: Otobüslerde kompozit hidrojen tanklarının kullanımı (Chrysler) [7]
Şekil 6: Otobüslerde kompozit hidrojen tanklarının kullanımı (Mercedes) [5,14] Şekil 7: Nissan Xterra model hibrit araç prototipi
[5,14]
Şekil 8: Ford P2000 model hibrit araç prototipi
[5,14]
3. Ülkemizdeki Hibrit Araçlar ile Đlgili Çalışmalar
Ülkemizde birçok üniversite ve özel kuruluşlarda hidrojen sistemleri ile ilgili çalışmalar
yapılmaktadır. Bu çalışmalar temel olarak alternatif ve düşük maliyetli hidrojen eldesi,
depolanması ve yakıt pilleri ile ilgilidir. Bunun yanı sıra hidrojenin araçlarda
kullanımıda denenmeye başlamıştır. Ford TÜBĐTAK MAM’ da ilk prototip aracının
prototipini yaparak basına duyurmuştur.
Şekil 9: TÜBĐTAK MAM ile Ford Otosan' ın birlikte tamamladığı hibrit araç [10]
Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu Marmara Araştırma Merkezi
(TÜBĐTAK MAM) Enerji Enstitüsü ile Ford Otosan' ın birlikte tamamladığı hibrid hafif
ticari araç prototipi "Ford Transit" ile sıkıştırılmış hidrojen ile çalışan yakıt pilli "Ford
Focus" tanıtılmıştır.
Ülkemizdeki Hidrojen ile ilgili çalışmaları organize eden United Nations Industrial
Development Organization (UNIDO) ve International Centre for Hydrogen Energy
Technologies (ICHET) tarafından gerçekleştirilen projeler şunlardır; - Yakıt pilli forklift prototipi,
- Mobil hidrojen evi projesi,
- Hidrojen ile çalışan golf aracı prototipi,
- Engelliler için geliştirilen üç tekerlekli hibrit araç,
- Bozcaada hidrojen adası projesi,
- Đstanbul Deniz Otobüsleri (ĐDO) yakıt pilli kesintisiz güç kaynağı.
Projelere ait görüntüler Şekil 10, 11, 12, 13, 14, 15’ te verilmiştir.
Şekil 10: Yakıt Pilli Forklift Prototipi [13]
Şekil 11: Mobil hidrojen evi projesi [13]
Şekil 12: Hidrojen ile çalışan golf aracı prototipi [13]
Şekil 13: Engelliler için geliştirilen üç
tekerlekli hibrit araç [13] Şekil 14: Bozcaada hidrojen adası projesi [13] Şekil 15: Đstanbul Deniz Otobüsleri (ĐDO)
yakıt pilli kesintisiz güç kaynağı [13]
3.1. Hidrojen Arabası Yarışları
TÜBĐTAK, güneş enerjisinin yanı sıra, Türkiye’de hidrojen enerjisi konusunda da
halkı bilinçlendirmek ve alternatif enerji kaynaklarının kullanımına yönelik
teknolojilerin Türkiye’de üretilmesinde gençlerin aktif rol oynamasını teşvik etmek
amacıyla, üniversite öğrencilerine yönelik olarak 2007 yılında ilk kez “TÜBĐTAK
Hidromobil–Hidrojen Arabaları Yarışı” düzenlemiştir. 2007 yılı TÜBĐTAK Hidromobil –
Hidrojen Arabaları Yarışı da, TÜBĐTAK Formula G Güneş Arabaları Yarışı ile birlikte,
29 Temmuz 2007 tarihinde Ankara’da Atatürk Kültür Merkezi’nde, 15 üniversiteden
20 aracın katılımıyla yapılmıştır. Yarışa 2008 yılında, yine 15 üniversiteden 20 araç
katılmıştır. Hidromobil yarışına katılan hidrojen ile çalışan prototip araçlar, prototipin
yapıldığı üniversiteler ile birlikte Tablo 1’ de verilmiştir.
Tablo 1: Hidromobil yarışına katılan hidrojen ile çalışan prototip araçlar [11,12]
Okul Adı Araç Adı
Anadolu Üniversitesi Hidroana
Ankara Üniversitesi Hidroket 1
Ankara Üniversitesi Hidroket 2
Bilkent Üniversitesi Ohara
Boğaziçi Üniversitesi Buhar'08
Çukurova Üniversitesi AYAG Erciyes Üniversitesi Katremobil
Gaziantep Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü Hidrojet
Đstanbul Teknik Üniversitesi Hydrobee
Đstanbul Teknik Üniversitesi H2ydrobee
Đstanbul Teknik Üniversitesi Aşkar
Karadeniz Teknik Üniversitesi - Mekatronik K. Ktüjen
KTU Makine Mühendisliği HidroKTÜ
MMO Hidromobil Grubu Poseidon II
Niğde Üniversitesi Kapadokya
ODTÜ Hy-tech Racing Atar
ODTÜ Robot Topluluğu -
Sakarya Üniversitesi SETT Hidrosett
Uludağ Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Timsah H2
Yıldız Teknik Üniversitesi Hyd-R II
4. Yüksek Basınca Dayanıklı Kompozit Hidrojen Tankları ve Kullanım Alanları
Prototip araçların büyük bir kısmında yüksek basınç altında sıkıştırılan hidrojenin
kullanıldığı görülmektedir. Hidrojenin 350-700 bar altında depolandığı tankların
imalatı oldukça güçtür. Ülkemizde ilk kez Santez-123 projesi kapsamında geliştirilen
yüksek basınca dayanıklı hidrojen tanklarının genel olarak yapıları; iç bir metal
malzeme ve üzerinde düz veya helisel tipte çoğunlukla karbon fiber takviye
tabakalarından oluşmaktadır. Gaz formunda yüksek basınç altında hidrojenin
depolandığı tankların genel görünüşleri Şekil-16’ da gösterilmiştir. Şekil-16: Yüksek basınca dayanıklı kompozit hidrojen tankının genel görünümü [7]
Yüksek basınçlı tanklar dört kategoriye ayrılmıştır;
Tip 1 : Tamamen metalsel tanklar,
Tip 2 : Genellikle cam yünü sargılı metalsel tanklar,
Tip 3 : Başlangıçta cam elyaf daha sonra karbon lifinden oluşan kompozit malzemeli
metalsel bir iç kısma sahip tanklar,
Tip 4 : Temel olarak karbon lifli kompozit tanklardır (iç kısmı çoğunlukla termoplastik
polimerlerden oluşmaktadır).
Kompozit tanklarda birçok farklı yöntem ile “liner” olarak adlandırılan iç kısım elde
edilmektedir. Bu iç kısmın üretilmesinde derin çekme, ekstrüzyon, presleme, flowforming yöntemleri temel olarak kullanılmaktadır. Yöntem seçimi tankın formuna
bağlıdır. Tank elde edildikten sonra üzerine karbon lifi/fiber glass takviye sargı
katmanı uygulanmaktadır. Böylece tankın mukavemeti artırılmaktadır.
5. SONUÇLAR VE ÖNERĐLER
Birçok alanda hidrojenin kullanımı için çalışmalar yapılmaktadır. Bu çalışmalar
öncelikle yakıt pilleri, hidrojenin en ekonomik şekilde üretimi ve depolanması ile
ilgilidir.
Türkiye’de otomotiv endüstrisi özgün dizayn yapamamaktadır. Çoğunlukla otomotiv
ile ilgili çalışmalar yurtdışında yapılmaktadır. Sanayici ve üniversitelerimizin daha cesaretli ve yaratıcı olmalarına rağmen ülkemiz hibrit araç teknolojilerinde
gecikmektedir.
Hibrit araç teknolojilerinin hızla gelişmesi için kamu desteği gerekmektedir.
Santez kapsamında imal edilen tüpler hidrojen depolanmasında kullanım şansı
bulmasa bile, sıkıştırılmış doğal gaz (CNG) depolanmasında şans bulacaktır.
Kompozit tüpler emniyetlidir. Araç alt tabanına monte edilebilir. Bagaj hacimleri
büyüyecektir.
Ülkemizin imalat altyapısı ve işgücü avantajlarını kullanarak tankların üretimi ve etkin
bir şekilde kullanımı konusunda ve hidrojen teknolojilerinin bir çok alana uygulanması
için lider bir konumda olmamız gerekmektedir.
Hidrojen ekonomileri incelenmelidir.
Gençlerin araştırmalarının teşvik edilmesi önemlidir.
Hibrit bir aracın dizaynında test standartlarının yetkili bir organizasyon tarafından
araştırılması ve onaylanması gerekir.
Enerjiyi verimli bir şekilde depolayacak, uzun ömürlü, hafif ve kullanışlı akümülatörler
geliştirilmelidir.
Yakıt pilleri tamamen yerli imkanlar ile geliştirilmeli ve ticarileştirilmelidir.
Hidrojenin ekonomik yollardan elde edilmesi ile ilgili çalışmalar tamamlanarak,
hidrojenin ekonomik olarak üretilmesi sağlanmalıdır.
Çoğunlukla prototiplerde 350 bar çalışma basıncında depo edilen hidrojen tankları
görülmektedir. Son zamanlarda yapılan çalışmalar ile bu basınç değeri iki katına
çıkarılmış ve aynı hacimde daha fazla hidrojen depolanabilmektedir. Ülkemizde ilk
kez Sanayi Bakanlığı tarafından desteklenen Santez-123 projesi kapsamında 700 bar’ lık tüpler üretilmiştir. Şu an standartlara uygunluğu ve ticarileştirilmesi ile ilgili
çalışmalar yapılmaktadır. Bu çalışmaya paralel olarak yapılan diğer çalışmalar da
tamamlandığında, ithal girdi olarak kullanılan hidrojen enerjisi ekipmanlarının maliyeti
azalacak ve gelişmiş ülkelerde olduğu gibi ülkemizde de bir çok alanda prototip
çalışmaları hız kazanacaktır.
Hidrojen, içten yanmalı motorlarda direk olarak yakılarak kullanılmasında halen
zorluklar mevcuttur (erken tutuşma ve emme manifoldu geri tutuşması gibi bazı
problemler) [10]. Bu nedenle yakıt pilleri ile kullanımı şimdilik daha uygun
görülmektedir.
6. TEŞEKKÜR
Bu çalışmada bahsi geçen yüksek basınca dayanıklı kompozit hidrojen depolama
tankları, Sanayi Bakanlığı tarafından desteklenen San-Tez 123 projesidir. Sanayi ve
Ticaret Bakanlığı, Sanayi Ar-Ge Genel Müdürlüğü’ ne vermiş olduğu destek için
teşekkür ederiz.
7. KAYNAKLAR
[1] N. Takeichi, H. Senoh, N. Kuriyama “Application of hydrogen storage alloy at high
pressure over 30MPa” National Institute of Advanced Industrial Science and
Technology, 1-8-31 Midorigaoka, Ikeda, Osaka 563-8577, Japan
[2] James Francfort “Hydrogen Fuel Pilot Plant and Hydrogen ICE Vehicle Testing”
National Hydrogen Association Conference March 2005
[3] The Hydrogen Pathway, CLEFS CEA – No.50/51 – Winter 2004-2005
[4] Dr. S. Rau, J.S. Colom” Session 2.4: Pressure Storage Systems II” 25th – 29th
September 2006 Ingolstadt
[5] Dr. C. Rasche “Moderne Composite Flaschen und die Anforderungen für deren
sicheren Betrieb aus Sicht der Speicherhersteller” Dynetek Europe GmbH, Berlin, 18
Nov. 2003
[6] Thompson, R “Storing Energy’s Future” Dynetek Industries Ltd. January, 2006 [7] ALNIAK M. O., OĞUR A., ERTÜRK M., KARAKAYA Ç., GÜNEŞ Đ. "Yüksek
Basınca Dayanıklı Kompozit Hidrojen Tankı Đmalatının Đncelenmesi" VII. Ulusal Temiz
Enerji Sempozyumu, UTES'2008 17-19 Aralık 2008, Đstanbul
[8] ALNIAK M. O., OĞUR A., ERTÜRK M., KARAKAYA Ç. "San-Tez Projelerinin
Üniversite-Sanayi Đşbirliğine Katkısı ve Destek Süreci" 2. Üniversite-Sanayi Đşbirliği
Sempozyumu, 10-11 Haziran 2009, Kocaeli
[9] YAVAŞLIOL Đ., GÜL E. “Hidrojenin Đçten Yanmalı Motorlarda Yakıt Olarak
Kullanılması ve Performansa Etkileri” Yıldız Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri
Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, 2006, Đstanbul
[10] http://www.cnnturk.com.tr (Ford-Tübitak MAM işbirliği haberi)
[11] http://www.tubitak.gov.tr (TÜBĐTAK Resmi web sitesi)
[12] http://www.biltek.tubitak.gov.tr (TÜBĐTAK Hidromobil Resmi web sitesi)
[13] http://www.unido-ichet.org (UNIDO-ICHET Resmi web sitesi)
[14] http://www.dynetek.com (Tank üreticisi firma web sitesi)
TÜBİTAK MAM -HYDEPARK
|
|
|
TÜBİTAK,
gelecekte hidrojenli araçlara yakıt istasyonu kurmayı hedefleyen bir proje üzerinde çalışıyor. DPT tarafından desteklenen ve TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi (MAM) Enerji Enstitüsü tarafından yürütülen HYDEPARK isimli proje ile doğal gaz, kömür gibi hidrokarbon temelli yakıtlardan ve yenilenebilir enerji kaynaklarından enerji ve hidrojen üretme teknolojilerinin geliştirilmesi amaçlanıyor.
Projenin son aşamasında ise hidrojenli araçlar için bir yakıt istasyonunun kurulması planlanıyor.
TÜBİTAK MAM Enerji Enstitüsünde başlatılan HYDEPARK projesinin yürütücüsü Dr. Atilla Ersöz, AA muhabirine yaptığı açıklamada, fosil yakıtların yakın bir gelecekte tükenecek olması ve bu yakıtlardan kaynaklanan çevre kirliliği problemleri nedeniyle alternatif enerji kaynakları ve kullanımı üzerine araştırmaların hız kazandığını kaydetti. Geleceğin alternatif enerji kaynaklarından biri olan hidrojenin, önemli çevresel avantajlara sahip olduğunu dile getiren Ersöz, bu enerji kaynağı ile ilgili şu bilgileri aktardı:
''Temiz bir yakıt olmasının yanı sıra, stokiometrik oranlarda hava içerisinde yakıldığında hiçbir zehirli emisyona neden olmamaktadır. Üretim kaynakları son derece bol ve çeşitlidir. Bu kaynakların en başta gelenleri su ve fosil yakıtlar denilen kömür, doğal gaz v.b hidrokarbonlardır. Dünyada üretilen hidrojenin büyük bölümü, _meta_nın su buharı ile katalitik olarak oksidasyonu yöntemi ile doğal gazdan elde edilmektedir. Yenilenebilir enerji kaynakları kullanılarak hidrojen üretimi üzerine temel araştırmalar ise özellikle 1973 yılı petrol krizi ile hız kazanmıştır. Elektrik akımı yardımı ile sudan hidrojen ve oksijen ayrıştırılması yöntemi olan suyun elektrolizi, günümüzde hidrojen üretimi için kullanılan önemli endüstriyel süreçlerden biridir.''
Ersöz, yapılan araştırmaların, 2025 yılında yenilebilir enerji payının yüzde 10-15 seviyelerine yükseleceğini, hidro ve biyoyakıtların da bu orandaki payının çok yüksek olacağını ortaya koyduğunu bildirdi.
TÜBİTAK MAM Enerji Enstitüsünde de 1990'lı yıllarda askeri projelerle başlayan hidrojen çalışmalarının, yoğun bir şekilde sürdürüldüğünü anlatan Ersöz, hidrojen ve yakıt pili teknolojileri alanında Ulusal Mükemmeliyet Merkezi olma yolunda, gelişmiş laboratuvar altyapılarına sahip olduklarını dile getirdi.
2003'te TÜBİTAK MAM Enerji Enstitüsü olarak araştırmacı personel sayılarının yaklaşık 30 iken, şimdi ise 120'ye ulaştığını bildiren Ersöz, şöyle devam etti:
''Biz bu teknolojilerin gelişimine çok önem veriyoruz ve gelecekte de son derece önemli olacağını düşünüyoruz. Ama tüm dünyada olduğu gibi Türkiye'de de bir geçiş süreci yaşanacaktır. Her yeni teknolojide olduğu gibi, geçiş sürecinde tabii ki bazı sıkıntılar söz konusu. Çünkü maliyetler henüz tüketicilerin kabul edeceği seviyelerde değil. Ayrıca standartlar tam olarak belirlenmedi henüz. Bu çalışmalar dünyada hızla devam ediyor. Aynı zamanda hidrojen ve yakıt pili teknolojilerine yönelik altyapıların da uygun hale gelmesi ve yaygınlaşması gerekiyor. Bu nedenle Türkiye'deki çalışmaların bir yol haritası ve ulusal bir platform çerçevesinde ele alınması çok önemli.''
Avrupa'da olduğu gibi, Türkiye'de de hidrojen yakıt pili teknoloji platformu benzeri oluşumlara ihtiyaç bulunduğunu kaydeden Ersöz, bu konuya yönelik çalışmaların da sürdürüldüğünü bildirdi.
HEDEF HİDROJENLİ YAKIT İSTASYONU KURMAK
Ersöz'ün verdiği bilgiye göre, DPT tarafından desteklenen ve TÜBİTAK MAM Enerji Enstitüsü tarafından yürütülen HYDEPARK projesi ile doğal gaz, kömür gibi hidrokarbon temelli yakıtlardan, ayrıca yenilenebilir enerji kaynaklardan suyun elektroliz yolu ile hidrojen üretmek amaçlanıyor.
Üretilecek hidrojen için depolama teknolojilerinin uygulanması ve geliştirilmesi planlanıyor. Demo bir güç üretimine yönelik enerji dönüşüm prosesinde hidrojenin yakıt olarak kullanılması hedefleniyor.
Temel olarak ''Proje yönetimi, tedarik aşaması, entegrasyon aşaması,teknolojik araştırma ile uygulama ve test aşaması olmak üzere beş iş paketinden oluşan projenin gelecek hedefleri kapsamında yakıt olarak hidrojen kullanan demo bir araç çalıştırılacak.
Entegrasyon aşamasında çalışılmış olan tüm sistemler için testler ve deneysel çalışmalar, bir program dahilinde gerçekleştirilecek. Projenin bir sonraki aşamasında ise hidrojenli araçlar için Türkiye'deki ilk hidrojen yakıt dolum istasyonu demonstrasyonu ile birlikte performans testlerinin yapılması planlanıyor. Projenin gelecek hedefi olan 'hidrojenli araç yakıt istasyonu' kurulumu için entegre edilmiş bir pilot uygulama da yapılıyor.
''ÇEVRESEL PROBLEMLERİ DE ÇÖZECEK''
Temiz enerji kaynağı olan hidrojenin pek çok alanda etkin kılınmasıyla,hava kirliliğinin önlenmesinde de önemli yol alınacağını kaydeden Ersöz, bu ve benzeri projeler yaygın olarak hayata geçtiğinde, çevresel problemlerin de orta ve uzun dönemde çözümüne önemli katkılar sağlanabileceğini vurguladı. Ersöz, bu teknolojilerin Türk sanayisinin imkan ve kabiliyetleri ile daha da geliştirilebileceğini belirtti. Projenin, pilot ve sanayi ölçekli bir tesis kurulması için TÜBİTAK MAM bünyesinde gerekli altyapının oluşturulmasının da önünü açacağına dikkati çeken Ersöz, projeden elde edilecek diğer kazanımları ise şöyle sıraladı:
''-Hidrokarbon yakıtlardan, hidrojence zengin gaz karışımı üretecek yakıt dönüştürme sistemlerinin tasarlanarak laboratuvar ölçeğinde imal edilmesi ve yakıt pili sistemlerine entegrasyon kabiliyetinin sağlanması,
-Hidrojen üretimi ve depolanması konularında teknolojik bilgi birikiminin oluşturulması,
-Türk sanayisinin ve girişimcilerinin rekabet gücünün arttırılması,
-İlgili teknolojik faaliyetlerin sonuçlarının Türk sanayicisinin yararına patent ile koruma altına alınması,
-Bilgi ve tecrübe birikiminin artırılarak, ülkemizin gelecekte özellikle yakıt pili ve hidrojen üretimi teknolojileri alanında söz sahibi olmasına katkıda bulunulabilmesi
|
Karadeniz’deki mevcut potansiyelin bölgenin
100 yıllık elektrik
ihtiyacını karşılabileceği belirtiliyor.
Türk bilimadamalrı
Karadeniz dip sularında yoğun olarak bulunan
hidrojen-sülfürlü suyundan
ekonomik koşullarda hidrojen gazı elde etmeyi başardı.
Karadeniz’deki mevcut potansiyelin bölgenin
ihtiyacını karşılabileceği belirtiliyor.
Türk araştırmacılar, Karadeniz'in dibinde bulunan hidrojensülfürlü sudan hidrojen gazı elde etmeyi başardı. Karadeniz'deki potansiyelin bölgenin 100 yıllık elektrik ihtiyacını karşılayabileceği belirtiliyor. Çalışmaları yürüten Dr. Mükerrem Şahin, 5 yıl süren araştırmaları sonunda, Karadeniz'in dip sularında hidrojen sülfürden hidrojenin ayrıştırılarak enerji üretimine yönelik çalışmaları tamamladıklarını bildirdi.
ANKARA - Araştırmacıların yaptığı fizibilite raporları, Karadeniz'deki mevcut potansiyelin, bölgenin 100 yıllık elektrik ihtiyacını karşılayabileceğini gösteriyor. Dr. Mükerrem Şahin, Karadeniz'de hidrojen-sülfür oluşumunun jeolojik oluşumların etkisiyle sürekli olarak arttığının gözlendiğini belirtti.
Son yapılan araştırma sonuçlarının, Karadeniz'de hidrojen-sülfür oluşumunun giderek yükseldiğini gösterdiğini aktaran Şahin, ayrıca bu kaynaklara Karadeniz'in 30-40 metre altında bile rastlandığını belirtti.
Dr. Şahin, yaklaşık 5 yıl süren araştırmaları sonunda, Karadeniz dip sularında yoğun olarak bulunan hidrojen sülfürden hidrojenin ayrıştırılarak bir enerji üretimine yönelik ar-ge çalışmalarını tamamladıklarını bildirdi.
Şahin, araştırmalarına ilişkin şu bilgileri verdi:
“Çalışmamız, enerjiden kaynaklanan cari açığın yüksek değerlerde olduğu ve önemli bir sorun olarak tartışıldığı bu günlerde yerli bir kaynağın kullanılabileceği husunda ümitlerimizi arttırdı. Hidrojen sülfürlü suyu, geliştirdiğimiz bir katalizör sistemi üzerinden geçirerek ekonomik koşullarda hidrojen gazı elde etmeyi başardık.
Projemizde, Karadeniz'in 40 metre altında bulunan kaynağın değerlendirilmesi ve ülke ekonomisine katılması hususunda ilk ciddi sonuçlara ulaşıldı. Şimdiye kadar Karadeniz'deki rezerv tespitleri için yalnızca Rusya, Gürcistan, Ukranya, Romanya gibi ülkelerde çalışmalar yapılmıştı. Ülkemizin de bu konuda eş zamanlı çalışması lazım.”
Şahin, yaptıkları fizibilite çalışmalarında, mevcut potansiyelin Karadeniz bölgesinin 100 yıllık elektrik ihtiyacını karşılayabileceğini gösterdiğini bildirdi.
Konu hakkında bir dizi konferanslar verip üniversite öğrencilerinin ilgisini bu konuya çekmeye çalıştıklarını dile getiren Şahin, “Bunun bir devlet politika haline gelmesi ve pilot tesislerin kurulup bu potansiyelin değerlendirilmesi için çalışmaların yapılması gerekiyor” dedi.
Hidrojen-sülfürden ayrıştırılan hidrojenin, sudan hidrojen üretiminden çok daha ekonomik olduğuna işaret eden Şahin, “Elde ettiğimiz hidrojen yanabiliyor, termik santralde kullanılabiliyor. Ayrıca elde edilen yakıt, araçlarda da kullanılabiliyor” dedi.
20-30 YIL İÇİNDE KULLANILMAZSA BÖLGE ZEHİRLENECEK İDDİASI
Literatürde kendilerinin yaptığı boyutta hidrojen ve sülfür ayrıştırmasını yapan ve bunu uygulamaya koyan bir araştırmaya rastlamadıklarını belirten Şahin, şöyle konuştu:
“Hidrojen-sülfür, denizin altındaki basınç sebebiyle suda çözünmüş olarak olarak bulunuyor. Oraya herhangi bir boru indirdiğinizde ve suyu yüzeye çektiğinizde, hidrojen-sülfür sudan ayrışmaya başlıyor. Zaten bu kaynak, 20-30 yıl içinde enerji olarak kullanılmazsa, bütün bölgeyi zehirleyeceğine dair araştırma raporları var. Hidrojen-sülfür, denizin dibinde bakteriler üretiyor. Buradaki hidrojenin ayrıştırılmasıyla denizin dibi temizlenecek ve bununla kalınmayıp enerji de üretilecek.”
Karadeniz dip sularından hidrojenin elde edilmesini sağlayacak prototip çalışmalarını da tamamladıklarını bildiren Şahin, “ Türkiye , bu çalışmayı nasıl işlevsel hale getireceği konusunda yoğunlaşmalı. Bölgeye pilot tesislerin kurulması için Karadeniz sahillerindeki en uygun bölgeleri de fizibilite çalışmalarımızda tespit ettik” diye konuştu.
“KAUÇUK ve KİMYA ENDÜSTRİSİNE DE HAMMADDE VERECEK”
Şahin, hidrojen-sülfürden hidrojen üretiminin yüksek seviyelere çıkmasıyla, aynı zamanda ekonomik değeri bulunan sülfür de denilen kükürtün açığa çıktığını kaydetti.
Sülfürün kauçuk endüstrisinin temel kimyasalı olduğunu vurgulayan Şahin, “Hidrojen-sülfürden hidrojeni enerji olarak aldığınızda, oluşan sülfür miktarı da ekonomik olarak bir katkı oluşturuyor. Böylece hidrojen üretimi neredeyse bedavaya geliyor” diye konuştu.
PROF. DR. VEZİROĞLU:“MALİYET ANALİZLERİ GEREKİYOR”
Mükerrem Şahin'in çalışmalarını yakından takip eden ve halen ABD 'de yaşayan Dünya Hidrojen Enerjisi Derneği Başkanı Prof. Dr. Nejat Veziroğlu da konuya ilişkin soruları yanıtladı.
Veziroğlu, halen ABD'de Miami'de dünyanın çeşitli bölgelerindeki hidrojen araştırmaları konusundaki çalışmaları izliyor ve dünyanın bu enerjiye dikkatini çekmesi için konferanslar düzenliyor.
çalışmanın ticari olarak üretilebilmesi için daha büyük çapta üretim yapılması ve maliyet hesaplarının yapılması lazım. Bu yöntemle ilk etapta hidrojen üretilirse, maliyet ne olacaktır? Bunun gösterilmesi lazım. Eğer doğalgazdan daha ucuza üretilebilirse, Türkiye'de doğalgazın, petrolün ve kömürün yerini alır ve dışarıdan doğalgaz, petrol ve kömür ithal etmemize gerek kalmaz.”
Veziroğlu, Şahin'in çalışmasının Dünya Hidrojen Enerjisi Derneği'nin çıkardığı Uluslararası Hidrojen Enerjisi Dergisi'ne gönderildiğini ve burada çeşitli araştırmacılar tarafından tetkik edilip yayınına karar verileceğini söyledi.
PETROLDEN DAHA UCUZA MALEDİLECEK
Uzun yıllar hidrojen ve bor teknolojileri üzerine çalışmalar yürüten ve çok sayıda uluslararası yayım yapan Gazi Üniversitesi Eğitim Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Levent Aksu da konuya ilişkin görüşlerini aktarırken, geçen yüzyılın bilim çevrelerinde “atom çağı” olarak adlandırıldığını, bu yüzyılın da “hidrojen çağı” olduğunu belirtti.
Karadeniz dip sularına yönelik projenin son derece önemli bir proje olduğunu ifade eden Aksu, şu görüşlerini bildirdi:
“Hidrojen sülfür Karadeniz'in dip sularında çok fazla bulunan bir bileşik. Bunun içinden hidrojenin alınması konusunda yapılan fizibilite çalışması da son derece uygun. Daha yapılması gereken çok çalışma var. Bu çalışma, hidrojen araştırmalarında bir mihenk taşı diyebilirim. Türkiye'de uygun bir şekilde petrolden daha ucuza mal edilebileceğini düşünüyorum. Bunun için fiyat ve fizibilite araştırmasının yapılması lazım. Sanıyorum ki petrolden daha ucuza mal olacaktır.” (aa)
İETT bin 300 yeni otobüs alacak
|
| |
|
|
|
| |
|
|
| |
 İETT Genel Müdürü Hayri Baraçlı, 2013 yılının sonuna kadar 1300 yeni otobüs alacaklarını ve 221 adet körüklü 279 adet solo aracın ihalesini de tamamladıklarını ifade etti.
İETT Genel Müdürü Hayri Baraçlı, "Sadece kendi için değil, kamu kurumu olarak bir devlet anlayışı değil, tüm paydaşların memnuniyetini de ön planda tutacak bir 2023 vizyonunu kendimize hedef koyduk" dedi.
Baraçlı, Topkapı'daki Barcelo Eresin Otel'de Mimarlar ve Mühendisler Grubu tarafından düzenlenen "İstanbul'un Toplu Ulaşımda 2023 Vizyonu ve Yatırımları" konulu panelde yaptığı konuşmada, İETT'nin 141 yıllık bir kurum olduğunu ifade ederek, kurum içinde yeni bir misyon çalışması başlattıklarını söyledi.
Toplu ulaşım hizmetlerini, açığa çıkmamış ihtiyaçları karşılayacak şekilde düzenlemek, denetlemek, sektörde dengeleyici rol oynamak ve aynı zamanda ulusal ve uluslararası alanlarda bilgi birikimini yönetmek şeklinde 2023 vizyonun hedeflediklerini dile getiren Baraçlı, "Hedeflerimizin arasında kamu ve özel sektörü etkin bir şekilde kullanmakta var" dedi.
“2023’de toplu taşımaya uluslararası standart gelecek”
Baraçlı, "Bütün İETT çalışanlarını üniversite ortamında eğitme projemiz var. 2023 İstanbul'unda toplu ulaşımı uluslararası standartlarda sunma hizmetini gerçekleştirecek olan çalışanlarımızla ilgili faaliyetlerimiz var. Aynı zamanda araçlarla ilgili de yenileme çalışmalarımız sürüyor" diye konuştu.
5 bin 80 otobüs ile 585 hatta yılda 963 milyon yolcu taşındığını belirten Baraçlı, şunları söyledi: "Bugün İETT olarak 9 bakım onarım garajı, 5 park garajı ve 1 motor yenileme ünitesi ile İstanbulluya hizmet verme gayreti içindeyiz. Tabii bunları yaparken bizim için kritik faktörlerimiz var. Bunlar da ölü kilometreleri minimize edecek şekilde garaj alanlarının oluşturulması ve aynı zamanda maliyetleri de en düşük seviyeye indirecek şekilde hat planlamasının gerçekleştirilmesidir. Bununla beraber 6 bin 249 açık, 4 bin 555 kapalı toplam 10 bin 804 durak ile İstanbullulara hizmet veriyoruz. Tabii ki bunları yaparken vatandaşlarımızdan gelen talepleri de uygunluk çerçevesinde değerlendiriyoruz. Bununla beraber 315 araç her gün metrobüs hattında sefere çıkıyor. Bu hat 24 saat çalışıyor. 610 bin civarında günlük taşıma yapıyoruz. Yeni açılacak Avcılar-Beylikdüzü hattıyla beraber bu rakamın 800-900 bin civarlarına çıkası hedefleniyor."
2013 sonuna kadar 1300 yeni otobüs alınacak
Hayri Baraçlı, 2013 yılının sonuna kadar 1300 yeni otobüs alacaklarını ve 221 adet körüklü 279 adet solo aracın ihalesini de tamamladıklarını ifade etti. Hedeflerinin maliyetleri en az seviyeye indirerek, İstanbul'a hizmet verirken olaylara hızlı çözüm üretebilen, duyarlı ve yenilikçi bir yaklaşımı sunma gayreti içinde olduklarını dile getiren Baraçlı, şöyle devam etti: "Tabi iktisadın tanımı kıt kaynaklarla ihtiyaçların karşılanmasıyken, İETT'deki tanım kıt kaynaklarla sınırsız ihtiyaçların karşılanması olduğu için biz bu iktisadi tanımı da değiştiriyoruz. Sınırsız ihtiyaçları yönetme noktasında da faaliyetlerimiz de var. Kendimize de kritik başarı formülü seçtik 'minimum maliyet, maksimum memnuniyet' diye."
Baraçlı, içe kapalı bir kamu kurumundan daha dışa açık bir kamu kurumuna geçmeyi hedeflediklerini, yolcu memnuniyeti için de kritik çalışmalarının olduğunu vurgulayarak, "O yüzden sadece bizler elde ettiğimiz kaynağı değil, 2023'de bizler İstanbul'a bu hizmeti sunarken belirlenmiş kriterler doğrultusunda, bu hizmeti gerçekleştirebilmek için maliyet yönetim uygulamalarını üst seviyeye çıkardık. Her alanda farklı farklı çalışmalar yapıyoruz. Aynı zamanda paydaş memnuniyetimiz var. Sadece kendi için değil, kamu kurumu olarak bir devlet anlayışı değil, tüm paydaşların memnuniyetini de ön planda tutacak bir 2023 vizyonunu kendimize hedef koyduk" diye konuştu.
Toplantıya, İstanbul Ulaşım AŞ Genel Müdürü Ömer Yıldız, İstanbul Şehir Hatları AŞ Genel Müdürü Süleyman Genç ve TCDD 1. Bölge Müdürü Hasan Gedikli de katıldı.
www.tasimacilar.com
28.05.2012/11:22
|
|
|
| |
|
|
| |
| 2005-07-14 Yeni Şafak/ Başkan Kadir Topbaş yakında İETT otobüslerinin de hidrojenle çalışacağını söyledi. 2010 yılı sonuna kadar hizmete girecek olan istasyonda kullanılmak üzere otobüs ve otomobil siparişi verilmiştir. Feshane hidrojen dolum tesisi Bu tesiste 350 bar basınca kadar hidrojen dolumu yapılabilecektir. Türkiye, Avrupa'da Norveç, İzlanda ve Almanya'dan sonra hidrojenistasyonu açan... |
| |
| Kişisel bilgilerinin görünmesini istemiyor. / 29.05.2012 01:17:02 |
|
| Transist2011 de ,Haliç kültür mrk.de bir konuşmacıyı dinledim. Alternatif yakıtlarla ilgili. Sıradışı bir konuşmaydı, duymadığımız çözüm yollarından sözediyordu. Hidrojen enerjisinden Dünya'nın faydalanması, Türkiye'deki hidrojen enerji merkezinin engellendiğinden bahsetti. Doğalgazlı araç yüzde 35 tasarruflu, Hidrojenli, yüzde 50 tasarrufluymuş. Ulaşımda yakıt maliyetlerinin düşmesiyle ilgili Ankara belediyesi ile İstanbul belediyesini karşılaştırdı. Ankara 2000 otobüsün 1000 tanesini, doğalgazlı yaparak yaptığı tasarrufla, 1 yılda yeniliyor Otobüsleri Ankara'da üreterek. İstanbul Belediyesi, otobüs fabrikası İstanbul hoşderede olmasına rağmen, burda ürettirmeyip yurtdışından ithal ediyor. Sözen'in aldığı doğalgazlı araçlarsa , birkaçtane kalmış. Üstelik Avrupa başkentlerindeki dağıtılan hidrojenli otobüslerdende tek bir adet alınmamış. İstanbul'da ki Bm. Hidrojen enerji merkezide İETT ile,otobüs, ido, dolum tesisi kuramamışlar. Almanya Arabistan'da hidrojen enerji merkezi inşa ediyormuş. Petrol bitince satmak için. |
| |
| Kişisel bilgilerinin görünmesini istemiyor. / 29.05.2012 22:05:20 |
|
|
|
|
|
İstanbul’a ‘hidrojenli’ İETT otobüsleri |
| |
| Merkezi İstanbul’da bulunan Uluslararası Hidrojen Enerji teknolojileri Merkezi’nce yürütülen proje uyarınca, hidrojen yakıtlı 12 otobüs 2007 yılı başında İstanbul’da sefere çıkacak. |
| |
İstanbul
AA |
| |
| 14 Kasım 2004— Sessiz çalışan, verimleri yüksek ve egzoz emisyonları “sıfır” olan bu otobüslerin, Topkapı-Beşiktaş, Edirnekapı-Vezneciler, Yedikule-Eminönü ve Yıldıztabya-Vezneciler hatlarında yolcu taşıyacağı bildirildi. |
| |
|
 |
|
| |
 |
|
|
|
|
|
| |
|
|
Birleşmiş Milletler Endüstriyel Kalkınma Teşkilatı’na (UNİDO) bağlı olarak kurulan ve merkezi İstanbul’da bulunan Uluslararası Hidrojen Enerji Teknolojileri Merkezi, İstanbul’da hidrojeni yakıt olarak kullanan otobüs projesini uygulamaya aldı.
Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü Mühendislik Fakültesi Malzeme Bilimi ve Mühendisliği Öğretim Üyesi ve projenin yürütücüsü Doç. Dr. Ali Ata, temiz yakıt hidrojenle çalışacak İstanbul’daki otobüs projesinin, mühendislik hesaplarını içeren keşif aşamasında olduğunu kaydetti.
Maliyetinin yarısı Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı, Dünya Bankası gibi uluslararası kuruluşlardan, diğer yarısı da yurtiçi kaynaklardan karşılanacak projenin hesaplanan bütçesinin 2005 yılı başında BM organlarına sunulacağını belirten Ata, yapılan hesaplara göre projenin toplam maliyetinin 22 milyon 400 bin doları bulacağını belirtti.
Ata, bu rakama sadece otobüs alım maliyetlerinin değil, hidrojen üretim, dolum ve dağıtım sistemleri ile gerekli teknik kadronun kurulmasının da dahil olduğunu söyledi.
12 HİDROJEN YAKITLI OTOBÜS
Proje ile İstanbul’da 12 adet hidrojen yakıtlı otobüsün çalıştırılmasının kararlaştırıldığını ifade eden Ata, şunları kaydetti:
“Hidrojen yakıtı bildiğimiz içten yanmalı motorlarda benzin yerine kullanılabildiği gibi, yepyeni bir teknoloji olan ve kimyasal enerjiyi elektriğe çeviren yakıt pili dediğimiz sistemlerde de kullanılmaktadır. Yakıt pillerinde mekanik sistem olmadığı için hareketli parça içermez, bu nedenle sessiz çalışır. Bakım onarımları kolaydır. Verimlilikleri daha yüksek, en önemlisi de egzoz emisyonları sıfırdır. Bu avantajları nedeniyle çevreye duyarlı geleceğin teknolojileri olarak değerlendirilmektedir.”
İstanbul’da sefere çıkarılacak hidrojen yakıtlı 12 otobüsün 8’inin yakıt pili sistemli, 4’ünün ise diğeriyle karşılaştırılması için içten yanmalı sistemle çalışacağını belirten Ata, “İçten yanmalı motorlar, yapılarında önemli oranda değişim sağlanarak, saf hidrojen yanmasına elverişli hale getirilebilmektedir. Bu tür araçlar yakıt pili temelli ekonomiye geçişte bir ara dönem olarak görülmektedir” dedi.
2007’DE SEFERE BAŞLAYACAKLAR
Ata, projede finansman desteklerinin 2005 yılı içinde netlik kazanmasının ardından ilk otobüs siparişlerinin 2005 yılı sonları, 2006 yılı başlarında verilebileceğini belirtti.
Hidrojenli otobüslerin imalatının günümüz teknolojisiyle en az 15 ayı bulduğunu dile getiren Ata, hidrojen istasyonu kurulumunun ise bir yılda tamamlanabildiğini kaydetti. Ata, “Bu hesaplarla 2007 yılı başlarında İstanbul sokaklarında daha önce hiç rastlamadığımız otobüslerle seyahat edebileceğiz. Otobüslerin test süresi 2 yılda tamamlanacak, ülkemiz ve İETT eşsiz bir birikimine sahip olacaktır” dedi.
Ata, projenin en önemli amacının geleceğin teknolojisini Türk halkına tanıtarak bu konuda dikkatleri çekmek olduğuna işaret ederek, şunları söyledi:
“Sanayi ve bilgisayar çağlarını kaçırmış olan ülkemizin, hiç olmazsa bu trene zamanında binmesini sağlayarak, teknoloji satın alan değil satan konumuna yükselmesine katkıda bulunmaktır. Proje, çeşitli safhalarında yerli sanayicimizi de kapsamaktadır. Yerli otobüs firmalarına da çeşitli imkanlar doğabilecektir. Ayrıca hidrojen üretiminde de yerli sanayicimize büyük imkanlar gözükmektedir. Günümüz dünyasında hidrojen temelli teknolojiler, işsizliğin yüksek boyutlarda olduğu ülkemiz için büyük imkanlar sunacak.”
Ata, İstanbul’da İETT ve halk otobüsleriyle yılda 500 bin ton sera etkisi oluşturan egzoz gazının havaya karıştığını belirterek, otobüslerde ağırlıklı olarak hidrojen kullanılmasıyla egzoz emisyonunun büyük ölçüde azalacağını vurguladı.
AB’nin şu anda her bir ton karbondioksit indirimi için 6-7 Euro teşvik öngördüğünü de belirten Ata, hidrojen yakıt sistemine geçişin büyük bir ekonomik kaynak yaratacağını da kaydetti.
|
|
|
Türkiye'de Hidrojen Dönemi Başlıyor
Tarih : 03.04.2009
Hidrojenle çalışan ‘yakıt pilli kesintisiz güç kaynağı’, enerjisini hidrojenden karşılayan mobil ev ile hidrojen yakıtlı golf aracı, scooter ve forklift, Bakan Güler ve Başkan Vekili Selamet tarafından kamuoyuna tanıtıldı. Bakan Güler, “Artık enerji bağımsızlık savaşında Türkiye’de var” dedi.
|
İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin Şirketlerinden İDO’nun Uluslararası Hidrojen Enerjisi Teknolojisi Merkezi (ICHET) işbirliğiyle başlattığı ‘hidrojenle çalışan yakıt pilli kesintisiz güç kaynağı’ ve diğer hidrojen projeleri, İDO’nun Yenikapı Merkez Binası’nda düzenlenen törenle kamuoyuna tanıtıldı. Törene Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanı Hilmi Güler ve İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi 1. Başkan Vekili Ahmet Selamet’in yanı sıra, UNIDO-ICHET Genel Direktörü Mustafa Hatipoğlu, İDO Genel Müdürü Ahmet Paksoy, BELBİM Genel Müdürü Ahmet Kazokoğlu, Çukurova Makine Genel Müdürü Mustafa Yapıcı ve çok sayıda basın mensubu katıldı. Türkiye’nin ilk pratik uygulaması olan ve İDO’nun Yenikapı Merkez Binası’na kurulan temiz enerji teknolojisi sayesinde, elektrik kesintilerinde hidrojen ile çalışan yakıt pilli kesintisiz güç kaynağı anında devreye giriyor.
Bakan Güler; “Türkiye’de hidrojen dönemini başlatıyoruz!...”
Törende konuşan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Hilmi Güler, artık dünyadaki enerji üretiminde Türkiye’nin de bulunduğunu belirterek, “Tanıtımını yaptığımız 5 muhteşem projeyle Türkiye’de hidrojen dönemini başlatıyoruz. Enerji bağımsızlığı savaşında Türkiye de varlığını dünyaya duyuruyor. Bu projeler Türkiye için enerji bağımsızlık savaşının en önemli hareketi” dedi.
‘Gezici Hidrojen Evi Projesi’nin tamamen yerli enerji kaynakları kullanarak enerjisini sağlandığını ve evin TEDAŞ veya BOTAŞ'tan enerji almadan güneş ve rüzgar enerjisini hidrojen enerjisine çevirerek kullanılabildiğini anlatan Bakan Hilmi Güler, projelerin çevreci uygulamaların en güzel örnekleri olduğunu ifade ederek, şöyle konuştu; “Laf değil, eser konuşuyoruz. Hidrojen Yakıt Pilli Forklift, Yakıt Pilli Hibrid Scooter projeleri de çevre dostu ve kendi kaynaklarımızla üretildi. Bunlar durup dururken olmadı. Hükümetimizin çok geniş vizyonlu çalışmasıyla, Uluslararası Hidrojen Teknoloji Merkezini yabancıların elinden alıp, İstanbul'da kurmakla oldu bu iş. Buna 40 milyon dolar da para saydık. Bu iş böyle kolay olmadı. 2003 yılında, senelerdir konuşulan bu merkezi buraya taşıdık. Riskini aldık, bu merkezi kurduk. Başına da bilim adamlarımızı getirdik. Dolayısıyla çalışmalar sürdü, bu merkez 5 projeyi somut ürün haline getirdi ve Türk ekonomisine sanayine hediye etti. Bundan sonra diğer çalışmalar var. Bu çalışmalar Eyüp’te hidrojen dolum tesisi olacak. Oradan hidrojenle çalışan gemilerimiz Haliç’te ve boğazda İDO'nun işletmeciliğiyle yürüyecek. Diğer ürünlerle birlikte bunları yaygınlaştıracağız. Burada temel mesele şu: Biz enerjimizde büyük ölçüde dışa bağımlıyız. Ama hükümetimiz yerli kaynaklara ve yenilenebilir enerjiye ağırlık verdi. Artık sularımız boşa akmıyor. Bunlardan 1600 proje ürettik.”
Bakan Güler projede emeği geçenlere teşekkür etti
En büyük atalımı hidrojenle birlikte güneş enerjisinde yapacaklarını vurgulayan Bakan Güler, hidrojen teknolojili ürünlerin 2003 yılında temeli atılan yolculuğun kilometre taşları olduğunu, buraya bilgiyle alın teriyle gelindiğini söyledi. Güler, “Buradan tekrar şu dünyaya haykırıyorum; artık enerjide Türkiye de var. Enerji bağımsızlık savaşında Türkiye de varlığını dünyaya duyuruyor. Enerjide kriz de olsa dışa bağımlılık da olsa artık yerli kaynaklarımızla, bu güneş bizde oldukça, bu rüzgar bizde oldukça, bu jeotermal kaynaklar bizde oldukça... İşte bizim bundan sonra enerjide bağımsızlık savaşını çok rahatlıkla sağlayabileceğiz” diye konuştu.
Uluslararası Hidrojen Enerjisi Teknolojisi Merkezi’ni (ICHET) risk alarak kurduklarını ve başına da değerli bilim adamı Prof. Dr. Nejat Veziroğlu ile şu anda BELBİM Genel Müdürü olan Ahmet Kazokoğlu’nu getirdiklerini ifade eden Güler, “Ahmet Kazokoğlu çok güvendiğim kabiliyetli bir mühendis arkadaşımız. Şu anda BELBİM’in gelen müdürü ve AKBİL’i yapan arkadaşımız. İşte bu çok güvendiğim iki arkadaşımızı bu hidrojen merkezinin başına getirdik. Çalışmalar sürdü, şimdide Mustafa Hatipoğlu kardeşimiz burada çok önemli bir görev yürütüyor. Kendisi bu 5 projeyi somut ürün haline getirerek Türk ekonomisine ve sanayisine hediye etti. O bakımdan kendisine ve ekibini kutluyorum” şeklinde konuştu.
İstanbul’da boğaz akıntısından elektrik üretilecek
Tanıtım töreninde konuşan İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi 1. Başkan Vekili Ahmet Selamet de dünyanın geleceğini inşa edecek yeni enerji kaynağını aradığını, bu anlamda hidrojenin de önemli bir enerji kaynağı olduğunu belirterek, hidrojen enerjisinin geliştirilmesinde İstanbul’un lider rol üstlenmesinin kendileri için büyük bir mutluluk olduğunu söyledi. “İnsanlık, geleceğini şekillendirecek yeni enerji kaynağının; dünyasını kirletmeyecek kadar temiz, hayat kaynaklarını tüketmeyecek kadar verimli, dünya barışını tesis edecek kadar ucuz olmasını istiyor” diyen Ahmet Selamet, Yenikapı İskelesi’ne kurulan ‘Yakıt Pili Kesintisiz Güç Kaynağı’nın 35 bin dolara mal olduğunu kaydetti.
İstanbul’da 15 ay sonra denizaltı akıntısından elektrik üretilmesine ilişkin projesinin başlayacağını, ayrıca Haliç’te hizmet verecek hidrojen yakıt pilli yolcu teknesi projesinin de hızla sürdüğünü dile getiren Selamet, “Hidrojen yakıtını kullanan araçlara yönelik dolum tesisi de yapmak zorundayız. Eyüp-Feshane arasında yapacağımız dolum tesisi 2010 yılına yetiştirilecek” dedi.
Çevre dostu yakıt, sessiz ve karbondioksitsiz trafik…
Türkiye’nin ilk hidrojen yakıt pili uygulama projesini hayata geçirdiklerini ve İDO’nun Yenikapı Merkez Binası elektrik kesintilerinde artık, temiz yakıt hidrojen ile çalışan yakıt pilli kesintisiz güç kaynağıyla enerjisini sağlamış olacağını anlatan Selamet, konuşmasını şöyle sürdürdü; “İstanbul Büyükşehir Belediyesi olarak biz de dünyanın bu yeni enerjisinin geliştirilmesi amacıyla önemli çalışmalar yapıyoruz. Bugün bu çalışmalarımızın bir tanesinin meyvesini almak üzere bir araya geldik. Türkiye’ye örnek olacak bu çalışmadan dolayı son derece mutluyuz. 35 bin dolara kurduğumuz bu sistemde çevreyi kirleten ve zarar veren herhangi bir gaz üretilmediğinden temiz, gürültüsüz ve çevre dostu bir teknoloji artık hayatımıza girmiş oluyor. İstanbul Enerji Şirketimizin proje ortaklığında Boğazda denizaltı akıntısından 20 KW elektrik enerjisi üreteceğiz. Bu proje 15 ay sonra devreye girecek. Ayrıca buradan elde edeceğimiz enerjiyi hidrojen enerjisine çevirerek engelliler için uygun bir aracın işletiminde de kullanacağız. Yine İETT’nin proje ortaklığını üstlendiği Hidrojen motorlu otobüs projemiz var. Bu da 18 ay sonra hizmete girecektir. Yine Haliç’te çalışacak Hidrojen Yakıt Pilli yolcu teknesi projemiz var. 2010 yılının sonbahar aylarında hizmete girecek bir proje bu. Tabii ki bu hidrojen enerjisi ile çalışan araçların bir de dolum tesisini yapacağız. Bu tesisin en büyük özelliği hem kara hem de deniz taşıtına hidrojen dolumu yapabilen bir tesis olmasıdır. 12 ay sonra hizmete girecek bu tesis Eyüp iskelesi ile Feshane arasında kurulmuş olacaktır. Zamanlamaya dikkat ederseniz bu projelerimizi 2010 yılına yetiştireceğiz. Avrupa Kültür Başkenti olarak İstanbul nasıl geçmişin en muhteşem şehirleri arasında yer almış ise hayata geçirdiğimiz bu üstün teknoloji ürünü projelerle de geleceğin kentleri arasındaki öncü rolünü üstlenecektir. İnanıyorum ki bütün bu projeler hepimiz için büyük bir gurur kaynağı olmuştur. Ayrıca Dünya Hidrojen Enerji Zirvesinin 15-17 Temmuz 2010 tarihinde İstanbul Lütfi Kırdar Kongre ve Sergi Merkezinde yapılacağını da bu vesileyle hatırlatmak istiyorum. İstanbul Büyükşehir Belediyesi olarak bu projeyi her alana yaymak üzere çalışmalarımızı sürdüreceğiz.”
Hidrojenle pişen kahvenin hatırı 80 yıl…
Törende konuşmaların ardından Bakan Hilmi Güler ve Ahmet Selamet, projeleri incelediler. Gezici Hidrojen Evinde pişirilen kahveyi içen Bakan Güler, “Bu kahvenin 40 yıl hatırı değil 80 yıl hatırı var. Çünkü tamamen kendi kaynaklarımızla kendi vatanımızın rüzgarından suyundan elde ettik” dedi. Bakan Güler daha sonra İDO’ya kurulan sistemi inceledi. Güneş enerjisinin artık ufuktan doğduğunu söyleyen Güler, “Türk milleti görerek inandığı için uygulamaları da gösterelim istedik. Artık trafikte motor sesi, karbondioksit ve yakıtta bağımlılık yok” şeklinde konuştu.
Kesintisiz güç kaynakları, beklenmeyen bir elektrik kesintisi sonucunda bilgisayar, haberleşme araçları veya diğer elektriksel donanımlarda oluşabilecek hata, iş kayıpları, kazalar yada veri kaybını önlemek amacıyla sisteme devamlı güç veren koruma amaçlı sistemler olarak tasarlandı. İDO’nun Yenikapı Terminalinin arka bahçesine kurulan 5 kW'lık kesintisiz güç kaynağı sistemi, bir yakıt pili ünitesi, hidrojen silindirleri ve DC/AC invertörden oluşuyor. Proje kapsamında yakıt pili güç kaynağı ünitesi uluslararası kaynaklardan temin edilirken, DC/AC invertör ve kabinler ICHET'in amacına uygun olarak yerel endüstriyi gelişmekte olan hidrojen enerji piyasasına dahil etmek için Türk şirketlerden tedarik edildi. Proje sayesinde elektrik kesintilerinde 5 kW'lik yakıt pili, kesintisiz güç kaynağı devreye girerek turnikeler, sesli duyuru sistemi ve bilgisayarlara elektrik sağlıyor.
|
******ŞOK *** NİSAN 2012 DE GÖREVDEN ALINDI****ŞOK ***
|
ŞOK ŞOK ŞOK
MERK.BŞK.NİSAN 2012 DE
GÖREVDEN ALINMASI
HİÇBİR MEDYA KURUMUNDA YER ALMADI.
|
BM.GEN SEK BAN Kİ MOON MRK. 1 HAZİRAN 2012 DE ZİYARET ETTİĞİNDE
MRK BŞK.DR.HATİPOĞLU YOKTU.
GN.SEK. İBB BŞK. TOPBAŞ KARŞILADI
-KAYSERİ HİDROJENLİ HAFİF TİCARİ ARAÇ PROJESİ İPTAL
-BURSA HİDROJENLİ OTOBÜS PROJESİ MEÇHUL
MEDYADA TEK SATIR YOKKEN,,.
21 YY.DA YAPILAN BAŞBAKAN GÖRÜNTÜLÜ HÜRKUŞ PERVANEL UÇAK HABERLERİ MANŞETLERDE OLMASI
. İLGİNÇ...
İSTANBUL BM. HİDROJEN ENERJİ MRK. KAMUOYUNNDAN GİZLEMEK İÇİN BİRİLERİ - ORGANİZE-ÖZEL GAYRET İÇİNDEMİ...
Hidrojen üretiminde maliyetler düşmeli
UNIDO-ICHET Genel Direktörü Mustafa Hatipoğlu, hidrojen enerjisini ve bu konuda ne kadar yol alındığını anlattı.
Küresel ısınma ve sınırlı kaynaklar yenilenebilir enerjiye olan ilgiyi artırmış durumda. Bu alanda ise hidrojenin önemi giderek artıyor. Hatta geleceğin enerji kaynağı olarak görülüyor. Dünyanın dört bir yanında ülkeler, bu konuya yatırım yapıyor. Türkiye'de de ilk hidrojen istasyonunu kurma çalışmaları başlamış durumda. Ancak UNIDO-ICHET Genel Direktörü Mustafa Hatipoğlu'na göre yapılacak daha çok iş var. Hatipoğlu, devlet sübvansiyonuyla hidrojen teknolojilerinin daha etkin olarak kullanılabileceğini savunuyor. Maliyetlerin düşmesini bekleyen yatırımcılara da "Bu alanda bir pazar yaratmak için maliyetleri üstlenmek gerek" tavsiyesinde bulunuyor.
Rüzgar, güneş, biyotermal ve deniz dalgası... Bunlar yenilenebilir enerjide birincil kaynaklar ancak Türkiye'de henüz yeterli değil. İşte burada hidrojen devreye giriyor. Enerji depolama aracı olan hidrojen sayesinde yenilenebilir enerji kaynakları ihtiyaçolduğunda kullanılmak üzere depolanıyor. Bugüne kadar ağırlıklı olarak akülerde yapılan bu depolama ihtiyaca yetmiyor. Çünkü akülerin enerji depolama kabiliyetleri çok düşük. En son teknolojilere göre akülerin enerji depolaması kilogram başına 180 vat saat iken hidrojende bu durum kilogram başına 33 bin vat saat. Yani akülere göre tam 200 kat daha fazla. Bu nedenle hidrojen geleceğin enerjisi olarak görülüyor. Dünyada küresel ısı yükselirken özellikle gelişmiş ülkeler hidrojene ayrı bir önem veriliyor. Amerika, Almanya ve Japonya'da hidrojen üreticileri artıyor. Türkiye'de de UNIDO-ICHET bu alandaki faaliyetleriyle dikkat çeken şirketlerden. Şirketin genel direktörü Mustafa Hatipoğlu, bu konuda oldukça aktif olduklarını belirtiyor. Aynı anda birçok projeyi yürüttüklerini ifade eden Hatipoğlu, şu anda birinci hidrojen istasyonunu Haliç'te kurduklarını belirtiyor. Önümüzdeki yıllarda hidrojen enerjisine olan talebin artacağına da dikkat çeken Hatipoğlu, bu alana daha fazla yatırım gerçekleştirilmesi gerektiğini savunuyor ve şöyle devam ediyor: "Küresel sıcaklık değişikliği insanları temiz enerjiye itecek. Maliyetlerin düşmesi ve devlet sübvansiyonuyla birlikte hidrojen teknolojileri daha etkin olarak kullanılabilecek. Maliyetlerin düşmesini bekleyen yatırımcıların bu alanda bir pazar yaratmaları için maliyetleri üstlenmesi gerek." UNIDO-ICHET Genel Direktörü Mustafa Hatipoğlu, hidrojen enerjisini ve bu konuda ne kadar yol alındığını anlattı:
Öncelikle UNIDO-ICHET'den bahseder misiniz? Ne zaman kuruldu, misyonu nedir?
- Uluslararası Hidrojen Enerjisi Teknolojileri Merkezi, UNIDO'ya bağlı bir kuruluş. Kuruluş tarihi 2003. T.C. Hükümeti ile UNIDO-ICHET'in imzaladığı güvence fonu anlaşması ile kuruldu. Kurucu başkanı Prof. Dr. Nejat Veziroğlu. 2007 yılında Nejat Veziroğlu ayrıldıktan sonra 2008 yılı başında ben bu göreve getirildim. Göreve getirilmem de şöyle oldu: Enerji Bakanlığı önerdi. UNIDO kabul ederse de tayin yapılıyor zaten. Bu süreçlerden sonra görevi ben devraldım. Devraldıktan sonra çok sayıda projeye el attık.
Ben özel sektör kökenliyim. ODTÜ makine mühendisliğini bitirdim. Uçak sanayi şirketlerinden TUSAŞ'ın kuruluş safhasında proje mühendisi olarak çalıştım. Koç-Fiat grubunda AR-GE direktörüydüm. 2007 yılında emekli olarak ayrıldım. Özel sektör ve proje ağırlıklı bir kökenden gelince "Ne kadar proje yapabiliriz" konusuna odaklandık. Hem tanıtım hem uygulama projeleri hem de AR-GE alanına el attık. Buraya 2003 yılındaki anlaşma ile beraber Enerji Bakanlığı toplamda 40 milyon dolar bir bütçe koydu. Bunu UNIDO'nun yönetimine verdi. Kâr amacı gütmeyen merkezin misyonu hidrojen enerjisi teknolojilerini gelişmekte olan ülkelerde yaygınlaştırmak. Bu ülkelerde projeler yapmak veya yapanları desteklemeyi amaçlıyoruz. Bunlar tanıtım projeleri olduğu gibi AR-GE projeleri de olabilir. Ayrıca bu konuda konferanslar, çalıştaylar, toplantılar ve yaz okulları düzenliyoruz.
"ULAŞTIRMADA HİDROJENE GEÇMEK LAZIM"
SINIRI VAR
Elektrikli araçlar üretilmeye başlandı. Altyapısı kuruluyor. Bunun bir sınırı var. Akülü araçların mesafesi kısıtlı. 130 kilometreden fazla gidemezseniz, tekrar şarj etmeniz gerekiyor. Bir şarj etmek de 7,5 saat sürüyor. Kısa mesafeler için elverişli. Ama hidrojen yakıt pilli araçlar devamlı ve yüksek güç veriyor.
ARA ÇÖZÜM
Hidrojenin sürekliliği var. Hidrojenin en kullanılabilir olduğu alanlar ulaşım, ev ve iş yerleri. Ulaştırmada muhakkak hidrojene geçmek lazım. Çünkü aküler kısa mesafelerde uygun. Ara çözüm hibrid araçlar olmalı.
2020 PLANI
Toyota ve Mercedes 2015 yılından itibaren hidrojen yakıt pilli araçların artık pazara sunulacağını belirtti. Buna uygun altyapı kuruluyor. Amerika'da zaten bu altyapı var. Japonya'da da altyapı mevcut, onlar da geliştirecek. 2020'ye kadar diğer şirketler de bu taahhüdü verdi.
Hidrojenin temiz enerji kaynakları arasındaki yeri nedir?
- Hidrojen geleceğin enerjisi. En temiz enerji. Bu alana yatırım olamadı çünkü daha fizıbıl değil. Ulaştırmada özellikle akülü araçlar öne çıktı. Yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanılması gündemde. Yenilenebilir enerji olduktan sonra hidrojen kullanılabiliyor ya da kullanılması daha kolay oluyor. Bir müddet sonra fosil enerji kaynakları tükenecek. Bunların yol açtığı çevre kirlenmesi ve sera gazı etkisi de söz konusu. Dünyada küresel ısı yükseliyor. Kopenhag kriterlerine göre artı 2 derecenin altında kalması gerekiyor. 2100 yılına kadar kendi haline bırakırsak, dünyanın ortalama sıcaklığı 4,5 derece yükselecek. Bu, bazı yerlerin çöl olması demek. Sıcaklık artışının mutlaka 2 dereceyi aşmaması lazım. Bu seviyede tutmak için de fosil yakıt tüketimini azaltmak gerekiyor. Buna karşılık yenilebilir enerjikaynakları, rüzgar, güneş, biotermal, deniz dalgası, biyokütle ve nükleeri atlamamalıyız. Nükleer bugünkü teknoloji ile temiz enerji grubuna girebilir. Ama riskleri ayrı bir konu.
Yenilenebilir enerji kaynakları konusunda durumumuz nedir?
- Türkiye gibi ülkelerde yenilebilir enerji kaynaklarımız var. Rüzgar, güneş, biotermal gibi... Ama bunlar tüm Türkiye'nin enerji ihtiyacını karşılamaya yetmiyor. Konya Ovası üzerinden yapılan hesaba göre, hiç boşluk olmadan photovoltaic paneller konsa, Türkiye'nin tüm enerjisinin karşılanacağı söyleniyor. Bu çok büyük bir yatırım. Bugün için güneş sistemlerinde photovoltaic panellerin verimliliği yüzde 15. Düşük bir verim ama yatırımı da büyük. Gerçi her yıl yatırımı aşağı düşüyor ama bugün için yatırım yapmak zor. Bu nedenle fosil yakıtlar dünyada kullanılmaya devam edecek. Petrolden doğalgaza geçiş daha çok olacak.
kolay ve tesis kurmayı kısa sürede yapabiliyorsunuz. Sera gazı kullanımı petrole göre yüzde 30 daha düşük. Ama bizim gibi ülkeler için bu biraz daha zor çünkü biz ithal ediyoruz. Tüm bunlara karşın küresel ısınmayı önlemek için de muhakkak yenilebilir kaynaklara geçmek şart.
"SİSTEM PAHALI DEVLET DESTEĞİ ŞART"
EV UYGULAMALARI
Evler için şöyle bir hidrojen kullanımı oluyor: Doğalgaz olan evlerde, elektrik üretim verimliliği yüzde 35. Yani elektriği üretiyorsunuz yüzde 35 enerji verimliliği ile evlere dağıtıyorsunuz. Ama eve gelen doğalgaz önüne bir buhar reformatörü ve bir yakıt pili koyarsanız oradan hem elektrik hem ısı elde edebilirsiniz. Bu da doğalgazın yüzde 86 enerji verimliliği ile ısı ve elektrik vermesini sağlar. Karbon salınımı da diğer sisteme göre yüzde 30 daha az.
JAPON MODELİ
Japonya ev uygulamasına geçen yıl başladı. Almanya da bu işi geliştiriyordu. Test aşamasına 2012 yılında başlayacaklar. Japonya'da bir ev için bu sistemi kurmak 30 bin dolara mal oluyor. Ancak bunun yüzde 40'ını Japon hükümeti veriyor. Ayrıca geçen yıl evlere 5 bin tane ısı ve güç dağıtıcı dağıtılmış. Bunlar mikro. 1,4 kilovatlık ısı veriyor. Onların evleri küçük olduğu için yetiyor.
MALİYETLER DÜŞÜYOR
Türkiye'de biz bunu 3 kilovat olarak düşünüyoruz. Tabii pahalı ama bir yerden başlamak gerekiyor. Zaten geliştikçe de maliyet düşüyor. Devletin bu konuda sübvansiyon yapması lazım. Aynı sistemleri büyük binalarda kurmak da mümkün. Doğalgaz girişi, biyo gaz, kömürden elde edilen gaz girişleri varsa hidrojen elde etmek mümkün. Ama bu sistemler pahalı.
TALEP ARTARSA
Mesela Coca Cola yurtdışında bunu kullanıyor. Çünkü bu sistemler emekleme safhasında. Cihazın üstüne çok yüklü bir AR-GE bedeli yüklüyorlar. Ama talep artarsa yakıt pillerinin maliyeti düşecek. Toyota'nın gerçekleştirdiği sunumda 2008 yılındaki yakıt pili fiyatı neyse 2012'de 20'de 1'i olacak. imalat teknolojileri gelişiyor. Hidrojen sisteminde de bu olacak.
Türkiye hidrojen elde etmeye hazır mı?
- Hidrojen doğada bulunmuyor. Elde etmek gerekiyor. Onun için hidrojen birincil enerji kaynağı değil. Rüzgar, güneş veya biyotermalden elektrik üreteceksiniz, onu suyu hidrojen ve oksijen diye elektrolize ederek ayrıştıracaksınız. Oradan hidrojeni kullanacaksınız ya da güneşi konsantre ederek yüksek sıcaklıkta suyu parçalayacaksınız. Fosil yakıtlardan üretilen hidrojen yüzde 100 saf olmuyor. Karbondioksit çıkıyor. Ona razı olmak ya da karbonu yer altında tutmak lazım. Ama yakıt pillerinde kullanılacaksa tabii ki saklanması gerekiyor. Bir de nükleerden elde edilebilir. Nükleerden çok büyük bir ısı çıkıyor, o ısı suyu parçaladığında hidrojen elde etmek hatta ucuza elde etmek mümkün. En ucuz hidrojen doğalgaz ile üretilen hidrojen. Hidrojen enerjisinin artması için öncelikle yenilebilir kaynakların kullanımının ve üretiminin artması gerekiyor
Peki sizce Türkiye'de ne zaman kullanabilir seviyelere ulaşılır? Ne zaman gözde bir yatırım olur hidrojen?
- Hidrojen gelişmekte olan bir teknoloji. Bu konuda ileri ülkelerde kullanılan hidrojen teknolojilerine bakalım. ABD, Japonya, Almanya, Fransa, Çin ve Hindistan gibi ülkelerde bu teknoloji var. Hidrojenin üretim maliyetinin düşmesi gerekiyor. Temiz hidrojen tamamen yenilenebilir kaynakların yatırımına bağlı. Barajlardan nehirlerden elde edilen hidrojen temizdir. Ama şu anda enerji bakanlığına, "Hidrojen üretmek için bana o barajın suyundan verin" derseniz, vermez çünkü ona ihtiyacı var. Küresel iklim değişikliği insanları temiz enerjiye itecek. Yenilenebilir kaynakların fazla kullanımı ise maliyeti düşürecek. Maliyetlerin düşmesi ve devlet sübvansiyonuyla birlikte hidrojen teknolojileri daha etkin olarak kullanılabilecek. Maliyetlerin düşmesini bekleyen yatırımcıların bu alanda bir pazar yaratmaları için maliyetleri üstlenmesi gerekiyor.
Hidrojendeki gelişme özellikle ulaşım alanında artmış durumda. Sizce Türkiye'de ne zaman hidrojen kaynaklı ulaşım araçları olacak?
- Ulaşım sektöründe 2020 ve sonra 2025'ten sonra hidrojen kullanımı göreceğiz. Bu fosil yakıtların tamamen biteceği anlamına gelmiyor. O da devam edecek. O gelişirken öte yandan fosil yakıtlı araçların verimliliğini artırmak için başka çalışmalar olacak. Onlar maliyeti düşürürlerse insanlar yine bir seçim içinde olacak. "Tamam az kirleteyim ama ucuz olsun" diyecekler. Biri azalırken diğeri artacak.
"HİDROJEN İSTASYONU KURUYORUZ"
Türkiye'de hidrojen üreticilerinin ne zaman yatırım yapmaya başlaması gerekiyor?
Amerika, Almanya ve Japonya'da hidrojen üreticileri artıyor. Türkiye'de birinci hidrojen istasyonunu Haliç'te biz kuruyoruz. Hidrojen ya sudan ya doğalgazdan üretiliyor. Japonya doğalgazdan üretmeyi tercih ediyor, bu daha ucuz. Ama bunun geçici olduğunu altyapının yaygınlaştırılması aşamasında gerçekleştirdiklerini belirtiyorlar. Amerika'da iki türlü kullanılıyor. Onlar daha çok yenilenebilir enerjiden hidrojen üretmeyi tercih ediyor.
Gelişmekte olan ülkelerde neler yapıyorsunuz?
- Hindistan'da bir projemiz var. Fosil yakıt kullanan 3 tekerlekli yolcu taşıyıcı araçlar var. Onlardan
15 tanesi hidrojenli. Bunların motor tasarımı Indian Instute of Technology'de yapıldı. Bunlar pilot proje olarak uygulanacak. 500 bin dolarlık bir katkıda bulunduk. Gerisini de Hindistan hükümetine bıraktık.
Şu an yürütmekte olduğunuz diğer projelerden bahseder misiniz?
- Projelerimiz çok çeşitli... Engelliler için hidrojen pilli arabalar yaptık. İDO için birtakım projeler gerçekleştirdik. PETKİM'de bir projemiz var. Ankara OSTİM'le beraber Türkiye'de ilk defa elektrolizör üretimine destek olduk. Eko karavan yaptık. Rüzgar, güneş, hidrojen ve akü sistemlerini birleştiren bir araç yaptık. Bozcaada'da 20 kilovatlık photovol-taic panel var, 30 kilovatlık rüzgar tirübünü var. Bunlardan üretilen enerji ile su elektrolize edilerek hidrojen elde ediliyor. Üretilen enerji kompresörle 220 bar'a basılıyor, tüplere konuyor. Bu tüpler yakıt pili vasıtasıyla hem kaymakamlık evinde hem hastanelerde yardımcı güç ünitesi olarak kullanılacak. Bursa'da hibrid belediye otobüsü yapılıyor. Bot projeleri var.
SN BAŞKAN
BURSADA HİDROJENLİ OTOBÜS,
KAYSERİDE HAFİF TİCARİ ARAÇ
PROTOTİPİ ÇALIŞMASI BAŞLATTI.
GÖREVDEN ALINDI.
BM GN SEK. BANKİ MOON İST. MRK.ZİYARETİNDE
KENDİSİNİ, MRK BŞK OLMADIĞINDAN
İBB BŞK. KADİR TOPBAŞ KARŞILADI.
Sn.Hocam.
Merhabalar. Nasılsınız.
Merkezden ayrıldığınızı sizin beni aramanızla öğrendim.
Doğrusu şok oldum.
Yıllardır yapılan engellemelere bir halka daha eklendi.
Nato Gn.Sek. Kuruma geliyor,
mrk.bşk. yok,İBB Bşk. karşılıyor.
Dahada ilginç olan
sizin merkezden ayrılmanızla ilgili
medyada tek satır yok.
Benim Burak orada staj görüyor.
Mehmet Beyin ayrılacağından Süha beyin haberi yok.
Hocam. Kayserideki hidrojenli Kamyonet projesi ne oldu.
Bursadaki Hidrojenli Otobüs projesi ne olacak.
Veziroğlu hocamın tepkisi ne oldu.
İnsanı üzen,
Tüm yetkililer, medyatik, nutuklar, proğramlar,
sonuç sıfır.
Sonuçta ülke kaybediyor.
Önemli olan Gerçekleri,
Allah için ,İnsanımız için
uygun platformlarda
esaretle ortaya koyabilmek.
Hocam bundada bir hayır vardır inşallah.
İsteklerinizi beklerim...
Saygılarımla
Abdurrahim BARIN
Gn.Bşk
Türkiye .Ulaş İş
Hidrojenenerji Gönüllüsü.
Abdurrahim Bey,
Maalesef süreç böyle işledi. Bakan ve Müsteşarı bu makamı kendine yakın kişileri getirebileceği politik bir mevki olarak görüyorlar. Bakan T Yzaten 3 yıldır bir kere olsun merkezi ziyaret etmedi. Hidrojen teknolojilerine uzak bir kimse. Ancak bu merkezi politik amaçlı olarak nasıl kullanacağını biliyor. Benim arkamdan BTAŞ Genel Müdürünü tayin etti. Onu Ankara’dan uzaklaştırmak istiyordu. Ancak, o gelmedi. Daha geçenlerde yine ETKB Genel Müdür Yardımcılarından birin tayin etti. Ama o da kabul etmedi. Zaten benden sonra orasının idaresi İngiliz ve Yunan’ın eline geçti. S Bey’e bile vermediler. Bakanı da, Bakanın Müsteşar Yardımcısını da çok uyardım. Ama dinlemediler ve ilgilenmediler. Onların niyeti sadece beni görevden almaktı. Çünkü beni daha önceki bakan getirmişti. İşte bu kadar sığ bir düşünce. T Bey’e mektup gönderdim. Mektubun kopyalarını bazı bakanlara da verdim. Ancak değişen bir şey olmadı. Zaten yeni bir Genel Direktör de gelse çok fazla bir şey yapamaz. İp maalesef yabancıların elinde.
Kaysei’de yaptığımız hidrojen içten yanmalı motorlu pick-up’ı İstanbul’daki enerji fuarına getirdik. Daha da geliştirilmesi gerekiyor. Ancak maalesef bir şey yapılmıyor. ME’nun da içinde olduğu bir ekip, 19 kW Hidrojen Yakıt Pili montaj + yazılım + soğutma projesini geliştiriyordu. Bu çok önemli bir proje idi. Ancak benden sonra İngiliz para yok diye onu da iptal etmiş. Ümit ederim ki biraz kör topal de olsa ( benim planladığımdan biraz uzak ) hidrojenli otobüs devam eder. Bildiğiniz gibi otobüs projesinde de İBB de A B ve HB’dan bayağı darbe yemiş, ancak her şeye rağmen projeyi devam ettirmiştik.
Ben, üniversite kökenli olmama rağmen özel sektörde otomotivde uzun yıllar çalıştığım için her projeden bir ürün çıkmasını hedeflemiştim. Maalesef, yüksek maaş alıp, mesaisini tam doldurmayan ve ürün üretmeyen özellikle yabancı personeli biraz sıkıştırmıştım. Bu tabii onların hamisi Birleşmiş Milletlerin pek hoşuna gitmedi. Bakan T Y, ben ülkemin menfaatlerini savunurken beni destekleyeceği yerde gidip benim hakkında y.larla anlaşıyor ve beni görevden aldırıyor. Hala mantığı anlamış değilim.
N V Hocamızla görüşüyoruz. Kendisi bana çalışmalarımda sürekli destek veriyordu. Görevden alınmama çok üzüldü.
Tabii her şey bizimle kaim değil. İnşallah bizim hedeflerimizi aşan bir yerli yönetim gelir de bu süreç gelişerek devam eder.
Nede hayır olduğunu bilemiyoruz. Çok şaşırdık şok olduk ama kısmet böyle. Her şeyin hayırlısı.
Selam ve saygılarımla
Dr. M. H.
İstanbul'a çevre dostu otobüsler yolda
21 Nisan 2009 22:25 - - 6,850 Okunma
Çevre ve Orman Bakanı Veysel Eroğlu, kısa süre sonra İstanbul'da yakıt olarak hidrojen kullanan toplu ulaşım araçlarının hizmet vermeye başlayacağını söyledi.
Hükümetler Arası İklim Değişikliği Paneli (IPCC) Antalya'da başladı.
30. oturum öncesi Çevre ve Orman Bakanı Veysel Eroğlu ile IPCC Başkanı Dr. Rajendra Pachauri birlikte basın toplantısı düzenledi.
Konuşmacılar Antalya'da gerçekleştirilen oturumun, aralık ayında Danimarka'nın başkenti Kopenhag'da gerçekleştirilecek ve 2012 yılına yönelik stratejilerin belirleneceği toplantı öncesinde önemini vurguladı. Oturumun, IPCC'nin 5. raporunun hazırlanmasına başlangıç oluşturacağı ifade edildi.
Çevre ve Orman Bakanı Veysel Eroğlu, Türkiye'de yüzde 20 olan hidroelektrik kullanımının 4 yıl içinde yüzde 80'lere çıkarılacağını, yenilenebilir enerji kaynakları rüzgar ve güneş üzerine de önemli çalışmalar yapıldığı bilgisini verdi.
Eroğlu, özellikle trafikten kaynaklanan emisyonu azaltmaya çalıştıklarını belirterek, "Bilhassa toplu taşıma araçlarında yenilenebilir enerji kullanılmasına yönelik ciddi çalışmalar var. Kısa süre İstanbul'da hidrojenli araçlar kullanılmaya başlanacak." dedi
-DÜNYA HİDROJEN ENERJİ SEMPOZYUMFUARINA-
1500 BİLİM ADAMI KATILDI ;
FUARINA ,BAŞBKN KATILMADI
1- BŞK.VEZİROĞLU ,MRK AÇAMADAN ABD YE DÖNDÜ 2008
2- YARDIIMCISI BİR ÜNİVERSİTEYE ATANDIRILMASI TEŞVİK EDİLEREK
BAŞKA BİR KURUMDA GÖREV ALMASI SAĞLANDI.
ASIL BİRİKİM YERİNDEN DOLAYLI UZAKLAŞTIRILDI
1 YIL SONUNDADA OGÖREVDEN AYYRILDI
3-GEÇİCİ .MRKZ YERLİ-YABAN PERS. TOPTAN DEĞİŞTİ
MRK. BŞK.LIĞINA
YEDEK PARÇA SAN.DEN EMEKLİ BİR OTO MÜHENDİS ATANDI
3-MERKEZE KAMPÜS ARAZİSİ VERİLMEDİ
4-İBB TANITIM AMAÇLI HİBE DAĞITILAN HİDROJENLİ OTOBÜS ALMADI
2005-İBB VEZNECİLER HATTINA KOYACAĞINI DUYURDUĞU HİDROJ OTOBÜSÜ
İŞLETMEYE ALMADI
26.11-2012 DE İBB GENE * HALİÇ HATTINA HİDROJENLİ
BEYAZ OTOBÜS KOYACAĞINI DUYURDU
5, İDO GEMİLERİNİN HİDROJENLE ÇALIŞACAĞINI AÇIKLADI YAPILMADI.
6. HALİÇ EYÜP DOLUM TESİSİ KURULMADI.
- 26.11.2012 DE AÇILDI-
7-BOĞAZ GEMİ ATIK YAĞLARINI TOPLAYIP
HAYDARPAŞADA ENERJİ ÜRETME PROJESİ YAPTI
PROF.VEZİROĞLU-Çalıya takılan Keçi yünü-hikayesi-
Acı Güldü.
8. İBB BŞK .NI ,2010 DA PORTEKİZDE ,DÜN.BEL.BŞK. SEÇİM TOPLANTISINDA İSTANBULUN DA DÜNYA ÇAPINDA
HİDROJEN ARAŞT.ÇALIŞMALARI YAPAN MERKEZE SAHİP OLDUĞUNU ANLATTI
9- TÜRKİYE ULAŞ İŞ SENDİKA BŞK. TRANSİST TRANSİST 2011 HALİÇ KONGRE MRK. DE
HİDROJEN ENERJİSİNİN ÜLKE KALKINMASI-ULAŞIM İÇİN ÖNEMİNİ ORTAYA KOYAN- AKSAMALARI MASAYA YATIRAN
SUNUM GERÇEKLEŞTİRDİ.
-FAKAT- 20012 DE BM.HİDROJEN ENERJİ MRK. İLE BERABER DAVET EDİLMEDİ-
10-MRK YENİ BŞK. HİDROJENLİ OTOBÜS -BURSA- VE HAFİF TİCARİ ARAÇ -KAYSERİ
PROJELERİNİ HAYATA GEÇİRMEK İÇİN ÇALIŞMA BAŞLATTI.
GÖREVDEN ALINDI
11. BM BŞK. MERK. ZİYARETE GELDİ .
BŞK.MOON U İBB BŞK. KARŞILADI-
- KURUMA BŞK GÖREVDEN 2 AY ÖNCE ALINMIŞ - YENİ ATAMA YAPILMAMIŞ OLDUĞUNDAN-
Bir ingiliz, bir yunan yönetiminde VEKALETEN YÖNETİLİYOR..
12-VEZOĞLUNUN RAPORU BAŞBAKANLIKÇA CEVAPSIZ BIRAKILDI
Rapor elden sn.Başbakana ulaştırmak üzere Sn.H.G.verildi.
13-SPONSOR ELİMSAN - MUZAFFER AVCI-EKONOMİK LİNCE UĞRADI
14- OCAK 2013 İBB , ALMANYADA,
STUTGART BLD. İLE,-MERCEDES- KOÇ ÜNV. ORTAK ARGE MRK. KURMAYA İMZA ATTI
- HİDROJENLİ -OTOBÜS ÜRETMEK ÜZERE-
-BENZİN 5 TL- MOTORİN ONA YAKIN DÜN EN PAHALI YAKITINI
ULUSLARARASI PETROL ŞİRKETLERİNDEN
ALMAYA DEVAM.
Bismillahirrahmanirrahim
"Biz, kıyamet günü için adalet terazileri kurarız. Artık kimseye, hiçbir şekilde haksızlık edilmez. (Yapılan iş,) bir hardal tanesi kadar dahi olsa, onu (adalet terazisine) getiririz. Hesap gören olarak biz (herkese) yeteriz."
(ENBİYA SURESİ/47.AYET)
*** 82 YAŞINDAKİ BM. DÜNYA HİDROJEN -TEMİZ ENERJİ BŞK***
PROF. NEJAT VEZİROĞLU,
UZUN YILLAR, HÜKÜMETLER, UĞRAŞILAR SONUNDA
JAPONYA VE ALMANYANIN TÜM İSTEKLERİNE RAĞMEN
ÜLKESİNE OLAN VEFA BORCUNU ÖDEME İSTEĞİYLE
BM.DÜNYA HİDROJEN ENERJİ TEKNOLOJİ MERKEZİNİ -ICHET-
İSTANBULA KAZANDIRMAK ÜZERE GELİR.
4 YIL HECELİ GÜNDÜZLÜ- UĞRAŞIR, İSTANBULDAN -ANKARAYA VE 3 MAYMUNU SERGİLEYEN YETKİLİLER VE ENGELLER
***NEDENSE***
AŞILAMAZ.
PROF.VEZİROĞLU DÖNMEK ZORUNDA KALIR
YRD.SI BİR BAŞKA KURUMA
ÖÜLLENDİRİLEREK REKTÖR ATANIR
YERİNE ATANAN , İDEALİST MÜ. BŞK
HİDROJENLİ OTOBÜS VE TİC ARAÇ
YAPMA AŞAMASINDA GÖREVDEN ALINIR.
YÖNETİM ,YABANCI BŞKLARA BIRAKILIR.
BM PERSONELİ ÜLKELERİNE GÖNDERİLİR
PROJELER İBB NİN HİDROJENLİ OTOBÜS-İDO GEMİLERİ
HF.TİCARİ ARAÇ .VS KALIR .
4 YILDA YAVAŞ YAVAŞ İŞLEVSİZ HALE GETİRİLİR,,
*****************SONUÇ****************
HİDROJEN PROJELERİNİ HAYATA GEÇİRMEK ÜZERE
İBB .STUTGART BLD. İLE
ORTAK ARGE MRK İÇİN
ANLAŞMA İMZALANIR
Bismillahirrahmanirrahim
"Biz, kıyamet günü için adalet terazileri kurarız. Artık kimseye, hiçbir şekilde haksızlık edilmez. (Yapılan iş,) bir hardal tanesi kadar dahi olsa, onu (adalet terazisine) getiririz. Hesap gören olarak biz (herkese) yeteriz."
(ENBİYA SURESİ/47.AYET)
PDF]
www.enerji.gov.tr/yayinlar_raporlar/Mavi_Kitap_2008.pdf
Dosya türü: PDF/Adobe Acrobat
geçiş projeleri kapsamındaki arazikamulaştırma bedeli, teminat bedelleri ve transit geçiş ücretlerinin tahsili ile ......Hidrojen Enerjisi Teknolojileri Merkezi yeri ile ilgili DSĐ Genel Müdürlüğü'nce başlatılan .... Đşletme Projesi Vermedi. 40. 40 ...
| İstanbul Büyükşehir Belediyesi ile Stuttgart Belediyesi Ar-Ge Merkezi kurdu |
| |
|
Aa |
 |
 |
|
|
| İstanbul Büyükşehir Belediyesi ile Almanya'nın otomotiv ve makine endüstrisinin kalbi olan Stuttgart Belediyesi ortak Ar-Ge Merkezi kurdu. |
Ar-Ge Merkezi’nin kurulması sebebiyle Stuttgart’a giden İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Kadir Topbaş meslektaşı Stuttgart Belediye Başkanı Wolfgang Schuster sözleşme imzaladı.
Törende konuşan Başkan Kadir Topbaş dünyanın artık global bir köy haline geldiğini belirterek, gelinen noktanın artık beraber adım atmayı gerektirdiğini söyledi.
Göreve geldikleri günden bu güne yerel yöneticiler olarak halktan kopuk bir yönetim anlayışı benimsemediklerine vurgu yapan Başkan Topbaş, dış ilişkilerde de ortak payda da buluşmanın dünya insanlarının çıkarına bir durum olduğunu söyledi. Başkan Topbaş şöyle devam etti: “Yerel yönetimlerin refleksi daha hızlıdır. El ele vererek insanlarımızı mutluluğa taşımalıyız. Yerel diplomasi ve işbirliğinin dünyada barışa katkısı yadsınamaz bir gerçek. Biz burada bir milat oluşturuyoruz. Gelecek nesiller bu günü hayırla yad edecektir.”
İmza töreninde konuşan Stuttgart Belediye Başkanı Wolfgang Schuster’da Başkan Topbaş’ın UCLG ve İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı’ndaki yoğun temposundan zaman ayırarak Stuttgart’a bulunmasından dolayı memnun olduğunu ifade ederek, “Sizin büyük özverinizle bir araya geldik. Bu ortaklığımız gelecek nesiller için temel oluşturacaktır” şeklinde konuştu.
Kurulan Ar-Ge Merkezi’nin gençlere ve bilim adamlarına yeni ufuklar açacağına inancının tam olduğunun altını çizen Wolfgang Schuster şöyle devam etti: “Sizlerle ortaklık yapmak bizim için çok önemli. Sizinde dediğiniz gibi gelecek nesiller attığımız bu adımdan övgüyle söz edeceklerdir. Bizler bu merkezde mutlu insanlara hizmet etmenin gururunu yaşayacağız.”
Kurulan Ar-Ge Merkeziyle alakalı sözleşmeye İstanbul Büyükşehir Belediyesi ile Stuttgart Belediyesi’nin yanı sıraMax Planck Enstitüsü, Frauenhofer enstitüsü, Mercedes,Bosch, Koç Üniversitesi, Boğaziçi Üniversitesi, İntel, Tofaş,Mercedes Türkiye imza attı.
Kurulan Ar-Ge Merkezi,
Almanya ve Türkiye’deki şehirler için
Almanya ve Türkiye'deki şehirler için
*
hidrojen yakıtlı araç,*
elektrikli araç, sürdürülebilir ulaşım, yenilenebilir enerji, akıllı kentler ve yaşam birimleri projeler üretecek.
|
|
|
|
|
|
 |
 |
|
Haber Resim Galeri |
http://www.kadirtopbas.com.tr/HaberlerVeDuyurular
İstanbul ve Stuttgart’ın işbirliği gelişiyor
İstanbul ile Stuttgart şehirleri arasında işbirliği her geçen gün daha da gelişiyor. İstanbul Büyükşehir Belediyesi, Almanya'nın otomotiv ve makine endüstrisinin kalbi olan Stuttgart Belediyesi ile birlikte ortak Ar-Ge Merkezi kurdu.
|
|
Petrol yerine, Hidrojen Enerjisinin
Yaşamımızdaki alanı.
SUNUM SLAYTI İÇİN
AŞAĞIDAKİ
HİDROJEN.ppt
2136K Görüntüle
TÜRKİYE ULAŞ İŞ BŞK. BARIN .IN
HALİÇ KONGRE MRK.TRANSİST 2011
HİDROJEN ENERJİ SUNUMU
KONUŞMA SESİ
TIKLAYIN
 |
ULAS İS-Abdurrahim Barin.WMA
2263K İndir |
HALİÇ KONGRE MRK.-
BŞK.BARIN IN HİDROJEN ENERJİ SUNUMU
(Ayrıntı için ÜSTTEKİ HİDROJEN ppt. ve
sesWMA yı - tıklayın)
Sn.M.ERDOĞAN-Sn.H.BARAÇLI-Sn.A.BARIN
DÜNYADA VE TÜRKİYEDE HİDROJEN ENERJİSİ ÖNEMİ VE UYGULAMALARI
Abdurrahim BARIN
Türkiye Ulaş İş Sendikası Gn.Bşk.
tugra113@gmail.com
Özet:
Yenilenebilir enerji kaynaklarına olan ihtiyaç gün geçtikçe artmaktadır.
Hidrojen gazı hem en yüksek birim enerjiye sahip olması hem de çevre dostu olması sebebiyle
en önemli temiz enerji kaynağıdır.
Araçlarda petrol yerine yakıt olarak kullanılabilir olması,
evlerde ve fabrikalarda doğalgaz kullanılan tüm alanlarda kolaylıkla kullanılması ve
elektrik enerjisi elde edilebilmesi yönlerinden son derece stratejik öneme sahiptir.
Güneş, rüzgâr ve diğer temiz enerji kaynaklarıyla hidrojen arasında oluşturulacak
melez (hibrit) enerji üretim sistemleri gelecek açısından hayati öneme sahiptir.
Hidrojenin öneminin ve kullanımının artması
fosil yakıtlara olan ihtiyacı aza indirirken
yaşanılabilir ve sürdürülebilir bir dünya oluşumuna katkı sağlayacaktır.
DÜNYA HİDROJEN ENERJİ MRK. BŞK. I.A.H.E.
.Prof.Dr.Nejat VEZİROĞLU ;
ÜLkemizin Ekonomik Bağısızlık Şartı Dediği
BM.Hidrojen Enerji Mrk. İSTANBUL da Kurarak,
TÜRKİYE mizi Dünya Hidrojen Enerjisi alanında
Lider Ülke yapma çalışmalarını 2004-2008 yılları arasında sürdürmüştür.
Tanıtım konularında nacizane katkılarım olmuştur.
Birtakım güçler nedeniyle Merkez Açılamamış , işlevlerini yerine
getirememiştir.. Başkan. ABD ye Dönmüştür.
Bu çalışmada hidrojen enerjisi hakkında genel bilgiler verilmeye çalışılmış,
dünyanın ve Türkiye'nin hidrojen enerjisi potansiyelleri karşılaştırılmaya çalışılmıştır.
Ekonomik büyüme ve toplum refa
ının en önemli göstergesi enerji kullanımıdır.
Ulusların
yaşam standardı tükettikleri enerji ile doğru orantılıdır.
Tüketilen enerji söz konusu olduğunda,
enerjinin elde edilişi de o nispette önem arz etmektedir.
Günümüzde dünyadaki enerjilerin büyük bölümü fosil kaynaklardan sağlanmaktadır.
Fosil kaynakların tükenmeye yüz tuttuğu günümüzde
yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelmekten başka çare bulunmamaktadır.
Söz konusu "Yenilenebilir Enerji" olduğunda
geleceğin enerji kaynağı olan
"Hidrojen Enerjisi"
şüphesiz en başta akla gelen enerji kaynağı olacaktır.
İnsanoğlu var olduğu ve güneş dünyayı ısıttığı müddetçe
 hidrojen hep var olacak ve hiç bir zaman tükenmeyecektir.
Hidrojenin ana bileşeni su olduğundan
dünyanın her yeri hidrojen deposu veya kaynağı açısından eşit şartlara sahiptir.
Hidrojenin yanması sonucu çıkardığı atığın
çevreye zararı yok sayılabilecek seviyededir ve en önemli atığı su'dur.
Hidrojen bünyesinde yüksek enerji bulundurmasna rağmen,
birincil enerji kaynağı olarak kullanılamamaktadır.
Doğada serbest halde hidrojen bulunmadığından en önemli problem
hidrojen eldesinin hangi yöntemle, nasıl elde edileceğidir.
Günümüzde hidrojenden etkin yararlanılamamasının temel sebebi de budur.
Suyun çeşitli kimyasal süreçlerden geçirilmek sureti ile önce
hidrojenin sonrada hidrojenden enerji elde edilmesi
ekonomik bir takım zorlukları beraberinde getirmektedir.
Gelişen teknoloji ve bilime paralel olarak
hidrojen elde etmek için harcanan enerji gittikçe azalırken,
hidrojenden elde edilen enerjinin hem miktarı hem de verimi artmaktadır.
Gelecekte bu fark daha çok büyüyeceğinden,
hidrojen enerjisi vazgeçilmez bir kaynak olacaktır.
Merkezi İstanbul'da olan
Uluslararası Hidrojen Enerjisi Teknolojileri Merkezi'nin(ICHET)
ve Birleşmiş Milletler Sanayi Kalkınma Örgütü'nün(UNIDO)
hidrojen enerjisi hakkındaki öngörüsü
2074 yılına kadar tamamen bu tür enerjiye geçilmiş olacağı yönündedir
2. Hidrojen Üretim Teknikleri
Hidrojen üretimi temelde kullan
ılan enerjiye göre iki kısma ayrılabilir.
Bunlardan birincisi fosil kaynaklardan elde edilen hidrojendir.
Örneğin fosil kaynaklardan yılda 500- 600x109 m3 hidrojen üretilmektedir.[1]
Diğeri ise yenilenebilir enerji kaynakları ile
melez (hibrit) sistemler kurularak üretilen hidrojendir.
Fosil kaynakların çevreye olan zararları ve
bir gün tükenecek olması düşünüldüğünde
yenilenebilir enerji kaynaklarıyla bütünleşmiş
hidrojen üretim sistemlerinin geliştirilmesine önem verilmelidir.
Güneş
-Hidrojen Sistemleri
Birincil enerji kaynğı olarak güneş enerjisi kullanarak hidrojen elde etmenin birçok yöntemi vardır.
Sorun, güneş enerjisinden en iyi usulle hidrojen üretiminin ne şekilde olması gerektiğidir.
En iyi yöntem en düşük maliyet kullanılarak hidrojen açığa çıkarmaktır.
Hidrojenin güneş enerjisi kullanımı ile üretilmesi, hem çevre, hem de ekonomik yönden
büyük bir üstünlük sağlamaktadır. Güneşten elde edilecek enerjinin maliyeti gelişen
sistemlerle birlikte çok düşük olabilecektir. Ülkemizin güneşlenme haritası da göz önünealındığında bu sistemin verimliliğinin çok fazla olması beklenmektedir.
Fosil yakıtların yakın bir gelecekte tükeneceği gerçeği de göz önüne alındığında, s
on yıllarda çalışmalar güneşhidrojen sistemi üzerinde yoğunlaşmıştır.
Güneş-hidrojen sistemi son derece temiz ve Güvenli bir enerji üretim yoludur.
Bu sistemler ısıl yöntemler ve fotonsal yöntemler olmak üzere ikiye ayrılır.
Gelişmeler daha çok ısıl yöntemler üzerine yoğunlaşmıştır.
Fotonsal yöntemler henüz tam manasıyla gelişme gösterememiş ve
uygulanma olanağına sahip olamamışlardır [2].
Isıl Yöntemler
Isıl işlemde, güneş enerjisi önce ısıya çevrilerek ya bu ısı enerjisinden yararlanılır veya
enerji değişik çevrimler ile mekanik ya da elektrik enerjisine dönüştürülür.
Isıl yöntemler;
Güneş pilleri - elektroliz yöntemi, güneş-buhar güç çevrimi-elektroliz yöntemi, güneşbuhar
güç çevrimi-elektroliz yöntemi
olarak sınıflandırılabilir. Şekil 2’de bu yöntemlerle 1
kW enerjiye sahip hidrojen elde ediliş yöntemleri ve gereksinim duyulan enerjiler gösterilmiştir.
Şekil 2: Güneş pilleri (PV) kullanılarak güneş enerjisinden hidrojen üretim şeması
Şekil 3: Buhar-güç çevrimi kullanarak güneş enerjisinden hidrojen üretimi şeması
3. Depolama
Hidrojen gaz veya sıvı olarak saf halde tanklarda depolanabileceği gibi,
fiziksel olarak nano-tüplerde veya kimyasal olarak hidrür şeklinde depolanabilmektedir.
Hidrojenin yanıcı özelliğinin çok fazla olması sebebiyle depolamada güvenlik çok önem arz etmektedir.
Ayrıca taşıtlarda kullanılması için bu depolamanın yeterince hafif de olması gerekmektedir.
Hidrojenin belki de en önemli özelliği depolanabilirliği.
Günümüzde büyük miktarlarda enerji depolamak için hâlâ uygun bir yöntem bulunamamış olması,
hidrojenin önemini daha da arttırmaktadır.
Bir örnek verilecek olursa,
eğer bugün hidro-elektrik santrallerinden elde edilen enerjinin depolanması mümkün olsaydı,
enerji sorunu büyük ölçüde çözülmüş olurdu.
Bu yaklaşım hidro-elektrik santrallerinin belirli yoğunlukta sürekli çalışmasını esas almakta,
ihtiyaç fazlası enerji ise suyun elektrolizi ile hidrojen üretiminde değerlendirilmekte ve
bu şekilde enerji depolanabilmektedir [3]. Hidrojen depolamada kullanyöntemler şunlardır.
Tanklarda Depolama,
Nano-tüplerde Depolama,
Metal Hidrürlerde Depolama,
Alanatlarda Depolama,
Bor Esaslı Depolama.
4. Hidrojenin Taşınması
Yapılan araştırmalar hidrojen gazı, doğal gaz veya hava gazına benzer olarak borular
aracılıyla her yere kolaylıkla ve güvenli olarak taşınabileceğini göstermektedir.
Doğal gaz için kurulan yer altı boru dağıtım ağının ileride çok az bir değişiklikle hidrojen içinde kullanılması
olanaklıdır. Boru hatları dışında hidrojen, basınçlı gaz olarak veya sıvılaştırarak tüplere konup
tankerlerle taşınabilir.
Çift çeperli yalıtılmış 25 m3 hacmindeki tanklara konulan sıvılaştırmış hidrojen,
karayolu ile
yine benzer şekilde 130 m3 hacminde tanklara konulan sıvı hidrojen ise demiryolu ile taşınabilmektedir.
Yakıtıt Pilleri
Yakıt pili (yakıt hücresi),
enerji üretiminde kullanılan
verimli, sessiz, çevre ile uyumlu ve elektro-kimyasal ilkelerle
yakıt enerjisini elektrik enerjisine dönüştüren güç üretim elemanıdır.
Şekil 5: Şematik Yakıt Pili
Yakıt pillerinin kullanım amacı şöyle sıralanabilir.
• Yakıt pilleri doğrudan hidrojendeki kimyasal enerjiyi elektrik enerjisine çevirerek
oluşan saf suyu sadece üretimde kullanılabilecek potansiyel ısıya çevirebilecek bir
yapıya sahiptir,
• Hidrojen destekli yakt pilleri sadece temiz bir teknoloji değil
aynı zamanda geleneksel yakıt teknolojilerinden
2-3 kat daha verimlidir,
• Geleneksel yanma tabanlı bir güç istasyonu
elektrik üretmeyi genel olarak %33-35 verimlilikte sağlarken,
yakıt pili sistemleri elektrik üretim etkinliğini %60'ı aşan bir orana çıkarabilir,
• Geleneksel arabalardaki benzin deposu
normal sürüş koşulları altında aracı hareket ettiren gücü sağlayan kimyasal enerjiyi %20 den daha az
etkin olarak çevirmektedir.
Elektrik motoru kullanan hidrojen yakıt pilli araçların enerji verimliliği çok daha
fazladır ve içten yanmalı benzin deposuna sahip araçlara kıyasla yakıt tüketimi %50
daha düşüktür,
Ek olarak yakıt pilleri daha az hareket eden parçaya sahip olup
sessiz çalışan ve pek çok uygulamaya uygun yapıdadır [4].
6. Dünya'da Hidrojen Enerjisi
Amerika'da yakıt pillerini çeşitli yönleriyle inceleyen 200'den fazla araştırma NASA
tarafından desteklenmiştir. Bugün, Apollo ve Space Shuttle görevlerinde güvenli olarak
elektrik (ve su) sağlamış olmaları nedeniyle, yakıt pilleri uzaydaki rollerini ispatlamış bulunmaktadır.
Bu çalışmalar, 1960'larda, yakıt pillerinin dünyanın enerji problemlerinin
tümüne çözüm olabileceği tahminlerine yol açmış ve 1970'li yıllarda çalışmalara başlanmış,
2000'li yıllarda ülkelerin enerji politikalarında önemli yer tutmaya başlamıştır [5].
Brezilya ve Güney Amerika'da en büyük hidro-güç tesisi
Haipu'da kurularak
elektrolitik hidrojen üretilmektedir.
Japonya'da WE-NET (World Energy Network) projesi ile Tokyo metropoliten bölgesinde
hidrojen kullanmı ile oluşacak azot oksit salımlarındaki (emisyonundaki) azalma
potansiyeli araştırılmaktadır. WE-NET Programı
Japonya'nın Uluslar Arası Ticaret ve Endüstri Bakanlığı’nca desteklenmektedir.
Bu kadar 4 milyar $'lık bir bütçe ayırmıştır.
Gelecekte de Pasifik elektrolizle hidrojen üretmeyi planlamaktadırlar. Ayrıca,
Japonya önümüzdeki 20 yıl içinde
15 milyon hidrojenle çalışan otomobil üretimi için karar almış bulunmaktadır.
Halen Japonya'da Tokyo Electric Company tarafından kurulan
11 MW'lık elektrik santrali Rokko adasının elektrik ve ısı ihtiyacını karşılamakla birlikte
,
kapasiteleri 50 ile 500 MW arasnda değişen yüzlerce yakıt pilli tesis bulunmaktadır.
Sadece Tokyo'da şehrin elektrik ihtiyacının 40.000 kW'lık bölümü
hidrojen enerji sistemlerinden sağlanmaktadır.
Honda araştırma ve geliştirme bölümü doğal gazdan yakıt pilli araçlar için
hidrojen üreten, elde edilen elektriğin ve sıcak suyun yine
üretildiği evde kullanımını sağlayan "Hidrojen Ev Enerji İstasyonu" (HEİ) adlı proje başlatmıştır.
Proje çerçevesinde California'da
deneysel amaçlı kurulan evde çalışmalar hidrojen üretimi,
depolanması ve yakıt olarakkullanılması gerçekleştirilecektir [6].
Almanya'da Münih havaalanında çalışan otomobil ve otobüslerin
hidrojen enerjisi kullanması yönündeki projenin yanı sıra
Neurenburg yakınlarında mini bir hidrojen enerji sisteminin kurulduğu bir
program yürütülmektedir.
Solar-Wasserstoff-Bayern
burada güneş hidrojen tesisi, depolama sistemi ve hidrojen kullanma sistemleri
kurmuştur.
Almanya ayrıca Suudi Arabistan ile ortak yürüttüğü
Hysolar programı ile Suudi Arabistan'ın Riyad yakınında
güneş-hidrojen üretim tesisi kurmayı planlanmaktadır.
Suudi Arabistan hidrojeni ihraç edecektir.
Ayrıca Almanya 1800 km’lik Hidrojen Otoyolu ile önemli şehirleri arasında
hidrojenli taşıtları ile yolculuk yapanlara yakıtlarını doldurabilecekleri
hidrojen pompa istasyonları inşa etmektedir.
İzlanda'da hükümet, üniversiteler, taşıma şirketleri, fabrikalar ve çok uluslu otomobil ve petrol şirketleri
konsorsiyumu oluşturulmuş ve
2030 yılına kadar İzlanda'nın tamamen hidrojen enerjisine geçmesi planlanmıştır.
Dünyanın ilk hidrojen dolum istasyonu Shell tarafından İzlanda'da açılmıştır.
Bunlara ilave olarak İspanya'da INTA solar hidrojen tesisi,
İtalya, Almanya, Norveç'te SAPHYS küçük ölçekli fotovoltaik-hidrojen enerji sistemi ve
Almanya'da PHOEBUS pilot tesisi gibi birçok proje yürütülmektedir [7].
Günümüzde hidrojenle çalışan yüzlerce otomobil, otobüs ve diğer araçlar artık
dünyanın her tarafında insan ve yük taşımaktadır.
Airbus şirketi yakın gelecekte hidrojenle çalışan uçakları işletmeye alacağını duyurmuştur.
Nisan 2004 de Kaliforniya'da “HidrojenOtoyolları” hidrojen dolum istasyonu sayısı
6 yılda 200’e çıkartılmak istenmektedir.
Diğer uluslararası başarılı program Avrupa ve Kanada arasındaki Euro-Quebec'tir.
Bu programda nispeten ucuz olan hidro-güçten üretilerek Kanada'dan Avrupa'ya ithal edilecek
sıvı hidrojenin deniz aşırı taşınımı, depolanması araştırılmaktadır.
7. Türkiye'de Hidrojen Enerjisi
Dünyada bu gelişmeler olurken ,
Ülkemizdeki çalışmalar bazı engellerle karşılaşmıştır
www.hidrojenenerjihareketi.tr
Ülkemizde hidrojen alanındaki
çalışmalar ve araştırmalar özellikle son yıllarda ivme kazanmıştır.
Artan enerji ihtiyacı ile bu ithalatın daha da artacağı kesindir.
Türkiye’nin gelişmiş bir ülke konumuna gelmesi için fırsat önümüzdedir.
Hidrojen enerji teknolojisinin
ülkemizde geliştirilmesi hemen her sektörde yeni iş olanakları meydana getirecektir.
Hidrojen kaynaklar çok zengin olan Türkiye, önümüzdeki yıllarda bilimsel, ekonomik ve politik
değer kazanacaktır.
Petrol bölgeleri gözden düşerken,
coğrafi konumuyla hidrojen zengini olan Türkiye’nin adeta
yıldızı parlayacaktır.
Türkiye’nin petrol, doğal gaz ve kömür gibi fosil yakıt kaynakları yönünden
fakir bir ülke olmasına karşın,
güneş, rüzgâr ve jeotermal gibi
temiz enerji kaynakları yönünden son derece zengin bir ülke olduğu
tüm dünyaca bilinmektedir.
***Hidrojen enerjisinin Türkiye için tarihi ve büyük bir fırsattır. ***
***Hidrojen enerjisi ile dünya enerjisinin kalbi Türkiye’de atacaktır. ***
Türkiye’nin 7. Beş Yıllık Kalkınma Planı
Genel Enerji Özel İhtisas Komisyonu
hidrojen teknolojisine kısaca değinmekle birlikte,
***Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu ***
tarafından saptanan,
1993-2003 yılı ulusal bilim ve teknoloji politikasında
***hidrojen yakıtına yer verilmemiştir. ***
***Hidrojen konusu üniversitelerimiz ve araştırma kuruluşlarımızda
***çok sınırlı bir biçimde ele alınmaktadır. ***
TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi’nde
hidrojen alanında uluslararası enerji ajansı programları kapsamında
çalışma başlatılmak istenmişse de,
söz konusu işbirliği 1996 yılında kesilmiştir.
Şimdi,
Birleşmiş Milletler Endüstri Geliştirme Organizasyonu (UNIDO) desteği ile
Uluslararası Hidrojen Enerjisi Teknolojileri Merkezi (ICHET) projesi kapsamında,
İstanbul’da Hidrojen Enstitüsü kurulmuştur.
20-22 Kasım 1996 tarihinde Viyana’da yapılan
16. UNIDO Endüstriyel Kalkınma Kurulu Toplantısı’nda UNIDO işbirliği ile ülkemizde
ICHET kurulması kararı alınmıştır.
Buna göre, UNIDO hukuksal çerçevede özerk olarak çalışmalarını sürdürmektedir.
ICHET’in tasarlanan amacı, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler arasında
hidrojen teknolojileri köprüsünü oluşturmak, hidrojen teknolojilerinin geliştirilmesini
uygulamalı AR-GE çalışmalarını yapmaktır.
ICHET’in
işlevleri kısa ve uzun dönemli eğitim vermek, bilimsel toplantılar düzenlemek,
danışmanlıkhizmetleri sunmak ve benzeri kuruluşlarla işbirliği oluşturmaktır
. Merkezin çalışma konuları arasında
hidrojen enerjisi politikaları,
hidrojen ekonomisi,
enerji ve çevre,
hidrojen üretim teknolojileri,
hidrojen depolamateknikleri,
hidrojen uygulamaları bulunacaktır.
Türkiye, ilk 5 yıllık dönem için arazi, tesis, ilk yatırım ekipmanı ve işletme faaliyetlerini finanse etmek üzere
40 milyon USD hibe etmiştir.
ICHET projesi
Türkiye’nin hidrojen çağına tutarlı biçimde adım atmasını sağlamıştır.
Türkiye’ye fayda ve üretim kazandıracak önemli bir girişimdir [8].
ICHET ilk hidrojen dolum tesisini Eyüp-Feshane arasında açmayı planlamaktadır.
2010 yılı sonuna kadar hizmete girecek olan istasyonda kullanılmak üzere
otobüs ve otomobil siparişi verilmiştir.
ICHET hidrojenli otobüsle topluma ve dünyaya örnek olmayı hedeflemektedir.
ICHET bugüne kadar 5 somut projeyi hayata geçirirken
bunlardan enönemlisi
***Feshane hidrojen dolum tesisidir. ***
Bu tesiste 350 bar basınca kadar hidrojen dolumu yapılabilecektir.
Türkiye, Avrupa'da Norveç, İzlanda ve Almanya'dan sonra hidrojenistasyonu açan
*** ilk ülkelerden biri olacaktır ***[5].
***2010 yılı içerisinde hizmete açılacak bu dolum tesisi***
*** hidrojenle çalışan belediye otobüsü ***
ve otomobillerin yanı sıra
***Haliç'te ve boğazda hidrojenle çalışan gemilere hizmet vermesi planlanmaktadır.
*** IDO hidrojenli gemiler konusundaki çalışmalarını sürdürülmektedir.
Sempozyumun gerçekleştiği bugün 02/12/2011 itibarıyla
Merkezle ilgili bürokratik engellerin kallkmaması ,Prof.Dr. VEZİROĞLU nun
ABD dönmesinden sonra
Hem Mrk Açılamaması -hemde birçok projenin aksamasına neden olmuştur.
Türkiye’de hidrojen yakıtı üretiminde kullanılabilecek olası kaynaklar arasında
hidrolik enerji, güneş enerjisi, rüzgâr enerjisi, deniz-dalga enerjisi, jeotermal enerji bulunmaktadır ve
Türkiye gibi gelişme sürecinde ve teknolojik geçiş
aşamasındaki ülkeler açısından, uzun dönemde fotovoltaik güneş-hidrojen sistemi uygun
görülmektedir. Türkiye’nin hidrojen üretimi açısından bir şansı, uzun bir kıyı şeridi olan
Karadeniz’in tabanında kimyasal biçimde depolanmış hidrojen bulunmasıdır.
Karadeniz’in suyunun %90’ı anaerobiktir ve H2S (hidrojen-sülfür) içermektedir.
8. Sonuç
Bitkiler, su, kömür veya doğalgaz gibi kaynaklardan elde edilen hidrojen, enerji
kaynağından çok bir enerji taşıyıcısı olarak düşünülmektedir. Hidrojen kolayca ve güvenli
olarak her yere taşınabilen, taşınması sırasında az enerji kaybı olan, sanayide, evlerde ve
taşıtlarda kullanılabilen bir yakıttır. Hidrojen enerjisi alanında çeşitli ülkelerin işbirliği sonucu
hidrojenin üretim, dağıtım kullanımı mutlak uygulanmalıdır
İlk hidrojen dolum istasyonu açıldı
Pınar ÇITAK KOYGUN (DHA)  26 Kasım 2012
Türkiye'nin ve İstanbul'un ilk hidrojen dolum istasyonu Eyüp'teki Feshane Otoparkında açıldı. Günlük ortalama 25 araç dolum kapasiteli tesiste otomobil, otobüs gibi kara araçlarına 350 bar basınçta dolum yapılabiliyor.
İŞTE İLK HİDROJEN İSTASYONU / FOTO-GALERİ
Açılışa gelen İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Kadir Topbaş, "Türkiye'de ilk defa bir hidrojen dolum tesisinin Haliç sahilinde ve sadece araçlara değil otomobillere değil, deniz taşıtlarına da dolum yapabilecek bir niltelikte olması açısından dünyada ilkler arasında konuşacağımız bir olguyu burada görmekteyiz. Bir başlangıç. Bir adım atıyoruz. Arkası inşallah gelecek. Gelecek yıllarda bu çok daha yaygın olacak bu. İlk adım. Sudan enerji elde etmek olayını bugün burada konuşuyoruz ve başarılan bir teknolojik gelişmeden bahsediyoruz. Çok basit bir olay değil.Çünkü yıllardan beri bilimadamlarının üzerinde hassasiyetle durduğu, BM'nin ciddi destek verdiği bir çalışma bu" diye konuştu.
- 2005-TE İBB
-2005 TE VEZNECİLER
HATTINA
KONACAK DENMİŞTİ-
- İDO GEMİLERİDE
HİDROJENLE
ÇALIŞACAK DENMİŞTİ.
11-2012
Haliç hattına hidrojenli beyaz otobüs
İSTANBUL Büyükşehir Belediye Başkanı Kadir Topbaş, Haliç kıyısına kurulan Türkiye’nin ilk Hidrojen yakıt dolum istasyonunu tanıttı.
Hyundai’nin ürettiği hidrojen motorlu otomobilin deposunu doldurup test sürüşüne çıkanKadir Topbaş, araçlardan bir tanesinin de makam otomobili olarak İBB’ye verilmesini istedi. Topbaş, beyaz otobüs adı verilen hidrojenli otobüsleri yakın zamanda Haliç hattında hizmete alacaklarını söyledi.
İlk hidrojen dolum istasyonu, Uluslararası Hidrojen Enerjisi Teknolojileri Merkezi’nin katkılarıyla Feshane otoparkının içinde kuruldu. Günde 25 araca hizmet verebilecek kapasitedeki istasyonun tanıtımında, hidrojenle çalışan otomobillerin yanı sıra otobüs ve teknelere de dolum yapılabilecek.
ÇOCUKLAR GİBİ EĞLENDİ
Kadir Topbaş hidrojen dolum istasyonunun tanıtımından sonra, Hyundai tarafından üretilen ve 2015’e kadar 1000 adedinin kamu hizmetlerinde kullanılması düşünülen otomobilin direksiyonuna geçti. Topbaş otomobilin hiç motor sesi olmaksızın çalışmasına şaşırdı. Bir süre aracın çalışıp çalışmadığını anlayamayan, aracın çalıştığını göstergelerden anlayan Topbaş, “1967 yılından beri ehliyetim var. Hiç böyle keyifli araç kullanmamıştım”
|
|
 Yenilenebilir enerji teknolojilerinin gündelik hayatta kullanımına yönelik Türkiye'nin ilk projesi olan Bozcaada'da hidrojen enerjisi üretimi geçen 7 Ekim 2011 başladı. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın desteğiyle, Birleşmiş Milletler Sınai Kalkınma Örgütü (UNIDO) Uluslararası Hidrojen Enerji Teknolojileri Merkezi'nce Bozcaada'da (ICHET) üretime geçen pilot tesiste, ilk aşamada Kaymakamlık veya adadaki 20 evin enerji ihtiyacını karşılayacak üretim yapılabilecek. Türkiye'nin ilk hidrojen adası olan Bozcaada'da enerji üretimi başladı. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın desteğiyle "Bozcaada Hidrojen Adası" adıyla projelendirilen tesisin açılışında konuşan UNİDO-ICHET Türkiye Genel Direktörü Dr. Mustafa Hatipoğlu, Türkiye'nin hidrojenle kendi enerjisini üretme yolunda önemli bir çaba içinde olduğunu belirterek, Bozcaada Hidrojen Adası Projesi'nin, bu yönde atılmış önemli bir ilk adım olduğunu vurguladı.
D r. Hatipoğlu şöyle devam etti: "Hızla azalan fosil enerji kaynakları, ülkelerin enerji bağımsızlığı endişesi ve gittikçe daha tehditkar hale gelen küresel iklim değişikliği, toplumları alternatif temiz enerji kaynakları arayışına yöneltiyor. Bu nedenle temiz ve yenilenebilir enerji kaynaklarının önemi ve gittikçe artan oranda hayata geçirilmesi, teşvik edilmesi, artık tüm toplumların hedefi haline gelmiş durumda. Bu projeyle, hidrojenle kendi enerjisini üretme yolunda ülkemizin güzel adalarından Bozcaada'nın doğasıyla da uyumlu bu çabanın, ileride daha geniş uygulamalara dönüşeceğine inanıyorum."
Alternatif enerji kaynakları arasında hidrojen enerjisinin; düşük hacim, yüksek depolama kapasitesi, verimlilik ve çevre dostu niteliğiyle öne çıktığını söyleyen Hatipoğlu, hidrojenin bu nitelikleriyle 21. yüzyılın enerjisi olmaya aday olduğunu vurguladı. Hatipoğlu, hidrojen enerjisinin ev, sanayi, taşıtlarda kolay ve güvenli kullanım imkanının da tercih edilme sebepleri arasında bulunduğunu kaydetti.
 Çanakkale Valisi Güngör Azim Tuna, Bozcaada Kaymakamı İbrahim Çenet ve Bozcaada Belediye Başkanı Mustafa Mutay'ın de katıldığı törende daha sonra depolanan hidrojenden elde edilen temiz enerji toplam 55 kW'lık yakıt pili sistemi ve hidrojen jeneratörü ile Bozcaada şebekesine verilmeye başlandı.
UNİDO – ICHET hakkında
Birleşmiş Milletler Sınai Kalkınma Teşkilatı'nın bir projesi olan Uluslararası Hidrojen Enerji Teknolojileri Merkezi (ICHET), Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın desteği ile 2004 yılında İstanbul'da kuruldu. UNIDO-ICHET'in misyonu gelişmekte olan ülkelerin hidrojen enerji teknolojilerini benimsemeleri yönünde demonstrasyon, eğitim ve teşvik faaliyetlerinde bulunmaktır. Başlıca aktiviteleri; pilot tesisler ve teknoloji demonstrasyon projelerini gerçekleştirmek, uygulamalı Ar-Ge çalışmaları yürütmek ve hidrojen enerji eğitimleri vermektir.
ICHET'in yürüttüğü projelerden bazıları ise şunlardır: Hidrojenli Otobüs, Hidrojenli Tekne, Hidrojen Dolum İstasyonu, Yeni Delhi Üç Tekerlekli Hidrojenli Yolcu Taşıtı, Kesintisiz Güç Kaynağı Projesi (Avrupa Birliği Projesi), Yakıt Pilli Forklift Filosu (Avrupa Birliği Projesi).
|
www.voltistanbul.com/
KARA & DENİZ TAŞIT AKÜLERİ. LİTYUM TELEKOM AKÜLERİ. YENİLENEBİLİR ENERJİ
Bozcaada Hidrojen Adası
Bozcaada Hidrojen Adası 3 kWp PV Uygulaması
Birleşmiş Milletler Sınai Kalkınma Örgütü'ne (UNIDO) bağlı Uluslararası Hidrojen Enerjisi Teknolojileri Merkezi tarafından yürütülen Bozcaada Hidrojen Adası projesi kapsamında Bozcaada Kaymakamlığı'nın çatısında şebeke bağlantılı PV sistemi uygulaması.Birleşmiş Milletler Sınai Kalkınma Örgütü'ne (UNIDO) bağlı Uluslararası Hidrojen Enerjisi Teknolojileri Merkezi tarafından yürütülen Bozcaada Hidrojen Adası projesi kapsamında Bozcaada Kaymakamlığı'nın çatısında şebeke bağlantılı PV sistemi uygulaması.
Proje Sahibi 
|
UNIDO-ICHET / T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı
|
Kurulu Güç:
|
3 kWp
|
Yer:
|
Bozcaada, Çanakkale
|
Devreye Alma:
|
ENISOLAR
|
Devreye Alma Tarihi:
|
Aralık 2008
|
Panel:
|
Energy Solutions (Q-Cells)
|
Inverter:
|
SMA SB3000
|
BOZCAADA HİDROJEN ADASI
Birleşmiş Milletler Sınai Kalkınma Örgütü'ne (UNIDO) bağlı Uluslararası Hidrojen Enerjisi Teknolojileri Merkezi tarafından yürütülen Bozcaada Hidrojen Adası projesi kapsamında Bozcaada Kaymakamlığı'nın çatısında şebeke bağlantılı PV sistemi uygulaması.Birleşmiş Milletler Sınai Kalkınma Örgütü'ne (UNIDO) bağlı Uluslararası Hidrojen Enerjisi Teknolojileri Merkezi tarafından yürütülen Bozcaada Hidrojen Adası projesi kapsamında Bozcaada Kaymakamlığı'nın çatısında şebeke bağlantılı PV sistemi uygulaması.
|
|
Hidrojen adası: Bozcaada
video.cnnturk.com11 Oct 2011
|
Bozcaada'nın Gazetesi
Ekim 2008-Mart 2009
Yıl: 5 Sayı: 43-44
Temiz Enerji Hidrojen ve Bozcaada
Birleşmiş Milletler'e bağlı UNIDO kuruluşunun, Uluslararası Hidrojen Enerjisi Teknolojileri Merkezi (ICHET) tarafından, 2005 yılında planlanmaya başlanan ve çeşitli kurumsal nedenlerle uygulamaya geçilmesi geciken BOZCAADA HİDROJEN ADASI PİLOT PROJESİ, 7 Aralık 2008'de Kaymakamlık Binası çatısına, 14 adet PhotoVoltaik (Güneş Pili) panelin montajı ile başlamış oldu.
3000 W kurulu gücü bulunan güneş pili panellerinin ürettiği enerji, doğrudan Kaymakamlık binasının elektrik sistemine verilmeye başlandı.
Sistem, tümüyle otomatik olarak, güneşten ürettiği doğru akım elektrik enerjisini alternatif akıma çevirerek şebekeye vermektedir. Kaymakamlık binası girişinde bulunan ve dışardan görülebilen ışıklı pano,
o gün güneş pillerinin ürettiği enerjiyi,
sistemin kurulduğu günden itibaren ne kadar enerji üretildiğini,
bu sistem sayesinde çevreyi kirleten ve küresel ısınmaya neden olan CO2 gazından kaç kilogram önlendiğini
göstermektedir.
Projenin 28 aylık bir dönemde tamamlanması planan bu ilk uygulama aşamasında, Güneş Pili grubuna ilave olarak,
Kaymakamlık binası arazisinin güneydoğu köşesine 20 kW kurulu güçte bir rüzgar türbini tesis edilmesi ve şebekeye bağlanması,
Rüzgar türbini kaidesinin yanına, pilot ölçekte Hidrojen üretimi ve depolaması yapacak bir tesisin kurulması,
Hidrojen ile çalışan bir minibüsün Ada'ya kazandırılması,
Bu minibüs kullanılarak, düzenli saatlarde feribot iskelesinden kalkışla, Kaymakamlık'taki güneş ve rüzgardan üretilen elektrikle hidrojen üretimi ve depolaması yapan tesisi tanıtma gezilerinin yaptırılması,
Kaymakamlık veya Belediye binası içinde tesis edilecek bir salonda, Ada halkına ve sezonda Ada'yı ziyaret eden konuklara temiz enerji kaynaklarını tanımalarını sağlayacak deneysel, görsel tanıtım düzeneklerinin kurulması,
Feribot iskelesinde bilet satış gişesi binasına yerleştirilecek bir tanıtım panosunda, tüm konukların bilgilendirilmesi ve yönlendirilmesini sağlamak üzere, Bozcaada'nın temiz enerji çalışmalarındaki konumu anlatılacak. Ada'da bu kapsamda gezilip, görülebilecek yerler belirtilecek ve broşür almaları sağlanacaktır.
Kurulan tesisler ve halka açık bilgilendirme olanakları itibarı ile Türkiye'de ilk ve tek uygulama olan bu uygulamalar, Ada'mızın hem temiz enerji alanında hem de turistik alanda yeni bir cazibe merkezi olmasını sağlayacaktır.
Proje bütçeleri, Birleşmiş Milletler ve T.C.Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından kabul görmüş ve tahsis edilmiştir. Hidojen üretim tesisinin kurulmasını takiben bürokratik bir açılış yapılması da planlanmaktadır.
Yukarıda bahsedilen süreçlerin başarı ile tamamlanmasını takiben, Bozcaada'nın gelecekte sadece temiz enerjiler kullanan bir ada olmasını sağlamak üzere daha büyük ölçekte tesisler planlanacaktır. Bu projelerin uygulanmaya başlanması ile Birleşmiş Milletler tarafından bütün dünya üzerinde tanımlanmaya çalışılan 51 temiz adadan biri Bozcaada olacaktır.
Projenin Bozcaada'mıza kazandırılması konusunda çaba harcayan ve uygulama konusunda her türlü kolaylığı gösteren tüm bürokrasimize, Kaymakamımız Sayın İbrahim Çenet'e teşekkür ederiz.
Kemal Kerem Tunçer
Makina Yük. Mühendisi
UNIDO - ICHET Bozcaada Proje Sorumlusu
Bozcaada Kaymakamlık 10 Şubat'ta Halk Eğitim Çok Amaçlı Salonunda ada halka için ''Bozcaada Hidrojen Adası Pilot Projesi'' hakkında bir bilgilendirme toplantısı düzenledi.
Bozcaada Kaymakamı İbrahim Çenet açılış konuşmasında dünyada kullandığımız Fosil Yakıt Kaynaklarının geride bıraktığımız 130 yıl içinde yarısının tüketildiği ve artan enerji talebine parelel olarak gelecek 30 yılda özellikle Petrol rezervlerinin biteceğinin belirti. Kaymakam Çenet yenilenebilir ve temiz enerji kaynaklarına özellikle gelişmekte olan bir ülke olarak şiddetle ihtiyaç duyduğumuzu vurgulamıştır.
Arjantin Devletinin ,Topraklarından Bir bölgeye
Prof.Dr.T.Nejat VEZİROĞLU
İsmini vermesi
5 Mayıs 2005 Saat 13:48
Prof. Dr. T. Nejat Veziroğlu'nun İsmi Arjantin'de Bir Bölgeye Verildi….
Dünya Hidrojen Enerjisi Derneği ve ICHET (Uluslar arası Hidrojen Enerjisi Araştırma Merkezi) Başkanı Prof. Dr. T. Nejat Veziroğlu'nun ismi, Hidrojen Enerjisi'ne katkılarından dolayı Arjantin'de bir bölgeye verildi. Geçtiğimiz günlerde, rüzgardan hidrojen enerjisi üretimi ile ilgili bir projeyi başlatmak üzere Arjantin'e giden Veziroğlu, burada büyük bir sürprizle karşılaştı. Ülkemizin yetiştirdiği en büyük bilim adamlarından birinin ismi, kendi ülkesinden binlerce kilometre uzakta bir başka ülkede ölümsüzleştirilmişti.
Vali Recep YAZICIOĞLU İle.
SUDAN HİDROJEN ÜRETİMİ VE ENERJİ SEKTÖRÜNDE HİDROJEN *
Doç.Dr.Z.Sema BAYKARA YTÜ,Kim.Müh.Böl.,İstanbul
ÖZET
Hidrojen ekonomisine, hatta uygarlığına geçiş özleminin temelinde çevresel açıdan tamamen temiz enerji tür ve sistemlerine dönülmesi bulunmakta, 1997’de başlayan Kyoto Protokolu süreci bu yönde somut bir adım oluşturmaktadır. Hidrojenin güneş enerjisi uygulanarak sudan üretilmesi bu amaca en uygun seçenek olarak gözükmekte, aynı zamanda kullanıcılara bağımsızlık getirmektedir.
Bu çalışmada enerji gereksinimi güneş enerjisiyle sağlanan sudan hidrojen üretimi yöntemleri ele alınmakta; ayrıca hidrojen üretim, iletim, depolama ve kullanım (taşıt, cihaz, bina) alanlarında geliştirilmekte olan teknolojilerde emniyet, verim, çevresel faktörler ve maliyet açısından bu günkü durum ve yakın vadede ulaşılması planlanan hedefler; bu konularda öncü durumdaki devletlerde hazırlanan yasal mevzuat ve standartlar, benimsenen politikalar ve oluşturulan insiyatifler kısaca gözden geçirilmektedir.
GİRİŞ
Zaman içinde sıvı ve gaz yakıtların arzında meydana gelecek açıkların kömürden elde edilecek sentetik yakıtlarla kapatılması ve nihai olarak bu kaynakların nükleer (fizyon ve füzyon) enerji ve yenilenebilir enerjiyle(sugücü, güneş, rüzgar) üretilecek elektrikle ikamesi öngörülmektedir. Oysa, kurulu düzendeki uygulamaların çoğu elektrikle değil yakıtla çalışmaktadır. Bu kapsamda,sudanelde edilebilen ve çevreyi en az kirleten bir yakıt olarak hidrojen ağırlık kazanmıştır.
Hidrojen ve elektrik birbirine kolaylıkla dönüştürülebilir enerji türleri olduğundan hidrojen, tüm sektörleri doğrudan ya da dolaylı etkileyebilmesi, toplumsal gelişme ve refah düzeyini belirleyici oluşu açısından çok kritik bir konumdadır.
En gelişmiş ülkelerin yanısıra birçok ülkelerde hidrojen ekonomisine geçiş doğrultusunda politikalar belirlenmekte, ulusal plan ve programlar hazırlanmakta, ilgili teknolojilerin geliştirilmesi ve uyarlanması için geniş kapsamlı ve yoğun araştırmalar yapılmakta, yasal mevzuat ve standartlar hazırlanmaktadır.
Hidrojen, birincil kaynaklardan (Tablo 1) gene birincil kaynaklarla üretilebilir.(Şekil 1).
HİDROJEN ÜRETİMİ
Hidrojen, geleneksel olarak hidrokarbonlardan ve sudan üretilmektedir(1). Hidrokarbon bileşiklerinin üretime katkısı %95 dolaylarında olup bu üretim süreçlerinden karbon dioksit de çıkmakta ve atmosferde sera etkisi yaratmaktadır.Hidrokarbonların tükenebilir oluşu ileride hidrojenin daha ziyade sudan üretilmesini ve üretim teknolojilerinin bu yönde geliştirilmesini gerektirmektedir.Üretim yöntemleri, yaygın bir şekilde kullanılmakta olan ticari yöntemler ve diğer yöntemler olmak üzere iki grupta toplanabilir (Tablo 2(a)).
(*)I. Ulusal Hidrojen Kongresi, 16 Temmuz2002, Ankara
Tablo1:Birincil kaynaklar ve hidrojen talebi
Birincil Kaynaklar :
Petrol
Doğal Gaz (NG)
Sıvılaştırılmış Petrol Gazı (LPG)
Kömür
Yenilenebilir Kaynaklar (su gücü, güneş, rüzgar vb.)
Nükleer Yakıtlar
Hidrojen
Hammadde Olarak Talep :
Petrol Arıtımı
Kimyasal Endüstri (amonyak, metanol, yağ vb.)
Sentetik Yakıt Üretimi
Metalurji
Enerji Kaynagı Olarak Talep :
Ulaşım Sektörü (uzay, hava, kara, deniz)
Merkezi Enerji Santralları (elektrik, ısı)
|
Tablo 2(a):Hidrojen üretim yöntemleri
Ticari Yöntemler
Hidrokarbonların Buharla Katalitik Bozunumu
Hidrokarbonların Basınç Altında Kısmi Oksitlenmesi
Kömürün Gazlaştırılması
Suyun Elektrolizi
Diğer Yöntemler
Hidrokarbon Kaynaklı Yöntemler :
Şehir gazı üretimi
Hidrokarbonların buhar ve oksijenle oksitlenmesi
Hidrokarbonların ve doğalgazın ısıl dekompozisyonu
Metanın içten patlamalı motorlarda oksitlenmesi
Suyun Kimyasal Dekompozisyonu :
Termokimyasal Dönüşümler
Fotokimyasal Dönüşümler
H2S Dekompozisyonu
Biyokütleden üretim
|
Enerji krizinden bu yana, ileriye dönük olarak hidrojenin yeryüzünde ve uzayda yenilenebilir enerjiyle üretilmesine yönelik tasarım, malzeme ve uygulama çalışmaları geniş ölçekte ve muhtelif aşamalarda sürmektedir. Gelişmiş ülkeler aralarında işbirliği yaparak bu sektöre uzanan çok geniş kapsamlı ve uzun vadeli ortak projeler yapmaktadırlar(2).
SUDAN HİDROJEN ÜRETİMİ
Ticari anlamdasudanhidrojen üretimi geleneksel yöntemlerle üretilen elektrik (hidroelektrik, termik veya nükleer santrallarda) kullanılarak suyun elektrolizi sonucu gerçekleşir.
Hidrojenin “temiz” yöntemlerle üretilmesi, elektriğin yenilenebilir enerji kaynakları (hidrogüç, güneş, rüzgargibi) ile elde edilmesine bağlıdır.
Suyun güneş enerjisi ile ayrıştırılması sonucu hidrojen üretimi başlıca iki grupta toplanabilir: termokimyasal süreçler ve fotokimyasal süreçler.Burada gruplama güneş enerjisinin kullanılış biçimi ile ilgilidir.
Termokimyasal Süreçler:
Güneş ısıl enerjisi kullanılarak suyun yüksek sıcaklıkta tekaşamada veyabirden fazla aşamada ayrıştırılması ile hidrojen elde edilebilir(3).Bu süreçlerde çalışma sıcaklığı 1000-2500 K dolaylarında olup, güneş ışınlarının optik sistemlerle yoğunlaştırılıp odaklanmasını gerektirmektedir.Toplam verim farklı tasarımlar için farklı değerler alabilmekle birlikte ticari elektroliz veriminden daha düşük düzeydedir.
Fotokimyasal Süreçler:
Güneş foton enerjisi kullanılarak sudan hidrojen üretimi amacıyla fotovoltaik pillerle elektrik üretimi ve elektroliz, yarı iletken elektrodlu fotoelektrokimyasal piller, fotobiyolojik sistemler ve fotobozunum sistemleri gibi süreçlergeliştirilmektedir(4).Bu sistemler için de verim düzeyi (şimdilik % 16) ticari elektrolize nazaran daha azdır.
HİDROJEN ÜRETİM MALİYETİ
Çeşitli optik düzeneklerle yoğunlaştırılan yüksek sıcaklıktaki güneş radyasyonuyla doğrudan veya dolaylı olarak hidrokarbon kökenli maddelerden (özellikle kömür) ve sudan veya fotovoltaik düzeneklerle üretilen elektrik ve elektrolizle sudan üretilen hidrojen şimdilik ticari yöntemlerle kömürden üretilen hidrojene kıyasla yaklaşık 3-15 kat, ticari elektrolizle sudan üretilen hidrojene kıyasla da 1-4 kat maliyet taşımaktadır (Tablo 2(b)). Zaman içinde kömür rezervlerinin azalması ve güneş teknolojilerinde görülen gelişmeler ve ucuzlama bu maliyetleri ister istemez değiştirecektir. Ayrıca hidrokarbon kökenli ticari hidrojen maliyetinin benzinden daha az olduğu bilinmektedir.
Tablo 2(b):Güneş enerjisinin kullanıldığı muhtelif proseslerle üretilen hidrojen maliyeti(3)
İncelenen Proses Türleri
|
Maliyet
(maliyet)j
|
Maliyet
(maliyet)k
|
a) Suyun Güneşle1Elektrolizi
b) Suyun Güneşle2Elektrolizi
c) Suyun Güneşle3Elektrolizi
d) Suyun Güneşle4Termolizi
e) Suyun Melez Termoliz ve Elektrolizi (a+d)
f) Kömürün Güneşle5Gazlaştırılması6
g) Kömürün Melez Gazlaştırılması (f+6)
h) Güneşle5Termokimyasal Çevrim7
i) Güneşle5Melez Termokimyasal Çevrim8
j) Ticari Elektroliz
k) Ticari Kömür Gazlaştırma6
|
1.1
3.9
2.6
3.3
2.2
0.8
0.7
1.9
1.6
1.0
0.3
|
4.4
15.2
10.1
12.5
8.6
2.9
2.6
7.3
6.2
3.8
1.0
|
1. Güneş proses ısısıyla (parabolik odaklayıcı) elektrik üretimi
2. Güneş pilleri ile elektrik üretimi
3. Güneş proses ısısıyla (güneş kulesi) elektrik üretimi
4. Güneş proses ısısı (parabolik odaklayıcı) üretimi
5. Güneş proses ısısı (güneş kulesi) üretimi
6. Koppers-Totzek kömür gazlaştırma yöntemi
7. GA Termokimyasal çevrimi
8. Mark 11 Termokimyasal çevrimi
|
Kabuller : % 15 sabit giderler
$ 10/ton kömür fiyatı
|
Buradaki maliyet yılda 150-350 GJ üretim kapasitesindeki tesisler için hesaplanmıştır. Yılda 3000 saatlik güneşle operasyon kabul edilirse, bu kapasite saatte 3,9-9,1Nm3hidrojen üretimi anlamına gelmektedir. Oysa, hidrojen kullanımı arttıkça daha büyük çapta üretim gerekecek, saatte 500 Nm3veya daha fazla üretim söz konusu olacaktır. Ayrıca, yenilenebilir enerji türlerinin kullanıldığı hidrojen üretimi teknolojileri olgunlaştırılırken, mevcut dağıtım şebekesinden yararlanmak üzere metanol, doğal gaz ve diğer hidrokarbonlardan hidrojen üretimi gündemdedir. Yenilenebilir enerji kaynaklı (güneş, rüzgar, sugücü) elektrik kullanılarak gerçekleşen elektrolizle sudan üretilen hidrojen maliyetine kıyasla hidrokarbon kökenli hidrojen üretimi maliyeti oranları Tablo 2 (c) de sunulmaktadır.
Bor kökenli hidrojen üretim maliyetinin elektroliz maliyetine oranı ise diğer süreçlerinkinin çok üzerindedir.
Tablo 2(c) :Hidrokarbon kökenli hidrojen maliyetlerinin yenilenebilir enerjiyle sudan elektroliz kaynaklı hidrojen maliyetiyle karşılaştırılması
Üretim teknolojisi
|
maliyet oranı
|
Üretim kapasitesi(Nm3/saat)
|
Suyun elektrolizi
|
1.0
|
500
|
Metanolün bozunumu
|
0.83
|
500
|
Doğal gazın buharla bozunumu
|
1.17
|
500
|
Hidrokarbonların kısmi oksidasyonu
|
0.58
|
>500
|
HİDROJENİN DEPOLANMASI
Hidrojen basınç altında gaz olarak veya 20K sıcaklıkta sıvı olarak büyük hacimlerde depolanabilir.Sıvılaştırarak depolamanın maliyeti diğerinin on katı civarındadır.Hidrojen düşük basınçlı gaz depolarında, yüksek basınçlı çelik tanklarda ve düşük sıcaklık tekniğinin uygulandığı depolarda biriktirilir.Sıvı hidrojen, hacmi 1000m3veya daha fazla olan özel yalıtımlı geniş tanklar içinde büyük ölçekte depolanabilir.
Hidrojen bir enerji taşıyıcı olarak kullanıldığında doğacak büyük ölçekte depolama gereksinimi yer altında gözenekli rezervuarlar (su rezervleri gibi) içinde karşılanabilir (Tablo 3(a)).
Tablo 3(a) :Hidrojen için depolama seçenekleri
Yerüstünde Depolama
Basınçlı Gaz ve Düşük Sıcaklıkta Sıvı (özel tanklar içinde)
Boru Hatları
Metal Hidrürler, Metal nanoyapılar
Karbon nanoyapılar, Cam Mikrokürecikler
Yeraltında Depolama
Gözenekli Rezervuarlar (su, doğalgaz, petrol yatakları)
Mağaralar (tuz yatakları, eski madenler vb)
|
Bazı depolama sistemleri için enerji ve maliyet Tablo 3(b) de verilmektedir.
Hidrojen aynı zamanda metalhidrürler(5), nano yapılı karbon(5), grafit(5)ve metaller(6)ve cam mikrokürecikler(7)içinde depolanabilir (Tablo 4).
Depolama sistemlerinde hidrojen kapasitesinin ağırlık açısından %6.5 H2, hacim açısından 62 kg H2/m3olarak hedeflenmesi ABD Enerji Bakanlığı tarafından öngörülmektedir. Depolamayla ilgili standartlar literatürdemevcuttur(8).
Tablo 3(b):Bazı hidrojen depolama sistemleri için enerji gereksinimi(7)ve maliyet verileri
Depolama Yöntemi
|
Enerji Gereksinimi (MJ/kg) (GJ/m3)
|
Maliyet (kW.saat/kg)
|
Sıvı Hidrojen (20 K)
|
120
|
8
|
33.33
|
Gaz Hidrojen (15000 kN/m2)
|
1.5
|
2
|
0.42
|
Hidrürler (ortalama)
|
2.0
|
3
|
0.55
|
Mikrokürecikler (50kgH2/m3)
|
5.3
|
3.5
|
1.47
|
Basınçlı depolar içinde hidrojen depolama maliyeti ($/m3) gazı yeraltındaki doğal mağaralarda depolama maliyetinin 30 katıdır.Bazıkaynaklarda(9)bildirilen mali verilere göre bu fark 50 kata varmaktadır.Yeraltı depolaması yüksek saflıkta hidrojen için uygun olmayabilir.
Hidrojenin mevcut yöntemlerle sıvılaştırılması ısıl değerinin %30’una eşdeğer bir enerji gerektirmektedir.Ayrıca depolama, iletim ve kullanım sırasında meydana gelen “buharlaşma kaçakları” mevcut yanma enerjisinin %40 kadarının kaybına yol açmaktadır.Buharlaşan hidrojenin yeniden sıvı faza dönüştürülmesi için çalışmalaryapılmaktadır(10).
Tablo 4 :Hidrojenin metal, karbon ve grafit içinde depolanması
Malzeme
|
Hidrojen Kapasitesi (%, ağırlık olarak)
|
Sıcaklık (K)
|
Basınç (M Pa)
|
Mg (%  (5)
|
2
|
573
|
0.1
|
Ca (% 5)(5)
|
2
|
1073
|
0.1
|
Nanoyapılı karbon(5)(SWNT)
|
1
|
300
|
10.0
|
Nanoyapılı grafit(5)
|
7.4
|
600
|
|
Nanoyapılı Mg-Ni-RE(6)(=La, Nd)
|
5.0-5.5
|
373
|
3.0
|
HİDROJENİN İLETİMİ
Hidrojen gazı, 1600 kN/m2basınç altında, hacmi 7.5 m3’e varan çelik gaz silindirler içinde veya 700-5100 m3hacmindeki yüksek basınçlı gaz tankerleriyle ticari olarak taşınmaktadır.Gaz hidrojenin büyük ölçekteki sevkiyatı için 5000 kN/m2basınçta çalıştırılan mevcut doğal gaz hatlarının kullanılması damümkündür(10,15).
Sıvı hidrojen iletimi, içinde sıcaklığın 20 K düzeyinde tutulduğu düşük sıcaklık teknolojisi normlarına göre yalıtılmış özel tanker vagonlarla demir yolu ilegerçekleştirilmektedir(12). İletim için standartlarmevcuttur(13). Deniz yoluyla büyük ölçekte sıvı hidrojen iletimi üzerinde de çalışmalaryapılmaktadır(14). Karmaşık teknoloji gereksinimine rağmen hidrojenin sıvı fazda iletiminin en ekonomik taşıma yöntemi olduğunainanılmaktadır(10,15).
GÜVENLİK AÇISINDAN HİDROJEN
Hidrojen zehirli bir gaz değildir.Kullanımındaki tehlike oksijen ve havayla karıştığında ileri derecede tutuşabilir olmasından kaynaklanmaktadır.Ayrıca, renksiz ve kokusuz oluşu ve çok soluk bir alevle yanması dolayısıyla varlığı kolayca farkedilemez.Hidrojenin ve diğer bazı yakıtların güvenlikle ilgili özellikleri Tablo 5(a)’da verilmektedir.
Hidrojen-hava karışımlarının patlama ve tutuşma sınırları benzinin ve metanın hava karışımlarına nazaran daha geniştir.Hidrojenin moleküler ağırlığı, yoğunluğu (havanın 1/14 misli, metanın 2/3 misli) ve viskozitesi çok düşüktür.En küçük molekül olması nedeniyle depo ve boru malzemeleri içine rahatlıkla sızarak metalleri kırılganlaştırır; kolaylıkla kaçak yapabilir.
Bu özelliği dolayısıyla, hidrojen kaçağı tutuştuğu takdirde yukarıya doğru yükselen dar bir alev oluşturur, dolayısıyla çevreye verebileceği zarar diğer gaz ve sıvı yakıtlara kıyasla çok daha azdır.
Büyük ölçekte hidrojenin kullanıldığı açık hava amonyak tesislerinde yangın olayları seyrek olup genellikle talimatlara yeterince uyulmamasından kaynaklanmaktadır.Petrokimya endüstrisinde yangınların yarıdan fazlası belli ekipman elemanlarından (contalar, boru flanşları, vana aksamı, eşanjörler, atık ısı kazanları gibi) gaz sızması sonucu çıkmaktadır.Sıvı hidrojen uzun süredir roket yakıtı olarak kullanıldığından güvenlikle ilgili deneyim ve bilgi birikimi oluşmuştur.
Tablo 5(a) :Hidrojen ve bazı yakıtların güvenlikle ilgili özellikleri(16)
Özellik
|
Hidrojen
|
Metan
|
Metanol
|
Benzin
|
Jet Yakıtı (JP-Y)
|
Kaynama sıcaklığı (K)
|
20.3
|
112
|
338
|
---
|
---
|
Buharlaşma ısısı (MJ/kg)
|
0.45
|
0.51
|
1.1
|
---
|
---
|
Özgül ağırlık (kaynama)
|
1.03
|
1.38
|
---
|
---
|
---
|
Özgül ağırlık
|
0.07
|
0.55
|
---
|
---
|
---
|
Difüzyon katsayısı (cm2/s)
|
0.63
|
0.2
|
---
|
0.08
|
---
|
Havayla tutuşma sınırı (% hacim)
|
4.1-74
|
5.3-15
|
6.0-37
|
1.5-7.6
|
0.8-5.6
|
Havayla patlama sınırı (% hacim)
|
18-59
|
6.3-14
|
---
|
---
|
---
|
Ateşleme sıcaklığı (K)
|
850
|
807
|
700
|
530
|
522
|
Ateşleme enerjisi (MJ)
|
20
|
300
|
---
|
250
|
---
|
Alev sıcaklığı (K)
|
2400
|
2190
|
---
|
---
|
---
|
Alev hızı (m/s)
|
2.75
|
0.37
|
0.41
|
<0.3
|
---
|
Söndürme mesafesi (cm)
|
0.06
|
0.23
|
---
|
>0.25
|
---
|
Alev yayınırlığı
|
0.10
|
1.00
|
---
|
---
|
---
|
Yanma ısısı (MJ/kg)
|
120
|
50
|
20
|
44
|
43
|
Yanma ısısı (GJ/m3)
|
8.5
|
21
|
16
|
31
|
34
|
Sıvı hidrojenin depolama sıcaklığı çok düşüktür (Tablo 5(b)).İyi yalıtılmamış kaplarda sıvı hidrojenle temasedenhava sıvılaşır ve hidrojene karışarak yangın tehlikesi oluşturur.Sıvı hidrojen döküldüğünde çevresindeki hava atmosferle denge halinde sıvılaşır, yaklaşık %50 oranında hidrojen-oksijen karışımı oluşur ve bir yangına veya patlamaya neden olabilir.Viskozitesi çok düşük olduğundan hidrojen defolu tanklardan yüksek hızla sızabilir.Bu yüzden sıvı hidrojen, çift cidarı arasındaki hava boşaltılıp yerine perlit doldurularak yalıtılmış Devar tipi sağlam kaplarda depolanır.Uzun süre depolanan hidrojen “buharlaşma kayıpları” ile eksilebilir.Buharlaşma kayıpları, ısı veren “orto-para” dönüşüm reaksiyonu, tanka ısı aktarımı ve çalkalanma dolayısıyla veya tanktan hidrojen boşaltma sırasındaoluşabilir(10). Hacmi 103m3mertebesindeki hareketsiz depolardan günde %0.03-0.05, hacmi 102-10 m3düzeyindeki demiryolu ve karayolu tanklarından günde %0.3-0.5 hacmi 1 m3dolayında olan hareket halindeki depolardan günde %1-2 buharlaşma kaybı olduğu saptanmıştır(15).
Teknolojideki gelişmelerle bu sorunların yakında çözümlenmesi beklenmektedir.
Tablo 5(b):Sıvı durumdaki hidrojen ve doğalgazın bazı özellikleri(11)
Özellik
|
Sıvı Hidrojen
|
Sıvı Doğalgaz
|
Ergime noktası (K)
Kaynama noktası (K)
Kritik sıcaklık (K)
Kritik basınç (kN/m2)
Sıvı özgül ağırlığı
Yoğunluk (kg/m3)
Viskozite (Ns/m2)
|
13.95
20.45
33.15
13.1
0.70
71.0
18.2 x 10-6
|
90.75
111.85
190.35
46.4
0.47
42.4
140 x 10-5
|
ENERJİ SEKTÖRÜNDE HİDROJEN
Hidrojenin doğal gaz dağıtım şebekesinde enerji taşıyıcı; merkezi güç ve proses ısısı üretimi ve mekan ısıtmada ve muhtelif taşıtlarda yakıt olarak kullanımı gündemdedir.Ayrıca, konvansiyonel ve nükleer elektrik santrallerindeki atıl kapasite suyun elektrolizi (Tablo 6) ile hidrojene dönüştürülerek depolanıp, gerektiğinde gaz şebekesine veya tekrar elektriğe dönüştürülerek elektrik şebekesine verilebilir (Şekil 2).Alkalin, proton değişim membranlı (PEM) ve yüksek sıcaklığa dayanıklı katı oksit tip elektroliz cihazı teknolojileri geliştirilmiş bulunmaktadır.
Tablo6 :Elektroliz hücrelerinin bazı özellikleri(17)
Teknoloji
|
Voltaj (V)
|
Verim (%)
|
Akım Yoğunluğu (mA/cm2)
|
Basınç
(105N/m2)
|
Tank Tipi(17a)
Electrolyser Corp.
1978-Öncesi
1983-Sonrası
General Electric
1985-Sonrası
PEM Tipi(17b)
|
2.04
1.08
1.7
|
71
83
88
90
|
135
190
1080
1000
|
1.03
1.03
30-60
7.0
|
Enerji Taşıyıcı Olarak Hidrojen
Hidrojenin doğal gaz hatlarına, karışımın enerji içeriğini belli bir düzeyin altına düşürmeyecek bir yüzde ile (% 10 gibi), katılması veya hidrojen için benzer bir dağıtım şebekesi döşenmesi uygun görülmektedir.Basınç düzeyi 5170 kN/m2olan mevcut doğal gaz hatlarının enerji kapasitesi değişmeksizin sırfhidrojen iletimindekullanılabilmesi için kompresörde 3-8 kat gaz işlenmesi ve kompresör gücünün 5.5 kat artması gerekmektedir(11).
Dağıtım şebekesinde meydana gelebilecek hidrojen kaçağı hacmi doğal gaz kaçağının üç mislikadarolmakla birlikte kaçaktan kaynaklanan enerji kaybı her iki gaz için hemen hemen eşit miktardadır.Kullanılmakta olan eski boru hatlarında yaklaşık 1760-7000 m3/km dolayında doğal gaz kaçağı olduğu tahmin edilmektedir.Plastik borulardaki kaçaklar daha düşük düzeydedir.
Elektrik ve Isı Üretiminde Hidrojen
Hidrojen, yan ürün olarak üretildiği endüstriyel tesislerde ve “hava gazı” ismiyle bilinen gaz karışımı olarak zaten uzun süredir mevcut yakma teknolojileriyle proses ısısı üretiminde kullanılmaktadır.Elektrik ve ısı üretiminde kullanılmak üzere muhtelif kapasitelerde yakıt pilleri de geliştirilmektedir (Tablo 7).
Tablo7:Yakıt pilleri(18)
Yakıt Pili Tipi
|
Elektrolit Malzeme
|
Çalışma Sıcaklığı (K)
|
Alkalin
|
Potasyum hidroksit
|
320-360
|
Proton değişim membranı
|
Polimerlik
|
320-400
|
Fosforik asit
|
Ortofosforik asit
|
460-480
|
Erimiş karbonat
|
Lityum/potasyum karbonat karışımı
|
900-920
|
Katı oksit
|
Stabilize zirkonyum oksit
|
1170-1270
|
Biyolojik
|
Sodyum klorür
|
Çevre sıcaklığı
|
Doğrudan metanol
|
Sülfürik asit veya polimer
|
320-390
|
Mekan ısıtma amacıyla sözü geçen teknolojilerin yanı sıra hidrojenin metal tarafından soğurulması sırasında çevreye ısı veren metal hidrürlerin kullanıldığı çevrimler de uygulanabilir.
Gaz şebekesinden (<10 Mwe) hidroelektrik kapasite elektrolize hidrojene dönüştürülerek gerektiğinde kullanılmak üzere depolanabilir.
ULAŞIMDA HİDROJEN
Yanma sonucu çoğu yakıtlarda ortaya çıkan zararlı atıklara hidrojende rastlanmamaktadır.Buna karşın düşük yoğunluğu nedeniyle hidrojen taşıtlarda diğer yakıtlardan daha geniş depolama hacmi gerektirmektedir.
Tablo8 :Ulaşım sektöründe yakıt ikame olasılıkları
Alt Sektörler
|
Kullanılan Yakıt
|
İkame Potansiyeli
|
Demiryolları
|
Dizel
|
Elektrik, Sıvı H2
|
Karayolları
Otomobil
Ağır Taşıtlar
|
Benzin
Dizel
|
Sentetik Yakıtlar, H2
Elektrik, Sıvı H2, Hidrürler
|
Havayolları
|
Jet Yakıtı
|
Sentetik Yakıtlar, Sıvı H2
|
Denizyolları
|
Dizel
|
Sentetik Yakıtlar, Sıvı H2, Hidrürler
|
Ulaşımda yakıt ikame olasılıkları Tablo 8’de, muhtelif yakıtların depolamaya ilişkin bazı özellikleri Tablo 9’da verilmektedir.
Tablo 9:Bazı yakıtların depolamaya ilişkinözellikleri(20)
Yakıt
|
Yoğunluk
(kg/m3)
|
Enerji İçeriği
(kJ/kg) (kJ/m3)
|
Kg(yakıt)
Kg(depo+yakıt)
|
Benzin
Metan Gazı
Sıvı Propan
Metanol
Etanol
Sıvı Hidrojen
Hidrojen Gazı
Hidrür (Mg2Ni)
Sıvı Amonyak
|
70
114
510
797
795
71
1.07
1760
771
|
44.38
50.00
44.4
20.10
26.86
120.9
120.9
10.10
18.60
|
311.70
56.85
236.00
160.20
213.70
85.90
12.92
179.00
143.50
|
0.92
---
0.80
0.92
0.92
0.40
---
0.05
0.29
|
|
|
|
|
|
Uzay ve Havacılık
Yüzyılımızda daha ziyade roket yakıtı olarak kullanılmakta olan hidrojen çeşitli motor tasarımları ile uyumlu oluşu dolayısıyla uçaklarda da kullanılmayabaşlanmıştır(19).Yakıtın uçaklarda sıvı olarak taşınması uygun görülmektedir.Hidrojenin enerji içeriği hidrokarbon yakıtlara nazaran 2.8 kat fazla olduğundan taşınan yakıt azalmaktadır.Böylelikle jet yakıtlı bir uçağa kıyasla, kalkış ağırlığı % 25 eksilmekte ve yük taşıma mesafesi % 30-35 artmakta; kalkış daha gürültüsüz gerçekleşmektedir.
Demiryolları
Çoğu ülkelerdeki dizel-elektrik sistemli demiryolu teknolojisi hidrojen ikamesi için çok uygundur.Hidrojenin motora sıvı fazında ve alçak basınçta verilmesi öngörülmektedir.Dönüştürülmüş dizel lokomotifinin yakacağı hidrojen vakum yalıtımlı ayrı bir tanker vagon içinde 20 K sıcaklıkta sıvı fazdadepolanabilir(20). Böyle bir trenin hidrojen taşıma kapasitesinin her 1000 mil için yaklaşık 6.4 TJ olduğukabuledilerek dolum tesisleri planlanabilir.
Tablo10 :Sentetik yakıtların ulaşımda kullanım verimi(21)
Sentetik Yakıt
|
Kaynak
|
Üretimden Yakmaya Kadar Net Verim
(%)
|
Benzin
|
Kömür
|
12
|
Metan
|
Kömür
|
12
|
Metanol
|
Kömür
|
10
|
Hidrojen (Metal Hidrür)
|
Kömür
|
12
|
Sıvı Hidrojen
|
Kömür
|
12
|
Sıvı Hidrojen
|
Su
Nükleer Elektrik
|
5
|
Karayolu Taşıtları
Hidrojen yakıtlı alternatif sistemlerin mevcut sistemlere kıyasla taşıt ağırlığını arttırmaması ve motor gücünü düşürmemesi hedeflenmektedir.Karayolu taşıtlarında hidrojen kullanımı motor, yakıt depolama ve yakıt aktarım sistemi tasarımlarında değişiklikler gerektirmektedir.
Yakıt depolama sisteminden örnek verilecek olursa dizel otomobillerde dizel yakıtının kendi ağırlığı tüm depolama sistemi ağırlığının % 91’ini oluştururken, metal hidrür depolama sistemi içindeki hidrojen ağırlık oranı % 5 kadardır.Buna karşın hidrojenin ısıl değeri benzinin 2.67 katı, metanolün 5.7 katıdır (Tablo 5 ve Tablo 9).Bu yakıtları karşılaştırırken üretim aşamasından motorda yakmayakadar(yakma dahil) geçen tüm sürecin net verimini (Tablo 10) göz önüne almak yararlı olacaktır.
Dolum İstasyonları
Uzun vadede hidrojen, dolum istasyonlarına hidrojen dağıtım şebekesinden, o zaman benimsenecek teknolojiyle (büyük olasılıkla boru hatlarıyla) verilebilir.
Kısa vadede, hidrojenin dolum istasyonlarında, suyun elektrolizi ve hidrokarbonların dönüşümü yoluyla üretilmesi, kullanıcıya gaz veya sıvı fazda sunulması mümkündür(480 km lik bir yolculuk için depo dolum maliyetinin $ 16 dolayında olması beklenmektedir(22)).
ÇEVRESEL AÇIDAN HİDROJEN
Halen kullanılmakta olan yakıtların çoğunda yanma sonucu ortaya çıkan karbon oksitleri, kükürt dioksit, partiküller ve koku hidrojende yoktur. Oluşabilecek NOxmiktarı daha azdır. Yanma ürünü olan su buharının yol açabileceği sera etkisi yeryüzünde yalnızca 3-4 gün içinde kaybolur. Bu süre CO2için 10000 kat daha uzundur.
Uçak yakıtı olarak(19), hidrojen zayıf karışımla yandığından az NOxoluşmakta, yanma ürünü olarak çıkan su buharı yüksek uçuş irtifalarında sera etkisine neden olmakla birlikte stratosferde kalma süresi 6 ay ile 1 yıl arasında değişmektedir. Hidrokarbon kökenli uçak yakıtlarının yanma ürünü olan CO2100 yıldan fazla kalarak sera etkisini her irtifada sürdürebilmektedir.
Hidrojen, çevresel açıdan da kritik önem taşımaktadır.
SONUÇ ve ÖNERİLER
Günümüzde hidrojen teknolojileri komponent ve malzemeleri ticari olarak mevcuttur ve büyük bir hızla gelişmekte ve ucuzlamaktadır. Bundan sonraki çalışmaların daha ziyade, maliyet azaltma ve verim artırma açısından yeni tasarım ve malzeme alanlarına ve uzaydaki uygulamalara yönelik olarak gelişmesi beklenmektedir.
Hidrojenin yenilenebilir enerji kaynaklarıyla (su gücü, güneş, rüzgar) elde edilen elektriğin elektrolizde kullanılması ile sudan üretilmesi ve yakıt pilinde yakılması verim, çevre ve bağımsızlık açısından ideal seçenek olarak belirmektedir. Bu yöntemin ucuzlayıp yaygınlaşması yakın gelecekte talep artışına bağlı olarak gerçekleşecektir.
Gerektiğinde hidrojen ekonomisine geçiş, alt yapısı hazır durumdaki ülkeler, yani enerji kaynağı ne olursa olsun, dağıtımı elektrik ve gaz şebekeleriyle yapanlar için çok daha kolay olacaktır. ABD, Kanada, Japonya ve Batı Avrupa Ülkelerinin çoğu bu aşamaya varmış bulunmaktadır. İleride Avrupa Birliği enerji kullanım sistemine uyum sağlamak açısından da hidrojenle ilgili teknolojiler Türkiye için kritik önem taşımaktadır. İleride Türkiye’nin bu konuda geri kalmaması, hidrojenden güvenli bir enerji taşıyıcı ve yakıt olarak layıkıyla yararlanabilmesi için:
- Özerk bir Hidrojen Araştırma Enstitüsü’nün vakit kaybetmeden kurulması ve faaliyete geçmesi, (bu konuda oluşturulmuş olan UNIDO işbirliği potansiyelinin gerçekleştirilebilmesi için Türkiye’den beklenen yatırım payı kamu ve özel sektör kuruluşlarının ortak mali katkılarıyla sağlanabilir. Enstitü’nün hidrojenle ilgili konularda araştırma-geliştirme, danışmanlık, mevzuat ve teknoloji aktarımı, eğitim vb. gibi faaliyetlerde bulunması beklenebilir).
- Çevreyle ilgili uluslararası protokollara dahil olunması, hidrojenle ilgili ulusal politika ve sivil insiyatifler oluşturulması,
- - Elektrik ve gaz şebekelerinin geliştirilmesi,
- Muhtelif sektörlerde yenilenen teknolojinin hidrojen uyumlu olarak seçilmesi,
- Ulaşımda hidrojenin yakıt olarak kullanımı için alt yapı hazırlanması (pilot projeler, demonstrasyon taşıtları, dolum istasyonları gibi),
- Hidrojen uyumlu malzeme komponent ve teknoloji geliştirilmesi ve teknoloji transferi için mevzuat değişikliği ve teşviklerin getirilmesi,
- Hidrojenle ilgili çok hassas güvenlik sistemlerinin geliştirilmesi,
- Hidrojenle ilgili teknolojilerin verimini arttırmak ve maliyetini azaltmak amacıyla araştırmaların yaptırılması; bu çalışmaları yapan ve yaptıran kuruluşlara mali destek sağlanması,
- Hidrojenle ilgili araştırma-geliştirme yapan özel sektöre teşvikler uygulanması,
- Hidrojenin üretimi, depolanması, iletimi ve kullanımı ile ilgili güvenlik mevzuatı ve standartlarının, ayrıca hukuki mevzuatın uluslar arası eşdeğerleriyle uyumlu biçimde oluşturularak yürürlüğe konması,
- Hidrojenle ilgili tüm süreç, ekipman ve tesisat için test ve belgelendirme standartlarının uluslararası eşdeğerleriyle uyumlu olarak geliştirilmesi ve uygulanması,
- Hidrojenle uyumlu malzemelerin ve bunların amaca uygunluğunun tesbiti için inceleme (tahribatsız muayene gibi) yöntemlerin uluslar arası standartlara uygun olarak geliştirilmesi ve uygulamaya konması,
- Hidrojen konusunda çalışmak üzere ve hidrojenle ilgili kazalara müdahale etmek üzere personel yetiştirilmesi,
- Hidrojenle ilgili temel konuların okullardaki ders müfredatına eklenmesi,
- Halkın medya yoluyla hidrojen konusunda bilinçlendirilmesi,
- Doğal gaz fazlasının hidrojene dönüştürülerek kullanılması, gibi bazı öneriler hemen akla gelmektedir. Önerilen çalışmalar ister istemez yeni iş sahaları ve mesleklerin gelişmesine yol açarak ekonomiye de canlılık kazandıracak, katma değeri yüksek ürünlerin üretimini sağlayacaktır.
Bu çalışmalar için gerekli finansmanın bir kısmının, somut proje teklifleri verilerek Avrupa Birliği Fonlarından veya diğer uluslararası fonlardan sağlanması ve projelerin bilimsel araştırma merkezleri, üniversiteler ve endüstri işbirliği ile gerçekleştirilmesi mümkün olabilir.
Ayrıca, çevreyle ilgili uluslararası protokollara dahil olunması başka ülkelerin zararlı teknoloji ve atıklarının Türkiye’ye ithalini önlemek açısından çok önemlidir.
KAYNAKLAR
1. COx, K.E. ve Williamson Jr., K.D. (Ed), “Hydrogen”, CRC Press Inc. Florida, (1979).
2. Veziroğlu T.N., “Dünya Hidrojen Sistemi ve Türkiye’nin Anahtar Rolü” Temiz Enerji Enstitüsü Raporu, Miami Üniversitesi, Coral Gables, Miami,ABD.
3. Baykara S.Z. ve Bilgen E., “Solar Hidrogen Production From Water and Coal : an Engineering and Economic Assessment”, 14. Dünya Enerji Konferansı (14thWEC), 17-22 Eylül 1989, Montreal, Kanada.
4. Bolton J.R., “Solar Photoproduction of Hydrogen”, IEA Teknik Raporu, IEA/H2/TR-96, 1996.
5. Aihara K., “On the Developmant of Hydrogen Absorbing Materials in WE-NET Project of Japan”, 14. Dünya Hidrojen Enerjisi Konferansı, 9-13 Haziran 2002, Montreal, Kanada.
6. Tanaka K., Yin J. Ve Tanaka N., “Hydrogen Storage Properties of Nanostructured Mg-Ni-RE (=La, Nd) Alloys Produced by Melt-Spinning”, 14. Dünya Hidrojen Enerjisi Konferansı, 9-13 Haziran 2002, Montreal, Kanada.
7. Duret B, ve Saudin A., 1Microspheres for on-Board Hydrogen Storage”, Int. J. Hydrogen Energy, 19 (9), 757, 1994.
8. Hodge, M.T., vça, National Bureau of Standards, (US) Misc. Publ. M191, 1948.
9. Penner, S.S., ve Icerman, L., “Non Nuclear Energy Technologies”, Addison Wesley, 1975.
10. Sherif, S. vça, “Liquid Hydrogen: Potential, Problems and a Research Program”, Int. J. Hydrogen Energy, 22(7), 683, 1997.
11. Gregory D.P., “A Hydrogen Energy System”, Institute of Gas Technology, USA, 1972.
12. Anonim, Chemical Engineer, 68(18), 66, 1961.
13. “Occupational Safety and Healtlı Act of 1970, PL 91-596 (12-29-70) in U.S. Statues at Large”, 91st Congress Second Session, Vol 84, US Government Printing Office, Washington, D.C., Part 2, pp. 1590-1620, 1971.
14. Anonim, Engineering Advancement Association of Japan, “Development of Liquid Hydrogen Tanker”, NEDO-WE-NET-9452, 1995.
15. Balthasar, W. ve Rijnsoever, J.M., “Hydrogen is Safe”, CEC Synposium: Hydrogen as an Energy Vector, 12 Şubat, 1980, Brussels.
16. Dickson, E.M., “The Hydrogen Economy”, Stanford Research Inst., Menlo Park, California, Şubat 1976.
17. (a) Le Roy, R.L. ve Stuart, A.K., “Present and Future Costs of Hydrogen Production by Unipolar Water Electrolysis”, Proceedings, Vol. 78-4, P. 117, The Electrochemical Society Inc., Princeton, 1978.
17. (b) Hashimoto A., Hashizaki K. Ve Shimizu K., “Development of PEM water electrolysis type hydrogen production system for WE-NET”, 14. Dünya Hidrojen Enerjisi Konferansı, 9-13 Haziran 2002, Montreal, Kanada.
18. Cameron, D.S., “World Development of Fuel Cells” Int. J. Hydrogen Energy, 15(9), 669, 1990.
19. Pohl, H.W. vça, “Hydrogen in Future Aviation”, Int. J. Hydrogen Energy, 22(10/11), 1061, 1997.
20. Anonim, “Canadian Railway Energy Conservation and Alternate Fuels”, Canadian Institute of Guiden Ground Transport, Queens University, Kingston, Rapor No. 78-13.
21. Pangborn, J. vça, “Alternative Fuels for Alternative Transportation – A Feasibility Study”, US Environmental Protection Agency, 1974.
22. Schoenung, S.M.,”A Comparison of Hydrogen Vehicle and Refueling Infrastructure Alternatives: An Analysis Developed of the International Energy Agency”, 14. Dünya Hidrojen Enerjisi Konferansı, 9-13 Haziran 2002 Montréal, Canada.
1- Prof.Dr.T.Nejat VEZİROĞLU
Ayfer VEZİROĞLU
2-Prof.Dr. Engin TÜRE
Prof.Dr.Sadık KULİYEV Zorlu
Enver YÜCEL Bahçeşehir Ün
Prof.Dr.Oktay ALINAK
Prof.Dr.Ömer ŞAHİN
3-Prof.Dr.Veysel EROĞLU
4-DoçDr.Ali ATA
5-Muzaffer AVCI
6-Haşim BAYRAM
Recep KONUK Panko birlik
7-Mehmet EROĞLU
8-Mevlüt BAYRAK TOFED
9-Abdurrahim BARIN
10 -Sakarya Ün.
Sakarya Üniversitesi Hidrojen Arabası (SAHIMO)
11-Isparta S.D.Ü.Prof.Dr.Nuri ÖZEK
12-Boğaziçi Üniversitesi hidrojen aracı takım kaptanı Mustafa Karacan
Yakıt hücresi
Metanol yakıt hücresi. Yakıt hücresinin kendisi, resmin merkezindeki katmanlı kübik yapıdır.
Alışıla gelmiş elektrik üretim sistemleri yakıtın icindeki enerjiyi elektrige donusturmek icin ilk olarak yanma reaksiyonunu kullanır. Yanma reaksiyonunun verimli bir sekilde gerceklesmesi icin yakitin ve oksitleyicinin (oksijen) tam olarak karismasi gerekir. Bundan sonra elektrik enerjisi ... Devamını Gör
|
HİDROJEN *(Türkiyenin geleceği) - Balkanlar.NET - Balkan ...
Yakıt hücresi nedir ve nasıl çalışır? | Facebook
13 Mart 2009 Cuma , Kategori: Genel
GİRİŞ
Enerji,
insanoğlunun dünyadaki birincil ve ikincil ihtiyaçlarını karşılamada
gereksinim duyduğu en önemli olgudur. Bu gereksinim günümüze kadar
farklı kaynaklardan karşılanmıştır. Son yüz-yüz elli yılı dikkate
aldığımızda ise; kömür, petrol ve doğal gaz gibi fosil kökenli yakıtlar
bu ihtiyaçta temel kaynak rolünü üstlenmişlerdir.
Dünyadaki
enerji ihtiyacı; nüfus artışı, sanayileşme ve yeni ihtiyaç portföyü ile
hızla artmaktadır. Buna karşın günümüz dünyasının temel enerji kaynağı
olan fosil yakıtlarda artış olamamakta, yani kaynakların ihtiyacı
karşılayamadığı bir noktaya doğru gidilmektedir[1]. Bütün bu nedenler,
yeni enerji kaynakları gereksinimini doğurmaktadır. Yani alternatif
enerjiler arayışı, kaçınılmaz hale gelmektedir.
Alternatif
enerji kaynaklarına geçişteki en önemli neden fosil yakıtların sınırlı
olması yanında, ekolojik çevreye verdikleri telafisi güç zararlardır.
Fosil yakıtların kullanımı ile birlikte yerkürenin ortalama sıcaklığı
500 bin yılın en yüksek seviyesine ulaşmıştır[1]. Bu ise son yıllarda
yoğun hava kirliliği, sel, fırtına ve doğal afetlerin artışında etkili
olmakta, yükselen yerküre ortalama sıcaklığı ile beraber buzullarda
erimeler oluşmaktadır. Yani çevresel faktörler de alternatif yakıtlar
gündeme taşımaktadır.
Alternatif
enerji kaynakları uzun süredir bilim adamlarının gündeminde yer
almaktadır. Özellikle çevreye zararı en az, yenilenebilir ve düşük
maliyetli olması alternatif bir enerji kaynağının taşıması gereken
belli başlı niteliklerdir. Bu anlamda bugüne kadar; güneş, rüzgar,
hidrolik, hidrojen, biokütle, jeotermal ve okyanus termal enerjisi vb.
gibi alternatif enerjilere yönelmiştir. Elbette ki bu kaynakların
tamamı şartlar çerçevesinde önem taşımaktadır. Yani; verimlilik, düşük
maliyet, amaca uygunluk gibi kriterleri optimize eden çözüm, bu
şartları oluşturur. Bu anlamda hidrojen enerjisi; yani hidrojen
kaynaklı enerjide bu alternatiflerden birisini oluşturmaktadır. Ulaşımın
baş aktörü, taşıtlarda kullanılan enerji de bugüne değin hemen hemen
tamamen fosil yakıtlardan karşılanmıştır. Yani taşıtlarda da alternatif
yakıt zorunluluğu doğmaktadır. Bu amaçla taşıtlarda elektrik, güneş,
hidrojen enerjisi kullanımına yönelik araştırma çalışmalar tüm dünyada
sürdürülmektedir. Yapılan çalışmalarda hibrid taşıtlar, bu yeni
teknolojilerin adapte edilmesi sürecinde bir aracı rolü üstlenebilir
görünmektedir. Bu amaçla tüm dünyada büyük otomotiv firmaları yoğun
AR-GE, prototip üretim ve hatta seri üretim amaçlı perspektifler ortaya
koymaktadırlar. Bu çalışma ve projeler arasında hidrojen de önemli bir
yer tutmaktadır. Bundaki en önemli neden ise bir enerji kaynağı olarak
hidrojenin sınırsız ve temiz olmasıdır. Yerkürenin 3/4′ünü oluşturan
suda ve birçok gezegende bulunan hidrojenin, oksijenle yakılması sonucu
su oluşur. Bu hidrojene temiz bir yakıt olma, sudan elektroliz metodu
ile ayrıştırılabilmesi ise tersinir olma niteliği kazandırır. Hidrojenin
yakıt olarak kullanımı düşüncesi 19. yüzyılın başına kadar uzanır.
Fakat bu düşünce, 1974 yılında ABD Florida’da Miami Üniversitesi Temiz
Enerji Enstitüsü tarafından düzenlenen “Hidrojen Ekonomisi Miami Enerji
Konferansı” (THEME) ile bilimsel platforma taşınmıştır. Sonrasında ise
“Uluslararası Hidrojen Birliği” (IHEA) kurulmuştur. Bu birliğin
kurulmasının ardından, bazı ülkeler de ulusal hidrojen örgütlerini
oluşturmuşlar; böylelikle hidrojen üzerine yapılan çalışmalar destek
bularak hız kazanmıştır. İstanbul’da Uluslararası Hidrojen Enerjisi
Teknolojileri Merkezi’nin (ICHET) kurulmasına ilişkin anlaşma, Türkiye
Cumhuriyeti hükümeti ile Birleşmiş Milletler Sınai Kalkınma Örgütü
(UNIDO) arasında, Ekim 2003 tarihinde imzalanmıştır[2]. Günümüze kadar
özellikle uzay araçlarındaki motorlarda yakıt olarak kullanılan
hidrojen, bugün aynı niteliğini diğer ulaşım araçlarına da taşıma
yolundadır. Bu amaçla özellikle otomotiv sektörünün önde gelen
kuruluşlarınca, hidrojenin araçlarda yakıt olarak kullanımı konusunda
araştırma ve geliştirmeler sürdürülmektedir. Bu çerçevede geleneksel
(içten yanmalı) motorlar/taşıtlar ve daha da ötesinde modern (yakıt
pilli) motorlar/taşıtlar üzerinde
| | | | |
